Bestand: web/vite/CHANGELOG.md

Changelog — Frontend / Omnium Studio

Alle noemenswaardige wijzigingen aan de web-frontend (web/vite/: Studio-werkbank, inhoud-editor, publicatie, IDE). Formaat: Keep a Changelog; versionering volgens docs/versiebeheer.md (prefix studio/).

De single source of truth voor het nummer is package.json "version".

[Unreleased]

[studio/v0.46.0] — 2026-11-18

Samen met render 0.5.0. De api (0.29.0: sorteren en indexen uit marks) en de devloop volgen van BACKEND.

Toegevoegd

  • Marks in Eigenschappen en op het canvas (Mark 18-11): de sectie Marks toont per element en per veld welke marks gelden en laat je ze zetten in een laag; Lagen… beheert de lagen en welke meedoen, in welke volgorde. Op het canvas: een ruitje rechtsboven voor een mark op het element zelf, en achter de veldnaam voor een mark op een veld; vanaf twee marks met het aantal erbij. Eerste soorten: zoeksleutel, sorteerbaar en tekstzoeken op een veld van het canonieke model (voor de indexen van het register).
  • Marks in de V3-export (18-11): Exporteer V3 zet de marks die gelden als bijlage marks naast het model (niet op het veld); de serverexport (/export/v3) kan dat ook, met marks en markContext.
  • Eigen marksoorten van het project (Mark 18-11): onder Lagen… maak je zelf marksoorten (naam; ja/nee, tekst, getal of keuze; op een element, veld of relatie). Ze gelden in elke taal en reizen mee met het project. Zo zet je ook een mark op een entiteit, gegevenselement of relatie als geheel.
  • Kaartje bij een mark-teken: hang je boven het ruitje, dan zie je welke marks gelden en uit welke laag; een klik zet het kaartje vast.
  • Marks op een lijn: een verbinding, of een relatie die als lijn getekend is, toont het ruitje in het label; een klik selecteert de verbinding en toont haar marks.
  • Lagen… toont ook de soorten die een transformatie meebrengt (alleen-lezen) en legt de lagen uit.
  • Marks zonder doel: het lagenbeheer toont marks waarvan het element of veld niet meer bestaat en ruimt ze op verzoek op.
  • Marks, de onderlaag (plan 2026-11-18, stap 2 en 3): marks (MDA) zijn aanwijzingen op een modelelement voor een transformatie, los van het model. Lagen met labels, contexten (een keuze van lagen in een volgorde), effectieve marks, marksoorten per transformatie (register.zoeksleutel, register.sorteerbaar). Ze staan in het werkbestand (marks), lopen mee in de projectsync (marks/patchMarks) en in het vergelijken en samenvoegen van een branch.

Gewijzigd

  • Rondleiding: scenario's uit het project (16-11): de stap over de Labs-activiteiten wijst nu naar de scenario's van het demo-project (Scenario kiezen… → Uit het project, map 9 Simulatie) en naar Alle scenario's toetsen, in plaats van naar de ingebakken keuzelijst.

Opgelost

  • E2e-tests 02 en 17 slaagden al langer niet: de rondleidingtest kende de vier nieuwe stappen niet, en de test van de oude IDE zette zijn model voordat de IDE haar eigen begin had geladen. Alleen de tests zijn aangepast.

[studio/v0.45.0] — 2026-11-16

Samen met render 0.4.9 (api blijft 0.27.0; devloop door FUNDAMENT).

Gewijzigd

  • Projectboom: root in plaats van "Niet ingedeeld" (Mark 16-11): een diagram zonder map staat in de root, onder de mappen, met zijn taal-icoon. Een nieuw diagram van de startpagina of via de + bij "Mappen" komt daar. De klassieke editors (Canoniek model IDE (v1), DMN-model, BPMN-proces, Berichtdefinities) lopen niet mee in het project en staan alleen nog voor een beheerder in de boom, op de startpagina en in Nieuw diagram (studio/beheerZicht.js). Het elementenvak onderaan heet " — niet op een diagram" en verdwijnt zolang er geen wezen zijn. De grote knop "+ Nieuwe map" is weg; de + bij "Mappen" doet hetzelfde.

Toegevoegd

  • DMN: de invoer van een beslistabel volgt uit het diagram (Mark 16-11): elke pijl (information requirement) naar een beslissing is een invoerkolom. Een invoergegeven levert één kolom; het veld kies je op het invoergegeven zelf (eigenschap gegeven (veld): taal → element → veld), niet meer op de kolom. Een beslissing als bron levert haar uitvoer als kolom ("resultaat van de beslissing"), met de keuzelijst van die uitvoer. + input is weg uit de dialoog; een kolom van vóór deze regel gaat over op het invoergegeven met dezelfde naam of hetzelfde veld en houdt haar cellen, en is anders weg te halen. Verdwijnt een pijl, dan blijft de kolom staan met een melding. Het gekozen veld geeft ook een afgeleide lijn «traceert naar» het element. Tabel wissen… in de dialoog haalt een (oude) beslistabel helemaal weg, met bevestiging; Ctrl+Z zet hem terug. Een getekende lijn «traceert naar» van een invoergegeven naar een element wordt het gegeven: heeft het element één veld, dan is dat het veld; bij meer velden blijft het veld open om te kiezen. De getekende lijn verdwijnt, de lijn uit het gegeven neemt haar plaats in (ook voor lijnen die er al lagen).
  • DMN: keten in export en simulatie (16-11): leest een kolom het resultaat van een andere beslissing, dan gaat die beslissing (en wat zij weer nodig heeft) mee in hetzelfde DMN-bestand als requiredDecision; de procesinvoer bevat de dossierwaarden van de hele keten. De simulatie leest de uitvoer waar de kolom naar wijst.
  • Profiel DMN DRD 1.1.0 (16-11): eigenschappen beslistabel (beslissing) en gegeven (invoergegeven).
  • M3: datatype veld-verwijzing (16-11): een eigenschap die naar één veld van een element in een andere taal wijst, waarde {profielId, elementId, veldNaam, uuid?}; met koppelsoort volgt er een kruisverband uit, net als bij element-verwijzing.
  • DMN: de beslistabel in het project (Mark 16-11): op een beslissing in een DMN DRD staat in Eigenschappen de regel beslistabel met + Maken… / ✎ Bewerken…. De dialoog toont links het canonieke model van het project en rechts de tabel (dezelfde tabeleditor als in de klassieke DMN-activiteit): kolommen binden door slepen of bind…, keuzelijsten uit het model. Opslaan schrijft de tabel in één keer naar data.beslistabel van de beslissing, zodat hij meeloopt met sync, branches, de DMN-XML-export en de simulatie (studio/BeslistabelEditor.jsx).
  • Simulatie: alle scenario's toetsen, en de run op de subjecten (16-11): Alle scenario's toetsen draait elk scenario van het project en zet erbij of de afloop klopt met de verwachting. Een scenario uit het project draait alleen op de subjecten (processen) van zijn simulatie.
  • Simulatie: cm-vorm zonder e-dienstmodel (16-11): de boom en de kaart van een object komen dan rechtstreeks uit het canonieke model van het project, elk veld op zijn veldnaam.
  • Simulatie: het object als objectdiagram in de tekening (Mark 16-11): een klik op een data-object zet het object ernaast in de vormen van het cm: het hoofdobject «entiteit» met kop naam : Type en de enkelvoudige gegevenselementen genest als veld = waarde; meervoudige gegevenselementen en relaties (met hun doel) als losse objecten met lijnen. Te verslepen, meer dan één tegelijk; rechtsklik sluit het of wijst het aan in het objectenpaneel.
  • Simulatie: wat er niet is, staat er niet (Mark 16-11): afwezige gegevenselementen en lege alternatieven komen niet meer in de cm-vorm en de kaart; met lege velden verbergen ook de lege optionele velden niet.
  • Simulatiemodel in een eigen map (16-11): de diagrammen van een bewaard scenario komen in de projectboom in een map met de naam van de simulatie.
  • Gebruikers → Projecten… (Mark 16-11): achteraf een gebruiker aan Studio-projecten toewijzen, niet alleen bij het uitnodigen. Per project geen toegang / lezen / schrijven, met de eigenaar en een open *-rij erbij; alleen de gewijzigde projecten worden geschreven. In Van server ophalen → Toegang… kies je de gebruiker nu uit een lijst (voor beheerders), met een waarschuwing bij een naam die niet bestaat.
  • Scenario's in het project: het profiel Simulatiemodel (Mark 16-11): een nieuwe modeltaal simulatie (profiel simulatiemodel05) met Simulatie, Simulatiesubject, Scenario, Instantie, Stub en Verwachting. In de activiteit Simulatie zet Bewaar in het project het scenario als model in het project; de keuzelijst toont die scenario's onder Uit het project. Staat de run stil, dan staat erbij of de afloop klopt met de verwachting van het scenario (einde of gat, via, waarden). GPK-voorbeeld laden zet de vijf GPK-scenario’s als voorbeeld in het project.
  • M3-aard instantie: voor een elementtype dat de gegevens van één instantie draagt (de Instantie in het simulatiemodel, het object in het object-profiel; profiel Object 1.1.0).
  • Rondleiding: vier stappen erbij (Mark 16-11): Projecten op de server (Project → Van server ophalen, parkeren, Naar server sturen, Live synchroniseren), De AI-assistent (rechtsklik op een map; eigen API-sleutel of toegangscode), Experimenteel: Toegangverlening en Simulatie (en Labs) en Iets melden (Alt+M, F8, Mijn meldingen). Wie de rondleiding al zag, vindt hem terug onder Help → Rondleiding. Daarna (16-11): de stappen wijzen op het demo-project Omnium demo — gemeente Waterstede en op de Waterstede-scenario's in de simulatie.
  • Simulatie: Waterstede-scenario's in de keuzelijst (16-11, voor het demo-project): buurtfeest, jaarmarkt en festival, in een eigen groep naast de GPK-scenario's. Ze draaien op het BPMN en DMN van het project zelf en brengen geen GPK-beslistabel of -e-dienstmodel mee.
  • Simulatie: het data-object toont het object van de run (Mark 15-11): bij een data-object met een type (ook via een subtype) een kenmerk met de versie, geel als het object net veranderde, rood gestippeld als de toestand niet klopt met die op het model; een klik toont het object onder het diagram.
  • GPK-voorbeeld: layout van Mark (15-11): GPK-voorbeeld laden geeft nu Marks uitlijning van Zaak behandelen (bogen) en data-objecten in alle processen: Aanvraag [ingediend] (invoer, type cm-Aanvraag) bij Ontvankelijkheid toetsen en Documenten koppelen, Zaak en Zaak [Ontvangen] (uitvoer) bij de servicetaken, Aanvraag bij Beoordeel aanvraag en Aanvraag beoordelen, Beschikking (uitvoer) bij opstellen en afwijzen. Zaak en Beschikking nog zonder type: dat komt met het Zaak/Beslissing-model. De losse berichtenlijn van Vraag aanvulling bij klant naar de pool Klantportaal (per ongeluk ontstaan) is eruit.
  • M3 als gegevens (plan 2026-11-15, stap 1): diagramcore/types/m3.js beschrijft het M3 per pakket (Definitie, Stijl, Implementatie) met typen, kardinaliteit en enumeraties uit de code; controletests tegen schema.js (m3.test.js) en tegen alle profielen (render-svc/m3Dekking.test.mjs). In schema.js zijn de gaten beschreven die de tests vonden (o.a. DiagramType.hooks, shapeSets, PropertyType.aard); vier hooks erbij in handlerCatalogus.js.
  • Signaalfilter: alleen voor deze zaak (Mark 16-11): een vangend tussen- of boundary event dat al loopt ziet in zijn filter ook zichzelf als ontvanger (ontvanger.zaakUrl, ontvanger.variabelen). In het GPK-voorbeeld heeft het boundary event op Kies zaak om te behandelen url == ontvanger.zaakUrl; het staat nu op de rand van de taak. Kies zaak krijgt het data-object Zaak [in werkbak] als invoer.
  • Simulatie met de pijltjestoetsen (Mark 16-11): → een stap, ← een regel terug.
  • Simulatie: lijnen en objecten (Mark 16-11, ontwerp §11.8 stap 4): de run toetst de data-associaties (leest wat er nog niet is, schrijft niet, schrijft zonder lijn); rode stippellijn en uitroepteken in de tekening, met de reden, en een lijst onder het diagram.
  • Simulatie: startobject getoetst (Mark 16-11): past het type van het startobject bij het invoer-data-object van het startproces? Onder het scenario, ook voor subtypen.
  • Simulatie: het object als kaart (Mark 15/16-11): de entiteit met haar GE's erin en de waarden, zoals de ENT in het cm-diagram; derde weergave naast cm-vorm en JSON.
  • Simulatie: log op maat (Mark 16-11): de log is met een greep groter of kleiner te maken en schuift mee naar de nieuwste regel. Lijnen en objecten boven de tekening, met een rood getal op de procesknop.
  • GPK-voorbeeld: Marks layout van 16-11 voor alle vier processen, met de doorklik naar het cm-diagram op de Aanvraag-objecten.
  • BPMN-XML: data-objecten (16-11): de schrijver schrijft data-objecten, data stores, invoer/uitvoer van het proces (ioSpecification), type (itemDefinition), toestand (dataState) en de data-lijnen; de lezer leest rol en toestand terug. Met een engine-regelset alleen bij data: true (de GZAC-uitrol verandert niet).
  • BPMN-import: het type terug (16-11): de naam van het type uit de XML wordt weer gekoppeld aan het element in het project (aard gegevens); niet gevonden of dubbel geeft een melding.
  • Gerelateerde elementen: plaatsing in de vrije ruimte (16-11): nieuwe elementen komen rechts van de start, per niveau een kolom, naar beneden en niet over bestaande elementen; niet meer in een kring die onder de werkbalken viel.

Opgelost

  • Lijnen naast het vak na vergroten en terugzetten (Mark 16-11): na een resize met de muis hield React Flow de gesleepte maat op zijn node vast. Kwam de maat daarna langs een andere weg terug (ongedaan maken, een wijziging van een ander, uitlijnen), dan tekende het vak klein, maar bleven omhulling en aanhechtpunten groot en eindigden de lijnen in het niets. Buiten een lopende resize beslist nu de bewaarde maat (DiagramCanvas.jsx; e2e 65-studio-resize-terug). E2e-verwachtingen bijgewerkt voor projectformaat 4 (een kopie krijgt een eigen afgeleide uuid) en canoniek-uml 1.1.0.

[studio/v0.44.0] — 2026-11-15

Samen met render 0.4.8 en devloop 0.30.2 (api 0.27.0).

Toegevoegd

  • Simulatie: het object in de cm-vorm (POC, Mark 14-11): de GPK-aanvraag in het objectenpaneel als entiteit met GE's en relaties, met de toets op de state (verplicht ingevuld, relatie met bekend doel) en wat buiten het cm staat. Versies per object: elke stap die een object raakt is een versie; gewijzigde velden geel; oude versies bekijken.

  • BPMN-data-object met een type (Mark 15-11): het type wijst naar een element in een taal die gegevens draagt (M3-aard gegevens: cm-entiteit, UML-klasse, MIM-objecttype, ERD-entiteit); rol invoer/uitvoer (Data Input / Data Output, met pijltje), toestand (dataState, onder de naam als [ingediend]); op de data-associatie "lezen en schrijven" (pijl aan beide kanten). Profielversies: BPMN 1.2.0; canoniek, puur-UML, MIM, ERD 1.1.0.

  • Het type is ook de tracering (Mark 15-11): uit het type volgt een afgeleide koppeling «traceert naar» (M3 koppelsoort op een element-verwijzing; niet los bewaard). Gerelateerde elementen toevoegen volgt nu ook kruisverbanden naar een andere taal: zo zet je de cm-Aanvraag naast het data-object, met de lijn erbij. En daar verder: vanaf de cm-Aanvraag komen ook de andere cm-entiteiten erbij. Een dubbelklik op het data-object zonder eigen verwijst naar opent het cm-diagram waarop zijn type staat. De titel van het venster noemt de naam.

  • Samenvoegen naar MAIN per veld (Mark 14-11). Wijzigen de branch en MAIN verschillende velden van hetzelfde element (bv. de naam in de branch, de beschrijving op MAIN), dan gaan beide mee; alleen hetzelfde veld aan beide kanten is nog een conflict. Een element met twee of meer gewijzigde velden krijgt in de boom een regel per veld met een eigen schuifje (naam, eigenschappen met hun label, map, en elk veld in een compartiment, zoals veld1). Velden worden gekoppeld op hun uuid, anders op naam; een hernoemd veld zonder uuid op dezelfde plek telt als hernoeming, niet als weg + nieuw. Vraagt render-svc 0.4.8 (api ongewijzigd: de sleutel …#veld reist mee in keuze).

  • Uuid's tonen (beheer) (Mark 15-11): Studio-instellingen → Modelleren → "Uuid's tonen in de eigenschappen", alleen voor een beheerder (of als de login uit staat). Dan staat de uuid van het element en van elk veld in de eigenschappen, alleen-lezen en te kopiëren. studio/uuidZichtbaar.js; e2e-spec 64.

  • Projectformaat 4: uuid's altijd aanwezig (Mark 15-11). Elk modelelement en elk veld van het canonieke model krijgt een uuid zodra het een naam heeft, en een ouder project bij het openen; niet meer pas bij de V3-export. De uuid is afgeleid (uuid v5) uit het project en het element (een veld: element, compartiment en naam), zodat twee mensen die tegelijk een oud project openen dezelfde uuid's krijgen, en een branch dezelfde als zijn MAIN. Eenmaal gezet blijft hij, ook bij hernoemen. Geen undo-stap; met alleen leesrecht niet. Voor alle projecten op een server in één keer: scripts/projecten-uuids-aanvullen.mjs (beheerder; eerst zonder --toepassen kijken). studio/uuidAanvulling.js, canoniek-uml/uuids.js (uuidV5, afgeleideUuidMaker).

Opgelost

  • Donker thema (Mark 15-11): de naam onder een BPMN-data-object of -data store (en de band van een pool of lane) was op het donkere canvas niet te lezen. Tekst op het canvas zelf gebruikt nu het token --diagram-canvastekst (tekenaar inktOpCanvas, terugval de gewone tekstkleur). De tekening in Simulatie volgt het thema (dezelfde tokens als het canvas). Raakt de tekenaar, dus ook de render-API.

[studio/v0.43.0] — 2026-11-14

Samen met render 0.4.7 en devloop 0.30.1 (api 0.27.0).

Gewijzigd

  • Samenvoegen naar MAIN: schuifje met drie standen (voorstel Mark 14-11) in plaats van vinkje plus ↶. Per regel: ↶ MAIN overnemen in de branch, – niets doen (blijft in de branch), → naar MAIN (bij een conflict: MAIN overschrijven, in rood). Achter de regel staat wat de stand doet, passend bij de status (nieuw: "toevoegen aan MAIN", weg: "ook uit MAIN verwijderen", …). Op een map geldt het schuifje voor alles eronder; verschillen de kinderen, dan staat het op "gemengd".

Opgelost

  • Samenvoegen naar MAIN: diagrammen onder een package stonden "buiten de map" (gemeld door Mark 14-11 op Fundament). Een plaatsing onder een element (element als ouder in de boom) volgt nu de keten tot de map; de keuzeboom toont het package als ouder, zoals de projectboom. Vraagt render-svc (/vergelijk, /samenvoegen).
  • Samenvoegen naar MAIN: diagrambundels gingen onzichtbaar mee, ook zonder hun diagrammen. Nu staan ze in de boom (groep "Diagrambundels") met een eigen schuifje, en een bundel zonder haar diagrammen wordt geweigerd.
  • Samenvoegen naar MAIN: het type uit het profiel (Entiteit, Gegevenselement, Package (domein), …) in plaats van "element" (Mark 14-11).
  • De automatische plaatsing van een element in de map van zijn diagram ging niet naar de server (gemeld door Mark 14-11). De projectboom toonde het element in de map, maar alleen lokaal: de sync legde de plaatsing niet vast, omdat ze binnen de actie "element op diagram" (of "diagram in map") gebeurde. Anderen, de server en Verschil met MAIN zagen het element "zonder map". Nu is het een eigen operatie; bestaande projecten herstellen bij het openen.
  • Startnaam met het goede lidwoord: NieuweEntiteit, NieuweEnumeratie, NieuwGegevenselement (Mark 14-11). Het elementtype (M3) heeft een optioneel lidwoord ("de"/"het"); canoniek model, MIM, OAS, GraphQL en het superprofiel (notitie, constraint, diagramverwijzing) vullen het in.

[studio/v0.42.0] — 2026-11-14

Samen met render 0.4.6, api 0.27.0 en devloop 0.30.0.

Toegevoegd

  • Samenvoegen naar MAIN: kiezen met vinkjes (branch terugmergen, stap 2a; Mark 14-11). Verschil met MAIN… toont het verschil als boom: map → submap → diagram of element → relatie onder haar bron. Een vinkje op een ouder zet alles eronder; half gekozen staat half. Gekozen gaat naar MAIN, niet gekozen blijft in de branch en komt bij de volgende vergelijking terug. Een conflict blokkeert niet meer: uit = MAIN houdt de zijne, aan = de versie van de branch. Wat buiten de map ligt staat standaard uit. Een keuze die een verwijzing stuk maakt (relatie zonder haar bron, …) weigert de server met een melding. Per regel zet ↶ een wijziging in de branch terug naar de versie van MAIN (ook "geen kleur"). Vraagt api en render-svc met keuze op …/samenvoegen.

[studio/v0.41.0] — 2026-11-14

Samen met render 0.4.5, api 0.26.0 en devloop 0.29.0.

Toegevoegd

  • Samenvoegen naar MAIN (branch terugmergen, stap 1; Mark 14-11): in Verschil met MAIN… van een branch. Alles uit de branch gaat naar MAIN, een conflict blokkeert, en daarna haalt de branch MAIN op, zodat beide gelijk zijn. Wijzigingen buiten de afgesplitste map gaan alleen na bevestiging mee. Vraagt api met POST …/samenvoegen en render-svc met /samenvoegen. Kiezen per wijziging volgt (plan "Branch terugmergen").

[studio/v0.40.0] — 2026-11-14

Samen met render 0.4.4 (api 0.25.0).

Toegevoegd

  • Simulatie van BPMN en DMN met cm-objecten (activiteit Simulatie, ontwerp docs/plans/2026-11-12 Simulatie van BPMN en DMN met cm-objecten (ontwerp).md). Een token loopt door de processen van het project; beslistabellen (DMN) worden uitgevoerd; waar gegevens nodig zijn staat een gat dat je met de hand, willekeurig of uit een fixture vult. Rechts de objecten met hun state, de procesvariabelen en wat buiten het cm gebeurde. Bediening: Stap, Afspelen (langzaam/gewoon/snel), Doorlopen, Terug (of klik op een logregel), Stop. De sprong naar een ander proces staat boven het diagram. Scenario's hebben een naam en een beschrijving. Het token staat alleen op het modeldiagram als je ook op het modeldiagram aanvinkt; het model verandert nooit.
  • GPK-voorbeeld in vier processen (Mark 13-11): Aanvraag oppakken → signaal zaak-in-werkbak → Kies zaak om te behandelen (kandidaatgroep, claim via een onderbrekend boundary event) → signaal medewerker-gekoppeld → Zaak behandelen, met Gehandicaptenparkeerkaart beoordelen als call activity.
  • Signalen in de simulatie: een omroep met een filter (CEL) over de lading, en de lading is de zaak. Ontvangers zijn een wachtend tussen-event, een boundary event of een signaalstart met één lopende instantie per zaak.
  • BPMN-profiel 1.1.0 (minor): signaalnaam, filter en één lopende instantie per zaak op events, kandidaatgroep op gebruikerstaken. De BPMN-export neemt ze nog niet mee (BACKLOG §41).
  • JUEL naar CEL (CEL is de expressietaal in het model): de BPMN-import zet condities om; voor bestaande projecten de knop Naar CEL in Simulatie (één stap ongedaan te maken).

Gewijzigd

  • Modelleren, Koppelingen en Profielontwerp zijn geen preview meer (Mark 13-11): geen oranje stip in de activiteitenbalk, en ze staan er ook als Labs uit staat.
  • Rondleiding, stap "Het project" noemt de bundels (Mark 14-11): de diagrambundels staan bovenaan de projectboom maar kwamen in de uitleg niet voor. De stap zegt nu wat een bundel is en hoe je er een maakt.

[studio/v0.39.0] — 2026-11-12

Samen met render 0.4.3 en devloop 0.28.4 (api 0.25.0).

Toegevoegd

  • Kopiëren in het ene project, plakken in het andere (KLEM-1, Mark 11-11). Het Studio-klembord (Ctrl+C / Ctrl+V op het canvas, Kopieer diagram in de boom) draagt nu de inhoud van wat je kopieerde en staat in localStorage. Het overleeft dus een projectwissel en is te lezen in een andere tab. Plakken in een ander project vraagt hoe: als hetzelfde element (id en uuid blijven; wat er al staat wordt hergebruikt en niet overschreven) of als kopie (nieuwe id's, geen uuid's; Ctrl+Shift+V kiest dit meteen). Zelfde id met een andere uuid is een conflict en wordt niet geplakt. In de boom: Plak diagram "…" uit "…" met dezelfde twee keuzes. Binnen één project verandert er niets. studio/klembord.js; e2e-spec 61.
  • Versie per profiel, genoteerd in het project (Mark 11-11: "moet een M1 niet noteren op welke M2-versie het leunt?"). Elk profiel (M2) heeft een eigen versie (M3: DiagramType.versie, semver; alle ingebouwde profielen beginnen op 1.0.0). Het werkbestand krijgt profielVersies: per profiel de versie waarmee het project is bewaard. Opent een oudere Studio een project met een nieuwere profielversie, dan meldt hij dat (andere hoofdversie: niet bewerken; nieuwere uitbreiding: hier kan iets ontbreken), en bij het bewaren blijft de nieuwere notitie staan. Verwijzen, niet insluiten: het project bevat geen kopie van het profiel. diagramcore/types/profielVersie.js; e2e-spec 60.
  • Bewaking van de profielversies. render-svc/profielVersies.vast.json legt per profiel de versie en een vingerafdruk van de structuur vast (typen, eigenschappen, vakken, verbindingsregels; geen weergave). De test in render-svc faalt als de structuur van een profiel verandert terwijl zijn versie gelijk blijft; na een versieverhoging leg je vast met npm run profielversies.

Opgelost

  • Twee tabs met twee projecten haalden elkaars werk door elkaar (TAB-1, nagespeeld 11-11). De werkkopie in de browser was er één per browser: na herladen had een tab de naam van het ene project met de inhoud van het andere, en een snapshot stuurde dat mengsel naar de server. De werkkopie is nu per project: elke bewaarde sleutel heeft het project-id erachter (modellen in IndexedDB, projectlaag, kruisverbanden en de wachtrij met onverstuurde wijzigingen in localStorage), en een tab onthoudt zelf welk project hij open heeft. De bestaande werkkopie verhuist één keer mee naar haar project. Een nieuwe tab opent het project van de tab die je het laatst gebruikte. Werkkopieën die 30 dagen niet zijn aangeraakt worden opgeruimd. diagramcore/model/opslagRuimte.js, studio/werkkopie.js; e2e-spec 62.
  • Plakken als kopie verving de naam als die gelijk was aan het id (een entiteit "Aanvraag" met id "Aanvraag" heette daarna naar zijn nieuwe id). Bij Plak diagram ▸ Elementen kopiëren naar deze plek houden het element en zijn velden nu hun naam.

[studio/v0.38.3] — 2026-11-10

Patch, samen met devloop 0.28.3 (api 0.25.0). render blijft 0.4.2.

Toegevoegd

  • Projectnaam in de menubalk (Mark 10-11): achter Project staat de naam van het open project; een branch krijgt "⑂ naam (van MAIN)" met de herkomstregel als tooltip.

Opgelost

  • Lijnen eindigden naast een vak in het niets na een diagramwissel (Mark 10-11, evenementen-branch). Het canvas hergebruikte bij het wisselen van diagram de React Flow-node met dezelfde id (het elementId), met de maat die je hem op het vorige diagram met de muis gaf. Het vak tekende op zijn eigen maat, maar de omhulling en de aanhechtpunten bleven op de oude. Bij een ander diagram worden de nodes nu vers opgebouwd. e2e-spec 59.
  • Projectwissel tijdens het ophalen. Een poll of SSE-event dat nog onderweg was voor het vorige project (MAIN ↔ branch) kon zijn operaties en volgnummer in het nieuwe project zetten. Dat antwoord wordt nu genegeerd.

[studio/v0.38.2] — 2026-11-10

Patch, samen met devloop 0.28.2 (api 0.25.0). render blijft 0.4.2.

Opgelost

  • erft ook zonder diagram (melding AI-INRICHTEN 10-11). Bracht de V3 eigen diagrammen mee (bv. de export van een project), dan kreeg een nieuwe subklasse die op geen van die diagrammen stond nog steeds geen generalisatie. De delta-import leidt ze nu rechtstreeks af uit erft.

[studio/v0.38.1] — 2026-11-10

Patch, samen met devloop 0.28.1 (api 0.25.0). render blijft 0.4.2.

Opgelost

  • V3-delta-import verloor erft (melding AI-INRICHTEN 10-11). Overerving kwam alleen als presentatie-edge op het afgeleide Overzicht, en dat valt weg zodra het project al iets bevat. Nu wordt erft een generalisatie-connector in de review en het project, en geeft de export hem terug. Een volgende import ziet dezelfde overerving niet als gewijzigd.
  • Een V3.1-veld zonder goType en zonder verplicht werd verplicht. Het is nu optioneel, zoals docs/v3_1_runtime.md zegt; met een goType blijft de regel "geen * = verplicht".

[studio/v0.38.0] — 2026-11-10

Samen met render 0.4.2 en devloop 0.27.3 (api 0.24.0).

Toegevoegd

  • Branch maken op een map (Mark 10-11): rechtsklik op een map in de projectboom → Branch maken…. De map wordt de context van de branch (POST …/afsplitsen {naam, mapId}). Bestaat er al een niet-gearchiveerde branch voor die map (ook een van de werkplaats), dan biedt de Studio die aan in plaats van een tweede te maken. Eigen wijzigingen gaan eerst naar de server; daarna kun je de branch meteen openen.
  • Het e-dienstformulier als FormulierDefinitie (TRANSFORMATIES §11.19, besluit Mark 10-11). Een formulier in de e-dienst kan met formulierDefinitie: {code} naar een FD in het Studio-profiel formulierdiagram van het project wijzen; CLI en Studio-activiteit lezen de stappen en vragen daaruit (sjablonen via invoegen opgelost). stappenNaarFd zet de stappen van een bestaande e-dienst om; voor GPK geeft de export uit de FD dezelfde payloads als uit de JSON.

Gewijzigd

  • Kortere kop voor een conditioneel blok (Mark 10-11): als eerdereKaart = ja in plaats van het hele veldpad met == true. Alleen het laatste stuk van het pad; =/≠, is ingevuld/is leeg, ja/nee (shared/formulierConditie.js). Geldt voor een nieuw element in het formulier-profiel en voor de boom van de formuliereditor; een bestaande naam in een project blijft staan (vrije tekst).

[studio/v0.37.1] — 2026-11-10

Patch, samen met render 0.4.1 en devloop 0.27.2 (api 0.24.0).

Opgelost

  • Mapvolgorde hangt niet meer van de klok af. Een nieuwe of verplaatste map kreeg volgorde: Date.now(), ook bij het naspelen van operaties. Elke client en elke naspeling kwam daardoor op een andere volgorde uit, en Verschil met MAIN meldde direct na het afsplitsen schijnconflicten op mappen (9 in het architectuurproject). Nu: achteraan = hoogste volgorde in het project + 1 (volgendeMapVolgorde, browser-store en sidecar-kern gelijk; de kern zet bij verplaatsen nu ook de volgorde, zoals de browser).

[studio/v0.37.0] — 2026-11-10

Samen met render 0.4.0 en devloop 0.27.1 (api 0.24.0). Branch stap 1 (verschil met MAIN), de FormulierDefinitie voor e-diensten en de werkplaats-herkomst.

Toegevoegd

  • Branch = afgeleid project, stap 1 (Mark 09-11, werkplaats-plan §4B). Het Project-menu toont bij een branch waar hij vandaan komt (MAIN, map, basisvolgnummer, wie en wanneer) en heeft Verschil met MAIN…: nieuw, gewijzigd, weg, conflict en wat alleen op MAIN veranderde, met de velden en het merk buiten de map. Van server ophalen… noemt "branch van …". De vergelijking is een drieweg (studio/takken/verschilMetMain.js) die de render-sidecar draait (POST /vergelijk); de API (GET …/vergelijk, BACKEND) haalt de drie standen op. Mergen gaat nog met de hand.

  • FormulierDefinitie voor e-diensten (FORMULIERDEFINITIES.md §2.6). Nieuw, allemaal optioneel:

    • stap (pagina, alleen onder de wortel);
    • op een veld: verplicht (alleen strenger dan het model), key (stabiele sleutel) en elementId (GE in het Studio-model);
    • de vorm bestand (accept, maxBytes, resizeTo, documentTitle);
    • invoegen {formulier}: een sjabloon, opgelost bij het lezen (shared/formulierInvoegen.js; een cyclus is een fout);
    • een conditiewaarde met een type (true blijft boolean).

    Het profiel formulier en de formuliereditor kennen ze; de editor controleert stappen, verplicht en dubbele sleutels. In de profiel-round-trip gaat niets meer verloren: onbekende eigenschappen reizen mee in overig.

  • Werkplaats (TRANSFORMATIES §11.18). Een levering is aanwijsbaar: artefactHerkomst noemt generatie (CLI --generatie, standaard de naam van de uitvoermap), studioProjectId en totVolgnummer. De bron edienstmodel krijgt per veld van het model een traceregel gekozen/weggelaten. Bij elk formulier komt een neutrale formulierbeschrijving mee (soort formulier-neutraal, formaat omnium-formulier-json, contract 0.1), niet uitgerold. Bestaande payloads en hun hash blijven gelijk.

[studio/v0.36.0] — 2026-11-09

Samen met render 0.3.9 en devloop 0.25.7 (api 0.22.3). Dossierlijst en widget-tabblad als artefact, portaaltaak naar zaakInitiator (bpmn-naar-gzac 0.8.1), tandwiel en smallere BPMN-taken.

Gewijzigd

  • Traceregels van de inrichtingsartefacten: bronElementId is nu het Studio-id van het modelelement (zoals data-element-id in de tekening; een veld wijst naar zijn gegevenselement), ook na hernoemen; de uuid gaat apart mee als bronUuid (besluit Mark 08-11). Payload en payloadHash blijven gelijk.
  • Samenvatting van het dossier met aanvraagtype, partijen en bijlagen. Een dossierformulier kan een veld in een object tonen (aanvraagtype.omschrijving, als container) en een lijst van objecten als alleen-lezen tabel met gekozen kolommen (regelset canoniek-naar-gzac-dossier 0.5.0).
  • Tabblad met widgets in het GZAC-dossier. Nieuwe artefactsoort dossierwidgettabbladen (case/widget-tab/<dossier>.case-widget-tab.json): fields- en collection-widgets uit de dossierinhoud, met het weergavetype uit het model. De GPK krijgt het tabblad "Aanvraag" na de samenvatting.

Toegevoegd

  • Dossierlijst als artefact (dossierlijstkolommen, gzac-case-list-json, regelset dossier 0.7.0): kolommen uit de dossierinhoud (doc:) en van GZAC (case:, status als tags). GPK-e-dienst: aanvraagnummer, ingediend op (nieuwste eerst), soort kaart, behandelaar, status, aangemaakt op.
  • Open Formulieren: elk bestandsveld krijgt een registration-blok met als titel het label (de pasfoto heet "Pasfoto" in Open Zaak en GZAC, niet de formuliernaam); optioneel bestand.registratie in de e-dienst.
  • Regelset dossier-naar-gzac 0.6.0: een widgetveld kiest zelf zijn weergave (weergave); een custom widget noemt met bron de collection-widget op hetzelfde tabblad waar het uit leest (GZAC 13 geeft de dossierinhoud niet aan de frontend), getoetst als DOS-WIDGET.
  • Generiek behandelen in de GPK-e-dienst. Het proces "Aanvraag behandelen" (uit het project Inrichten) start op behandeling-gevraagd, gooit het beoordelingsbericht van het aanvraagtype, wacht op beoordeling-afgerond en kiest op de uitkomst: beschikken, afwijzen of een portaaltaak voor de klant. Nieuwe taakformulieren voor beschikken en afwijzen; de beoordeling kent ook "aanvulling".
  • BPMN uit het project. Een bpmn-artefact kan bron.model: "project:<profiel>" noemen; het script en de Studio nemen dan het BPMN-profiel van het project (een gekozen bestand met die naam gaat voor).

Opgelost

  • Portaaltaak: ontvanger zaakInitiator. De Portaaltaak-plugin verwacht de JSON-waarde van TaakReceiver (zaakInitiator of other), niet ZAAK_INITIATOR; GZAC weigerde de taak (uitrol 26). Regelset bpmn-naar-gzac 0.8.1.
  • Proceskoppeling: geen waarschuwing PL-ACTIE meer bij een servicetaak die alleen procesvariabelen zet (zet procesvariabelen); die taak doet zijn werk in de XML.
  • BPMN-servicetaak: een tandwiel in plaats van een zonnetje. Eén omtrek met acht tanden en een as.
  • Smallere BPMN-taken. Het minimum van een taak is 90 px in plaats van 180: met de hand kun je hem nu even smal maken als de MCP of een import. Een nieuwe taak is zo breed als zijn naam. Het selectiekader volgt een bewaarde maat onder het minimum; het stak eerst ver buiten de taak uit.

[studio/v0.35.0] — 2026-11-08

Samen met render 0.3.8 en devloop 0.25.6 (api 0.22.3). Voor de demo van 10-11: het generieke beoordelen met berichten (GZAC-regelset bpmn-naar-gzac 0.8.0).

Gewijzigd

  • Referentielijsten als instantie (na de rebuild van 08-11). Een e-dienst noemt per lijst de bron, de instantie en het lidmaatschap; uit het inrichting-register komen alleen de leden van die instantie, op de peildatum. De e-diensten GPK en aanvraag-voorbeeld volgen de hernoemde GE's en entiteiten uit het project Inrichten; de property bijlagen blijft gelijk (docs/TRANSFORMATIES.md §11.16).
  • Domein uit het package, overal hetzelfde. De inspector toont bij entiteit, gegevenselement, relatie, enumeratie, gegevenstype en referentielijstinstantie een alleen-lezen regel domein met de herkomst (het package in de boom; bij een GE de entiteit, bij een relatie de bron). Het invulveld domein bij GE en relatie is weg; de V3-export en SHACL gebruiken dezelfde afleiding.
  • Geen "0.5 preview"-strook meer boven het canvas. De tekst "Bewerkbare sandbox — wijzigingen blijven lokaal" klopte niet meer (een project op de server synchroniseert). De korte beschrijving van een taal staat nu in de tooltip van het tabblad in Modelleren.

Toegevoegd

  • BPMN: berichten tussen generiek en specifiek proces (GZAC-regelset 0.8.0). Een werpend bericht-event wekt een lopend proces dat er in een vangend tussen-event op wacht (correlate()), en start anders een proces. De berichtnaam mag een variabele zijn (${beoordelingsbericht}). Een taak kan vaste procesvariabelen zetten (zet procesvariabelen, "naam=waarde"). Een pool die een deelnemer buiten het proces is (bv. Klantportaal) valt met zijn inhoud weg, met een info-melding. Een actie kan een eigen plugin hebben, ook op een gebruikerstaak: nieuwe actie portaaltaak aanmaken (de klant doet de taak in het portaal, met het formulier van de taak).
  • BPMN: call activity zichtbaar, met variabelen erheen en terug. Een taak met een aangeroepen proces heeft een dikke rand en ⊞ onderaan. Nieuwe velden variabelen erheen (leeg = alle) en variabelen terug (bv. uitkomst); de GZAC-regelset 0.7.0 schrijft ze als camunda:in/camunda:out, naast de vaste camunda:in businessKey (docs/TRANSFORMATIES.md).
  • Tabnaam cursief zolang er iets niet is opgeslagen. Heeft de server een wijziging aan een diagram (of aan een element dat erop staat) nog niet bevestigd, dan staat de naam van het tabblad in Modelleren cursief; de tooltip zegt "nog niet op de server opgeslagen". Alleen met live-sync.

[studio/v0.34.1] — 2026-11-08

Patch, samen met render 0.3.7 en devloop 0.25.3 (api 0.22.1).

Opgelost

  • V3-export: doelEntiteit van een relatie is de naam van het doel, niet zijn element-id. Na het hernoemen van een entiteit wees de relatie naar een entiteit die niet bestaat en faalde de rebuild (FUNDAMENT 08-11, project Inrichten). Geldt ook voor /export/v3 in de render-sidecar en dus GET /api/studio/projecten/:id/v3.

Toegevoegd

  • Inrichting: export uit een Studio-project (Mark 08-11: de Studio is de bron, rechtstreeks gelezen, alleen de relevante stukken naar het register). scripts/maak_inrichtingsexport.mjs maakt de hele levering van een e-dienst uit het Studio-project (via de API met een token, of een export) plus mappen/domeinen (--map Domeinen), met de ops na de snapshot; transformatie/studioProject.js kiest de elementen en diagrammen. De bron logisch-model van de GPK krijgt zo alleen Aanvraag, GPK, Zorg en Partij (docs/TRANSFORMATIES.md §11.16).

Gewijzigd

  • Inrichting: referentielijst als veldtype in de lezer: een $ref naar de items-relatie wijst naar het item, als code of ingebed (aanvraagtype: {code, omschrijving}); het formulier vindt de items ook onder de naam van de items-relatie. verplicht volgt goType als de V3.1-sleutel ontbreekt (V3 uit een opgeslagen project).
  • Inrichting: e-diensten op het model uit het project (Mark 08-11): AanvraagAanvraagtype.type en Verzoekpartijrol; testmodel fixtures/cg-test/inrichten-domeinen-v3.json (project Inrichten, map Domeinen). Payloads gelijk aan 07-11, op de beschrijving van aanvraagtype na.

[studio/v0.34.0] — 2026-11-08

Samen met api 0.22.0, render 0.3.6 en devloop 0.25.1.

Toegevoegd

  • SHACL-profiel (preview, via M2): SHACL (Turtle) importeren en exporteren in het transformatiepaneel; SHACL-shapes → canoniek model (UML) met een rondgang terug (canoniek → SHACL geeft dezelfde graaf). Staat niet in de standaardlijst: aanzetten in de instellingen, net als GraphQL. Let op, ook buiten SHACL: canoniek → SHACL maakt van een veld met type URL nu sh:nodeKind sh:IRI (als er geen gegevenstype of catalogus-type URL is; was xsd:string met een waarschuwing). Docs: TRANSFORMATIES.md, model-exchange/linked-data/README.md.
  • Transformatie "Layout overnemen in de doelmap" (elke taal, via M2); de tekenaar geeft ook maten terug.
  • Sequence via de assistent en de MCP (AI-3, 08-11): berichten tussen hetzelfde paar en berichten naar zichzelf blijven staan (eerder vielen ze weg); elders ontdubbelt het plan op type, paar én naam. De MCP zegt welke code hij draait en waarschuwt als hij herstart moet.
  • Een referentielijst als veldtype (08-11, plan Referentielijst-instanties §8): de type-keuze van een veld in het canonieke model biedt de items-relaties aan (groep Referentielijsten, voorkeur) naast de item-entiteiten (overgang). Een $ref-veld toont zijn verwijzing in plaats van "integer" en blijft heel bij de export, ook in bestaande projecten; «gebruikt» loopt dan naar de REL; een items-relatie in de verkeerde richting (lijst → item) geeft een waarschuwing.
  • Assistent: velden wijzigen (08-11): verplicht/optioneel, type en naam van bestaande velden (ook via de MCP). Het voorstel zegt per element wat erbij komt, wat verandert en wat al zo was; de knop Aanpassen heet nu Bijsturen (stuurt je reactie, verandert nog niets).
  • Koppelingen als lijnen op het diagram (Mark, 07-11; stap 2 van het koppeldiagram): een koppeling uit de matrix staat als violette dependency (gestippeld, open pijl, de soort als «stereotype»; realiseert als realisatie) op elk diagram waar beide uiteinden staan. Een lijn trekken tussen twee talen biedt de koppelsoorten aan en legt de koppeling in de matrix. Eigen inspector (soort, omdraaien, van diagram halen, verwijderen); Delete verbergt, Ctrl+Delete verwijdert. Soorten uitgebreid met traceert naar, verfijnt, is afgeleid van en voldoet aan, plus een vrije soort (Andere soort…). De matrix toont het elementtype bij elke rij en kolom. diagramcore/model/koppellijnen.js.
  • Soortenlijst per project (Mark, 07-11): de soorten van koppelingen zijn per project te bewerken in de zijbalk van Koppelingen: toevoegen, hernoemen (ook in alle koppelingen), stijl (dependency/realisatie), default-richting, volgorde, verwijderen (als geen koppeling hem gebruikt) en terug naar de standaardlijst. Een nieuw getypte soort komt er vanzelf in en staat in alle keuzelijsten, ook de grafische weergave (die had eerst alleen de vaste lijst). Reist mee als koppelsoorten in de project-JSON en via de projectsync (kruis/zetSoorten). studio/activities/koppelsoorten.js.
  • Elementen uit een andere taal op een diagram (Mark, 07-11; stap 1 van het koppeldiagram): sleep een element uit de projectboom van een andere taal op een diagram. Het staat er als verwijzing (<taal>::<id>), in de notatie van zijn eigen taal en met de taal als label; relaties van die taal ertussen verschijnen vanzelf. Selecteren opent het in de inspector van zijn eigen taal, F2 hernoemt het daar, Delete haalt de verwijzing van het diagram. In die inspector is "Verwijder uit model" uitgegrijsd en geldt "Van diagram halen" het diagram waar je naar kijkt. Toon gebruik (boom) en Gebruikt op (inspector) tellen de diagrammen van andere talen mee. diagramcore/model/vreemd.js; e2e 54-studio-vreemde-elementen.
  • Lijnen via de assistent en de MCP (Mark, 07-11: "kan de MCP ook lijntypes wijzigen?"): het plan kent lijnen — op een bestaande relatie of op alle kinderen van een ouder: lijnvorm (krom, hoekig, recht, boom), boomstijl (ouder boven/onder/links/rechts; overerving gaat vanzelf goed via naarOuder in de taalsamenvatting) en vaste uiteinden. Dezelfde lijndata als het rechtsklikmenu (diagramcore/model/lijnvorm.js). Knikpunten en eigen routes blijven buiten.
  • Gerelateerde elementen toevoegen… (rechtsklik op een element; Mark, 07-11): een venster met wat via een verbinding (elk soort) aan het element hangt en nog niet op het diagram staat. Een relatie neemt haar andere uiteinde mee. Keuzes: diepte (1, 2, 3, alles) en daarna auto-layout (standaard uit). Plaatsing in ringen rond de start, één undo-stap.
  • Navigeren via relaties: in het relatiepaneel selecteert de naam van het andere element dát element (de relatie zelf blijft klikbaar); in de inspector van een verbinding zijn de uiteinden "A → B" klikbaar.
  • Boomstijl naar alle kanten: ouder boven, onder, links of rechts (ook bij één lijn). Bij overerving is de ouder het doel van de generalisatie (kind → ouder): "Kinderen in boomstijl" neemt generalisaties mee en de kanten staan niet meer omgekeerd; de lat ligt bij de ouder.

Opgelost

  • Toegangsspraak → ODRL (via M2): een registerpad met delen eronder wordt odrl:AssetCollection.
  • Leesrichtingspijl draait mee met de lijn (Mark, 07-11: "horizontaal goed, verticaal draait niet, diagonaal ook niet"): de dikke driehoek vóór "label heen"/"label terug" bij een relatie in het canonieke model wijst nu langs de lijn (heen = bron → doel), op het canvas én in de SVG van de render-API; bij een hoekige lijn in stappen van 90°. diagramcore/canvas/leesrichting.js; e2e 56-studio-leesrichting.
  • Slepen in de grafische kruisverbanden-weergave (Mark, 07-11: "waarom slepen de elementen zo traag?"): een knoop bleef tijdens het slepen staan en sprong pas bij loslaten naar zijn plek (gecontroleerde React Flow-knopen zonder onNodesChange). Nu volgt hij de muis; de positie gaat nog steeds pas bij loslaten naar de store.
  • Delete is één undo-stap (Mark, 07-11: "A–B, A van het diagram halen; Ctrl+Z geeft alleen A terug, pas een tweede Ctrl+Z de associatie"). React Flow meldde de lijnen van een weggehaalde node apart als verwijderd, en het canvas verborg ze dan op het diagram: een tweede wijziging. Nu is Delete één melding (onDelete); lijnen die alleen weggaan omdat hun uiteinde weggaat, worden niet meer verborgen. Meer nodes tegelijk zijn ook één stap (inEenUndoStap in createDiagramStore.js). e2e 55-studio-undo-van-diagram.

Gewijzigd

  • Inrichting: aanvraagtype als relatie (besluit Mark 07-11: een GE verwijst nooit naar een entiteit). Het objecttype krijgt aanvraagtype: {code, omschrijving} via de ingebedde relatie AanvraagAanvraagtype; het formulier zet code én omschrijving vast (GPK) of laat de code kiezen uit de referentielijst achter de relatie (aanvraag-voorbeeld). De lezer v3Graaf geeft elk veld entiteit, referentielijst en sleutel. Fixture cg-test = Fundament f837496 (docs/TRANSFORMATIES.md §11.15).
  • Inrichting: versiebereik van het doel op elk artefact (doelVersieRange, Mark 07-11 via FUNDAMENT): per doelcomponent in transformatie/doelVersie.js (openobject ^4.3, openzaak ^1.31, openforms ^4.0, gzac ^13.50), door de e-dienst te overschrijven; kolom Doel in OVERZICHT.md.

[studio/v0.33.0] — 2026-11-07

Toegevoegd

  • Project → Register bouwen… (Mark, 07-11: "het model is de bron voor het genereren"). De server bouwt het register uit dít project: de Studio zet eerst een snapshot (snapshotNu), vraagt het beheerwachtwoord (verborgen invoer, vraagNaam({geheim: true})) en roept POST /admin/rebuild {project_id} aan met header X-Beheer-Wachtwoord (contract BACKEND). De server haalt de V3 bij de render-sidecar (POST /export/v3, render-svc), bouwt en herstart de API; de Studio wacht op /health en meldt stappen, bron (project-versie, volgnummer) en meldingen. 409 (bezig/achterstand), 422 (export) en 403/404 krijgen een eigen melding. Het item staat er alleen als GET /admin/rebuild/status bestaat (devloop); op app (404) blijft het weg. Code: studio/registerBouwen.js; e2e 52-studio-register-bouwen.
  • render-svc: POST /export/v3: V3 uit een Studio-project ({profiel, ops?, profielId?}), met dezelfde migraties en export als Exporteer V3 in de Studio, plus meldingen (valideerVoorV3, overgeslagen, ops die niet naspeelbaar waren). Zie RENDER_API.md.

[studio/v0.32.0] — 2026-11-06

Toegevoegd

  • Lijnen verschuiven zonder knikken (Mark, 06-11: "twee RELs tussen Partij en MedischAdvies niet anders scheiden dan door te knikken; ik wil ze recht houden en eentje kunnen pakken en schuiven"). Een rechte lijn (of een hoekige die één recht stuk is) zijwaarts slepen schuift beide uiteinden langs hun zijde: de lijn blijft recht, de verschuiving geldt per diagram (lijnen[connector].verschuiving). Meer lijnen tussen hetzelfde paar waaieren vanzelf uit (28 px), tenzij er een versleept is. Canvas en tekenaar delen verschuifUiteinden (zwevendeRand.js).
  • De inspector van een verbinding toont zijn uiteinden ("A → B"), in elke taal (Mark, 06-11: "ik kan op een REL niet zien wie A en B zijn").
  • Rechtsklik op een verbinding → de uiteinden op het diagram zetten wat er nog ontbreekt (bv. de andere entiteit van een relatie); naast de doos of het andere uiteinde, één Ctrl+Z.
  • «gebruikt» volgt het veldtype (GEBR-1, Mark/FUNDAMENT 06-11): een veld van het type van een enumeratie, gegevenstype of referentielijst-item legt een «gebruikt»-connector (synchroniseerGebruik, data.afgeleid: "veldtype"), en haalt hem weg als geen veld het type meer gebruikt; een handmatige blijft. Oude «use»-lijnen uit een import vervallen (verborgen blijft verborgen). Met de hand trekken kan nu ook naar een ref.lijst-item, ook vanaf een relatie (nieuwe M3-hook magVerbinden op een connectortype). V3-export ongewijzigd.
  • Diagrammen hernoemen via de ✨ assistent en de MCP (Mark, 06-11: de assistent beloofde een passende naam, maar het plan kende alleen hernoemde elementen): bestaand + een andere naam in diagrammen = hernoemen (plan.diagramHernoemd).
  • Kopiëren en plakken via rechtsklik (Mark, 06-11): Kopiëren op een element (of de selectie waarin het zit), Plakken (n) en Plakken als kopie… op het canvas.
  • Diagram kopiëren en elders plakken in de projectboom (Mark, 06-11): rechtsklik op een diagram → Kopieer diagram; op een map of een element met uitwerking (package) → Plak diagram ▸ met Elementen niet dupliceren (een nieuw diagram met dezelfde elementen) of Elementen kopiëren naar deze plek (kopieën van de elementen, hun kinderen in de boom en de connectoren ertussen, zonder uuid, op die plek). Namen blijven; in dezelfde map krijgen ze "(kopie)".
  • Klik op de diagram-achtergrond toont de eigenschappen van het diagram in de inspector (Mark, 06-11; nieuwe canvas-prop onAchtergrondKlik, event studio:diagram-achtergrond). Een element-klik daarna toont weer het element.
  • Plakken als kopie (Ctrl+Shift+V, Mark 06-11): na de vraag "Wil je deze elementen dupliceren?" nieuwe elementen in het model, met "(kopie)" achter de naam, zonder uuid, en met de verbindingen tússen de gekopieerde elementen. Ze landen in de map van het diagram waarop je plakt (boomregel). Eén Ctrl+Z neemt de hele kopie terug; gewoon plakken is nu ook één stap.

Gewijzigd

  • Een subtype heeft geen eigen tijdlijn (besluit Mark 06-11, via BACKEND; CODEGEN.md §7.3d): bij een entiteit met een generalisatie naar een ouder staan materieel en tijdprecisie in de inspector uit, met "De tijdlijn komt van "; de modelcontrole waarschuwt als ze toch gezet zijn, en de V3-export laat ze op een subtype weg (ook uit een oud model). Nieuwe M3-hook eigenschapUit(element, key, {elements}) → reden. Materiële GE's en relaties óp een subtype blijven toegestaan.

Opgelost

  • Zelf-relatie met velden (associatieklasse op een oortje): het anker lag in het midden van de entiteit, dus beide lijnen hadden lengte nul en de doos hing los. Nu ligt het anker rechtsboven buiten de entiteit en lopen de lijnen hoekig van boven via het anker naar rechts (canvas én tekenaar, materialiseerConnectoren).
  • Overerving is een modelgegeven (ERFT-1, Mark/FUNDAMENT 06-11): na een V3-import stond erft alleen als lijn op de import-diagrammen. Nu wordt het één generalisatie-connector, getekend op elk diagram waar beide entiteiten staan; bestaande projecten worden bij het openen gevouwen (vouwOudeGeneralisaties). De V3-export houdt erft, ook zonder diagrammen.

[studio/v0.31.0] — 2026-11-06

Toegevoegd

  • Diagram-tabs verslepen (Mark, 06-11). Sleep een tab in de tabbalk naar een andere plek; een streep toont waar hij landt. De volgorde hoort bij de werkruimte (localStorage en de server), dus ook op een andere computer. Store-actie verplaatsTab in modellerenActivity.jsx; e2e 43-studio-tabs-verslepen.spec.js.
  • Rechtsklik op een tab: sluiten, andere tabs, alle tabs links of rechts, alle tabs, en de open tabs bewaren als bundel (Mark, 06-11).
  • Diagrambundels (Mark, 06-11): een benoemde set diagrammen, in de zijbalk boven Mappen. Een eigen bundel staat in je werkruimte; Deel met het project zet een kopie in de projectstructuur (structuur.bundels, gesynct als patchStructuur). Openen voegt de diagrammen toe aan de open tabs. Zie docs/STUDIO.md (Werkruimte). E2e 44-studio-bundels.spec.js.
  • Elementen maken en nesten in de projectboom (fase 0 van het plan "Linked data als M2" §8, akkoord Mark 06-11). Nieuw element ▸ op een map maakt een element zonder diagram; Nieuw element hierin en slepen in de boom leggen de échte relatie: een lidmaatschap (M3 containerVoor; xsd, wsdl, packages) of een insluitende relatie (M3-aard insluiting; een GE ín een entiteit in het canonieke model, dat daarvoor aard: "insluiting" op de compositie kreeg). Een kind naar een map slepen haalt het eruit. Zie docs/STUDIO.md. E2e 45-studio-boom-elementen.spec.js.
  • Diagram starten vanuit de boom (Mark, 06-11): rechtsklik op een element → Nieuw diagram hiermee (met zijn kinderen, bv. een entiteit met zijn gegevenselementen), of met de Ctrl-selectie.
  • Kopiëren en plakken op het canvas (Ctrl+C / Ctrl+V, Mark 06-11): elementen naar een ander diagram van dezelfde taal, als verwijzing naar dezelfde elementen.
  • Kinderen in de boom selecteren en meeslepen: Ctrl/Shift-klik werkt ook op een kind (GE onder ENT); Ctrl-slepen naar een diagram neemt de kinderen mee.
  • Diagram onder een package (M3 uitwerking op packages in canoniek, puur UML en de UML-profielen met pakket()), zoals onder een UC-realisatie.
  • Nieuw diagram ▸ taal onder een package of ander element met uitwerking: een leeg diagram eronder.
  • Toon gebruik ▸ in het rechtsklikmenu van een element in de boom: de diagrammen waarop het staat; kiezen opent dat diagram.
  • Menu's in de boom zo kort als het kan: één mogelijk type geeft meteen "Nieuw gegevenselement hierin"; bij één taal vervalt de taal-laag.

Gewijzigd

  • "Naar server sturen" noemt de eigen tab (clientId in de PUT-body en header X-Omnium-Client), voor de PUT-weigering van api 0.20.0 (BACKEND, besluit Mark 06-11): de server weigert een volledige PUT zolang een ándere client in het project bezig is (409 project_in_gebruik). De Studio vraagt dan niet om te overschrijven maar meldt wie er bezig is; de stille compactie probeert het later opnieuw; de SVG-link toont de laatst bewaarde stand. Een oudere server negeert veld en header, dus deze studio kan vóór de api uit.
  • GE-kardinaliteit standaard 0..* (besluit Mark 06-11, via FUNDAMENT): een gegevenselement is in het canonieke model altijd formeel en dus meervoudig in de tijd, dus 0..* (optioneel) of 1..* (verplicht, door de gebruiker gezet); nooit 0..1 of 1. {enkelvoudig}/{meervoudig} staat er los van. Nieuwe GE-composities (Studio-canvas via naVerbinden op de compositie, oude IDE, UML-editor) en de V3-import krijgen 0..*; de afleiding "1 als alle velden verplicht zijn" in de IDE (ide/transformations.js) is weg. Wat de gebruiker zelf instelt, blijft staan. Relaties zijn ongewijzigd (daar beslist Mark apart).
  • Klikken op een element in de boom blijft in het huidige diagram (Mark, 06-11): de Studio sprong naar het eerste open diagram met het element, ook als het op meer diagrammen stond.
  • Eén boomouder, deterministisch (besluit Mark 04-11): bij meer hiërarchie-ouders wint de eerste in vaste volgorde (connector-id), niet de laatste in elementvolgorde; een kring telt niet (bouwHierarchie in studio/boomRegels.js). De weergave toont een kind nog onder elke ouder (OAS en GraphQL gebruiken de hiërarchie als graaf).
  • "Op geen enkel diagram" in de boom: een rustig teken ◌ met uitleg in plaats van cursief.
  • Omhangen in plaats van "verhangen" in code en docs (hangOmNaarContainer, diagramcore/model/omhangen.js, gedeeld door canvas en boom).
  • «gebruikt» in plaats van «use» in het canonieke model (Mark, 06-11: "we doen alles in het NL"). Het connectortype heet Gebruik («gebruikt»). Opgeslagen modellen dragen het label in data.presentatie van hun diagram-edges; de profiel-migratie hernoemGebruikLabels (canoniek-uml/migratie.js) zet het om bij het laden. De tekenaar past de migreerModel-hook van een profiel nu ook zelf toe, zodat een oudere snapshot op de server (SVG-link) óók «gebruikt» tekent. De UML-profielen (puur UML, component, composite structure, WSDL) houden het UML-sleutelwoord «use».

Opgelost

  • Een open tab zette een wijziging van buitenaf terug (project Inrichten, 06-11): laadModel ging als hele vervanging naar de server, ook met een oude kopie. Nu maakt het diff-vangnet er patchElementen/patchDiagrammen van, met alleen wat inhoudelijk verschilt (diffMap vergelijkt bij een andere referentie ook de inhoud); een tab die zijn eigen kopie herlaadt, stuurt niets (besluit Mark: "Nu liever defensief"). De server gaat een volledige PUT weigeren zolang er iemand in het project bezig is (BACKEND).
  • Een element stond twee keer in de boom na Ctrl+Z in de boom (Mark, 06-11): de oude plaats in een map kwam terug terwijl de relatie met het package bleef. De boom toont het element nu alleen onder zijn ouder.
  • Maat aanpassen aan inhoud op een selectie. Het rechtsklikmenu wiste alleen de maat van het aangeklikte element; hoort dat element bij een selectie van meer, dan geldt het nu voor de hele selectie (zoals Alt+Z), met het aantal in het label. E2e: 42-studio-maat-selectie.spec.js.

[studio/v0.30.0] — 2026-11-06

Opgelost

  • De kop van de buitenste levenslijn viel buiten het beeld (06-11, gevonden op de SVG-link van app): de tekenaar mat het beeld (viewBox) op de dozen van de voorkomens, maar de kop van een levenslijn is 148 breed op een node van 14 en steekt aan beide kanten 67 uit. Links en rechts ging er 43 van de kop af, in documenten, gedeelde plaatjes en de render-API. Het inhoudsvak telt nu mee in het beeld (tekenaar/index.js vakOmvang; een gedraaid vak, zoals de band van een BPMN-pool, na het draaien). Een pakket of fragment bovenaan in een diagram geeft daardoor een beeld dat 1 tot 3 hoger is. De render-API heeft de fix pas met een nieuw render-image (de tekenaar zit in de bundel van render-svc).
  • De tekenaar tekende niet alles wat het canvas tekent (06-11, Mark: de SVG-link van het canonieke model miste de «use»-lijnen). Vier dingen deed alleen DiagramCanvas.jsx; ze ontbraken daardoor in documenten, gedeelde plaatjes en de render-API. Canvas en tekenaar delen er nu één functie voor:
    • de geïmporteerde presentatie-edges van een diagram (diagram.edges, de «use»-lijnen van het canonieke model): geimporteerdeEdges in canvas/materialiseerConnectoren.js;
    • de afgeleide vakken van de profiel-hook extraCompartimenten (validatie en weergave van een gegevenstype, overgeërfde velden, de signatuurregels van GraphQL) en een opgenomen deel als sub-vak in zijn geheel (de tekenaar sloeg het deel over maar toonde het vak niet): verrijkElement in canvas/opname.js;
    • labeldelen in hun eigen stijl, zoals .dc-edge-<soort>: een rolnaam vet, een kardinaliteit paars, een constraint klein en cursief (tekenaar/lijnen.js deelStijl, een tspan per deel). Tot nu toe kreeg het hele label de stijl van zijn eerste deel. De pariteitsreeks tests/e2e/41 vergelijkt dit nu met het echte canvas (teksten, maat, pad en stijl per deel); tekenaar/canvasPariteit.test.js doet het zonder browser.
  • Een levenslijn is nooit breder dan 14 (06-11): een bewaarde breedte (de MCP en imports schreven 160) zette de lijn links in een onzichtbaar kader, met de berichten aan de randen daarvan. Nieuw in het vormcontract: ShapeRenderer.bovengrens knipt een bewaarde maat af (types/schema.js, tekenaar/voorkomen.js); het canvas laat ook de node-wrapper volgen.

Toegevoegd

  • Een sequence-diagram uit een plan krijgt punten en dus activaties (06-11, Mark: "het boxje op de levenslijn waar de berichten aankomen en vanuit gaan, die mis ik"). De ✨ assistent en de MCP kennen in een plan alleen levenslijnen en berichten; dat werd een rij dozen met alle berichten op één hoogte. diagramprofielen/sequence/plaatsUitPlan.js zet de nieuwe levenslijnen op één rij zonder bewaarde maat en geeft elk bericht zijn zend- en ontvangpunt, onder elkaar in de volgorde van het plan, met puntenVoorBericht: dezelfde functie als het canvas. De activaties volgen daaruit. Ingehaakt als profiel-nazorg in studio/assistent/wijziging.js (NA_PLAATSEN, per diagramtype); een opstel-actie laat rand-elementen voortaan met rust. Het sequence-profiel geeft de assistent aanwijzingen (assistent.aanwijzingen); tools/omnium-mcp/profielen.json is opnieuw gegenereerd. Bestaande diagrammen die zonder punten zijn gemaakt veranderen hierdoor niet.

[studio/v0.29.0] — 2026-11-06

Toegevoegd

  • Inrichting: bronnen als artefacten (05-11): de exportstap levert per e-dienst het e-dienstmodel, het logisch model, de processen en de beslissingen mee als bronbestand (edienstmodel, logisch-model, bpmn-bron, dmn-bron; transformatie/bronArtefacten.js). Elk artefact noemt zijn bronnen (bronnen), en een traceregel draagt bronElementId. De payload van een bron is rechtstreeks de invoer van de render-API. Het e-dienstmodel heeft een code (docs/TRANSFORMATIES.md §11.14).
  • Kopieer als SVG-link (de server tekent) (06-11, op verzoek van Mark; voorstel BACKEND): rechtsklik op het lege canvas van een project op de server → Kopieer als SVG-link. Het klembord krijgt een adres (/api/beeld/<token>.svg) waarop de server het diagram tekent, bij elke aanvraag (render-API stap 6). Er gaat geen plaatje mee en Studio werkt niets bij. De server tekent uit de snapshot van het project; bij het maken van de link brengt Studio die eerst bij (sync/verzender.js snapshotNu: snapshot op verzoek, zonder de grens van 200 operaties), zodat de link het diagram van nu toont. Latere wijzigingen verschijnen bij de volgende snapshot; de melding zegt of de server de stand van nu heeft. In Gedeelde plaatjes heet de soort "SVG — de server tekent" (was "momentopname"); intrekken werkt als bij de plaatjes. Vraagt de API met stap 6 (nog niet uitgebracht); zonder die API geeft de actie een foutmelding.

Opgelost

  • Tekenaar: twee labels op dezelfde plek van een lijn vallen niet meer over elkaar (05-11, gemeld door RENDER-API op de eerste echte invoer voor render 0.3.0, GPK "Aanvraag oppakken"): een BPMN-stroom met een conditie én een naam heeft twee labels op het midden van de lijn. Het canvas zet elk volgend label op dezelfde zijde 18 px lager; de tekenaar (documenten, gedeelde plaatjes, render-API) deed dat niet en legde de naamchip midden op de conditie. Nu dezelfde stapeling (tekenaar/lijnen.js), ook bovenop een versleept label. Elk label in de SVG draagt data-dc-label="<connector-id>". De pariteitstest (tests/e2e/41-…) vergelijkt nu ook de plaats van labels op canvas en in de tekenaar; nieuwe unit-tests in tekenaar/lijnen.test.js. Raakt de uitvoer van taal=studio: vraagt een render-patch (0.3.1).

[studio/v0.28.0] — 2026-11-05

Toegevoegd

  • Inrichting: elke afhankelijkheid noemt de soort (05-11): een identifier is niet uniek over soorten (proces en proceskoppeling, de delen van een dossier), en het register weigert een dubbelzinnige afhankelijkheid. Eén gedeelde functie (transformatie/afhankelijkheden.js) en de toets ART-AFHANKELIJKHEID in de bundel.
  • BPMN-profiel: actie op een servicetaak (05-11): wat de taak doet (zaak aanmaken, rol koppelen, document koppelen, zaakstatus zetten), met de rol of status op naam en een toelichting. De regelset bpmn-naar-gzac 0.6.0 maakt er de plugin-koppeling van; de proceskoppeling van "Aanvraag oppakken" was handwerk bij FUNDAMENT (docs/TRANSFORMATIES.md §11.13).
  • Inrichting: dossierstatussen uit de statuslijst van het model (05-11): nieuwe soort dossierstatussen (regelset canoniek-naar-gzac-dossier 0.4.0). Een servicetaak zet een waarde uit de statuslijst (nietInBehandeling); de sleutel in GZAC is die waarde met koppeltekens (niet-in-behandeling, was het handgemaakte niet-opgepakt). Toetsen DOS-STATUSLIJST, DOS-STATUS, PL-ACTIE, PL-ROL, PL-STATUS, PL-ZAAKTYPE (§11.9).
  • Inrichting: vier bestanden van de GZAC-dossierbundel als artefact (05-11), waren handwerk bij FUNDAMENT: dossierdefinitie, dossierprocessen, dossierdocumentkolommen (regelset canoniek-naar-gzac-dossier 0.3.0) en proceskoppeling (regelset bpmn-naar-gzac 0.5.0, procesLinkArtefact.js). Toetsen DOS-VERSIE, DOS-PROCES, PL-FORMULIER, PL-LEEG (docs/TRANSFORMATIES.md §11.9, §11.13).
  • BPMN-profiel: formulier op een gebruikerstaak (05-11): het dossierformulier waarmee de behandelaar de taak doet; wordt de formulierkoppeling in de proceskoppeling.

Gewijzigd

  • Eén tekenaar, opruimstap — de oude React-vormen zijn weg (05-11): op het canvas, in documenten, gedeelde plaatjes, de render-API én in de voorbeelden tekent nu alleen nog de tekenaar. Verwijderd: de zestien shapes.jsx/vormShapes.jsx/blokShapes.jsx per profiel, shapes/basisShapes.jsx, shapes/dataShape.jsx en shapes/shapeRegistry.js (ruim 4000 regels). Omgezet:
    • eigen vormen (Studio-instellingen, web/vite/vormen/*.json) zijn ShapeTypes op één generieke renderer (tekenaar/dataVorm.js): grondvorm, hoekradius, CSS-polygon(…) en het vrije silhouet uit Method Draw. Ze tekenen daardoor ook in documenten. Zichtbaar: de rand van een silhouet is overal even dik, en randStijl: "dashed" werkt nu ook op een polygoon;
    • de diagramverwijzing tekent via het sjabloon (naam van het doel live, doel weg = doorgestreept en rood);
    • de vormvoorbeelden (galerij in de instellingen, shape-sets en vormkiezer in de profiel-ontwerper) en het toegangsdiagram tekenen met de tekenaar (canvas/VormVoorbeeld.jsx); een voorbeeld toont de vorm zoals het eerste profiel dat hem gebruikt hem tekent. De galerij toont de vormen nu heel in plaats van afgeknipt;
    • een shape-id zonder ShapeType krijgt op het canvas dezelfde terugval per familie als in documenten en op de server. De vijf containers van het formulierdiagram hadden zo'n id (rect) en gebruiken nu class-box; een lege container is daardoor 56 hoog met de naam bovenaan, zoals elke klasse-box. Gevonden bij het testen en hersteld: op de regelkaart "mag niet" (toegangsregel) lag de rode arcering als een wig over de kaart in plaats van in de band. Regressietest: tests/e2e/41-studio-tekenaar-pariteit.spec.js controleert voor elk plaatsbaar elementtype van elk geregistreerd profiel dat het canvas via de tekenaar tekent op de maat die de tekenaar meet, dat lijnen op canvas en in de tekenaar hetzelfde pad hebben, dat de sequence-activaties gelijk zijn, en dat de voorbeelden tekenen.
  • Inrichting: zaaktypekoppeling van het dossier als artefact (05-11): nieuwe soort dossierzaaktypelink (regelset canoniek-naar-gzac-dossier 0.2.0); zaaktype en zaakBijDossier uit de e-dienst, omgevingsgegevens als plaatshouder. Was handwerk bij FUNDAMENT, en op een lege omgeving ging het mee voordat het zaaktype bestond. Nieuwe toetsen in de bundel: ART-PLAATSHOUDER (verwijzing naar een object- of zaaktype zonder afhankelijkheid op het artefact dat het aanmaakt) en ART-GEHEIM (docs/TRANSFORMATIES.md §11.9).
  • Eén tekenaar, stap 3 — het canvas tekent met de tekenaar (05-11): een vorm met een ShapeType + renderer (nu de basisvormen class-box, chip, knip-box, note, constraint, rounded, anker, boundary, bol, package, dmn-*) tekent op het canvas als SVG uit dezelfde tekenaar als documenten, gedeelde plaatjes en de render-API (canvas/SjabloonShape.jsx, tekenaar/voorkomen.js, tekenaar/naarReact.js). Handles, resizer (live maat tijdens slepen), badges, buitenlabel en de inline-editor (naam en velden, nu op <text>) blijven werken; selectie en thema via de canvas-tokens; de typering-stand verbergt de stereotype-regel (data-dc-stereotype). De diagramverwijzing tekent nog via de oude component (naam van het doel live). Zichtbaar verschil: geen slagschaduw meer, tekstmaten uit de tekstmaat-tabel (een vorm zonder bewaarde maat kan een paar pixels anders uitvallen). Profielvormen zonder ShapeType tekenen ongewijzigd (stap 4).
  • Eén tekenaar, stap 4 (deel) — use case, activity en ArchiMate als ShapeType (05-11): de 33 vormen van deze profielen (usecase/vormen.js, activity/vormen.js, archimate/vormen.js, inclusief de ArchiMate-sets "Iconen als vorm" en "Blokken (informeel)") tekenen nu op canvas, in documenten, gedeelde plaatjes en de render-API met dezelfde tekenaar. De ArchiMate-figuren zijn gegevens in het ShapeType (parameters.figuur op de nieuwe bibliotheek-renderer figuur); de 47 ArchiMate-iconen staan als gegevens in archimate/glyphs.js en komen als ornament rechtsboven in de box (ook in documenten en op de server, waar ze eerder ontbraken). Nieuw in de bibliotheek: cirkel met kern/kruis, kader met kopLijn/tint, kleurAls: "rand" (een kader neemt de typekleur niet over; de naam op een open kader met eigen kleur was wit), de renderer-hook maat (fork/join staand of liggend). Op het canvas: een vorm zonder inhoudsvak (begin/eind, ruit, junction, figuur) draagt zijn naam als buitenlabel; selectie kleurt alleen lijnen die een rand hebben. Zichtbaar verschil: de use case-actor is een doos van figuur + naam (was: naam los onder 64px), een ArchiMate-figuur zonder bewaarde maat is 64px hoog met de naam eronder, kleuren en lijndiktes uit de thema-tokens.
  • Eén tekenaar — lijnen zoals het canvas ze tekent (05-11): de tekenaar (documenten, gedeelde plaatjes, render-API taal=studio) bepaalt de lijngeometrie nu met dezelfde bouwstenen als ConnectorEdge: uiteinden via zwevendeRand.zwevendeUiteinden (vaste handles op de buitenkant van de handle-stip, zwevend langs de dominante zijde, toppen, knikken, de Z-regel), paden via de React Flow-functies (@xyflow/system: bezier, hoekig met ronde hoeken, recht), boomstijl, zelf-lus langs de handles (hoekig of gebogen), markers met de canvas-maten en markerUnits="strokeWidth", de ruit van compositie/aggregatie als polygon, labels als chip op het labelpunt van de padfunctie (bron/doel op 70 %). De profiel-default randAanhechting wordt ingebakken zoals op het canvas. Tot nu toe had de tekenaar een eigen "rand tot rand"-regel uit diagramsvg, waardoor een rechte of gebogen lijn tussen schuin geplaatste dozen zichtbaar afweek van de Studio. Proef: 65 lijnen in tien diagrammen (UML, BPMN, state machine, activity, ArchiMate, use case, CMMN, SysML, toegangsregel) hebben op canvas en server hetzelfde pad op 0,5 px na, sequence-berichten inbegrepen. Zichtbaar: ⊕ bij SysML-bevat (was ⊗), grotere pijlpunten, labelchips in documenten en gedeelde plaatjes.
  • Eén tekenaar — de sequence-levenslijn op het canvas via het sjabloon (05-11): de laatste profielvorm met een eigen React-component tekent nu ook op het canvas met de tekenaar (sequence/vormen.js); alleen de diagramverwijzing gebruikt de oude route nog. De activaties leidt de renderer af uit de berichten (activaties.js) via ctx.diagram + ctx.elementen, dus ze staan nu ook in documenten, gedeelde plaatjes en de render-API. De lijn is 500 lang en groeit mee met haar laagste punt, ook bovenop een bewaarde maat (nieuwe renderer-hook ondergrens; het canvas zet hem als minimum voor de resizer). De kop: rechthoek met de naam, bij instantieVan "naam:Type" onderstreept (onvindbaar type: ⚠), een icoon-kop, of — type uit een ander profiel en geen kop gekozen — de vorm van dat type, getekend door de tekenaar zelf (host-callback verwijzingVorm; op de server de rechthoek met alleen de naam). M3-contract: ShapeRenderer.leestDiagram (het canvas geeft zo'n renderer het levende diagram uit de React Flow-store en de elementen uit TekenContext), ShapeRenderer.ondergrens, ShapeContext.elementen, en hooks.naamWeergave mag {tekst, onderstreept} geven. De e2e leest de balken nu als rect.dc-seq-activatie (attributen y/height).
  • Sequence: een zelf-aanroep valt binnen de aanroep (05-11, gemeld door Mark): volgden er na een zelf-bericht nog berichten op die levenslijn, dan kreeg de geneste activatie (de "rugzak") ze allemaal; de buitenste balk stopte dan vroeg en de geneste stak er ver onderuit. Nu is de rugzak kort (ontvangpunt + marge) en blijft ze niet op de aanroepstapel: het vervolg hoort bij de buitenste activatie, een retour sluit die buitenste, en een rugzak valt nooit buiten haar ouder (sequence/activaties.js). Beperking: "de zelf-aanroep roept zelf iets aan" is uit de hoogtes niet af te leiden; dat kan pas met activaties in het model (sequence-plan §5, stappen 1–3).
  • Hoekige lijnen op het canvas: beide uiteinden op de dominante zijde (05-11): een hoekige lijn tussen twee dozen die diagonaal van elkaar staan ging tot nu toe met één hoek — uit de dominante zijde van de bron, het doel in op het midden van de dwarse zijde. Die ingang viel samen met de rechte lijn van een buur op diezelfde zijde (BPMN: gateway → subproces naast subproces → taak; activity: beslissing → actie boven actie → object), wat oogde als een dubbele pijl. Nu kiezen beide uiteinden de zijde van de dominante as, op het punt waar de middellijn die zijde kruist (uitgewaaierd), en maakt de router er een Z van. Recht boven of naast elkaar blijft één rechte lijn (zwevendeRand.orthogonaleUiteinden). De tekenaar voor documenten en de render-API (tekenaar/lijnen.js) gebruikt voortaan diezelfde functie voor een hoekige lijn zonder gekozen handles: tot nu toe kwam daar de zijde uit de handle en het punt uit het snijpunt met de rand, en bij een doos schuin boven de ander spraken die elkaar tegen (de lijn liep langs de rand van de doos, of door een buur heen). Canvas en render tekenen dezelfde lijnen; golden proef.svg bijgewerkt.
  • Eén tekenaar, stap 4 (deel 2) — BPMN, state machine en sequence als ShapeType (05-11): twintig vormen (bpmn/vormen.js, statemachine/vormen.js, sequence/vormen.js). Events, gateways, taaktype-iconen, subproces-markering, data-object/-store en de pool met staande naamband tekenen nu ook in documenten en op de server zoals op het canvas. De sequence- levenslijn tekent op het canvas nog met de oude component (type-kop, afgeleide activaties, meegroeiende lijn); in documenten en op de server via het nieuwe ShapeType: lijn tot onder het laagste element van het diagram (renderer-hook maat krijgt nu diagram en node), met de rechthoek-kop of een icoon-kop (actor, boundary, control, entity, business-varianten). Die iconen staan als gegevens in sequence/vormen.js (kopIcoon); het canvas tekent ze via naarReact. Het sequence-punt is in documenten onzichtbaar en op het canvas zichtbaar bij hover of selectie. Zichtbaar verschil: data-object en data store zijn een doos van figuur + naam; de fragment-chip toont de soort, de naam staat ernaast (was: in één chip).
  • Eén tekenaar, stap 4 (deel 3) — CMMN, SysML, component/deployment, Eriksson-Penker, object, requirements en toegangsregel als ShapeType (05-11): de laatste 25 profielvormen (cmmn/vormen.js 7, sysml/vormen.js 2, component-deployment/vormen.js 1, business/vormen.js 4, object/vormen.js 1, requirements/vormen.js 1, toegangsregel/vormen.js 9) tekenen op canvas, in documenten, gedeelde plaatjes en de render-API met dezelfde tekenaar; daarmee heeft elke profielvorm een ShapeType. Nieuw in de motor, omdat deze vormen eigen inhoud dragen: inhoudsregels (hooks.inhoudsregels) kunnen nu lopende tekst (afgebroken over regels), chips (soort: "badge"), vaste breedte, een scheidslijn en een gecentreerde regel zijn — de eis (id-regel, tekst, status/prioriteit-chips), de SysML-requirement (id = …, text = …), de EP-resource (hoeveelheid), de policy ("vanaf … · doel") en de voorwaarde ("links · teken · rechts") leveren die regels zelf en de motor tekent ze. Nieuwe hook naamWeergave: de naam zoals de vorm hem toont (object: "jan : Persoon [actief]", onderstreept via parameters.naamOnderstreept; slots "attribuut = waarde" via typePrefix; een voorwaarde met delen toont geen naam). De klasse van een object uit een ander profiel komt via een host-callback (tekenaar/host.js, geregistreerd door de Studio in elementVerwijzing.jsx); de server kent geen stores en valt terug op klassifierLabel. Verder: bibliotheek.geschaald/randCirkel gedeeld (uit bpmn/vormen.js), de SysML-requirement heeft nu stereotype: "«requirement»" op het type, de voorwaardepoort naamLabel: "geen" (de ruit toont het symbool en de soort, zoals de oude shape). Zichtbaar verschil: vormen zonder bewaarde maat meten op het inhoudsvak (factorW), dus een EP-doel of toegangsregel-kaart wordt zo breed als de naam náást het icoon of de band vraagt; de CMMN-markeringen (! # ▷) staan iets strakker onder de naam. Oude React-shapes staan er nog als tweede realisatie; opruimen is de afronding van stap 4.

[studio/v0.27.0] — 2026-11-05

Alleen frontend en render-sidecar; de api blijft 0.18.0. Samen met render 0.2.0: taal=studio (elk ingebouwd profiel als SVG via POST /api/render/svg, stap 1) en die route tekent met de tekenaar hieronder (stap 5); zie RELEASE.md en docs/RENDER_API.md.

Toegevoegd

  • M3: vormcontract voor "één tekenaar" (04-11, stap 0). ShapeType (gegevens: id, renderer, parameters, minMaat, ankers) en ShapeRenderer (pure code: omtrek, inhoudsvak, kindervak, ornament, rand) met een VormBoom van alleen SVG-elementen, DiagramType.shapeTypes en hooks.inhoudsregels voor eigen inhoud (diagramcore/types/shapeType.js). Nog geen vorm gebruikt dit: het canvas tekent ongewijzigd (docs/plans/2026-11-04 Eén tekenaar).
  • Eén tekenaar, stap 2 (04-11): diagramcore/tekenaar/ tekent een Studio-diagram als VormBoom en SVG op het vormcontract — maat uit opgeslagen maat of gemeten inhoud, de inhoud (stereotype, naam, badges, inhoudsregels, compartimenten met veldregels) door de motor in het inhoudsvak, lijnen via dezelfde materialiseerConnectoren als het canvas (handles, knikken, markers, labels, zelf-lus, nesting), thema-tokens var(--diagram-*) tenzij een element een kleur heeft. De veertien basisvormen (class-box, note, package, boundary, …) zijn ShapeTypes op de bibliotheek-renderers (bibliotheek.js); een vorm zonder ShapeType valt terug op zijn vormfamilie. Documenten ({{svg}}) en gedeelde plaatjes tekenen hiermee; de schets blijft als lichte stand (detail: "schets"). Het canvas is nog ongewijzigd (stap 3).

[studio/v0.26.0] — 2026-10-31

Toegevoegd

  • DMN-export volgt de uuid-binding (31-10): een kolom van de beslistabel met een fieldRef.uuid krijgt bij de export het naampad van nu uit het V3-model; traceregels dragen bronUuid; melding DMN-UUID als het veld weg is. Kolommen uit de veldkiezer (veldpad met collectienaam) worden nu ook in het objecttype gevonden (docs/TRANSFORMATIES.md §11.12).
  • Namen uniek per domein, altijd actief (31-10): dubbele namen of paden in het canonieke model geven een ⚠ op het canvas en een melding in de inspector.
  • Veldkiezer leest het projectmodel; FieldRef gebonden via uuid (31-10): DMN-kolommen en berichtvelden volgen een hernoeming van het modelveld (BACKLOG §40).
  • Importeer V3 in project (alleen wijzigingen) (31-10): Modelleren → Bestand, uit een bestand of van de API. Delta met review zoals de EA-import; diagrammen, mappen en verwijzingen blijven staan. Melding bij dubbele naampaden (BACKLOG §40).
  • uuid op modelelementen en velden in V3 (entiteit, GE, relatie, veld, enum, datatype, referentielijstinstantie): bedacht bij een V3-export uit de Studio, daarna stabiel; sleutel voor de delta-import.

Gewijzigd

  • Rondgang V3 → Studio → V3 houdt doelKardinaliteit/bronKardinaliteit/directioneel, de enum-constNaam (Go-constanten), model_naam/model_beschrijving, een expliciet domein op GE's/relaties, en schrijft geen goType bij velden die zonder goType binnenkwamen.

[studio/v0.25.0] — 2026-10-31

Toegevoegd

  • Inhoud Editor: JSON-boom en BPMN-diagram (30-10). Lange JSON of BPMN-XML in een tekstveld (bv. de payload van een inrichtingsartefact) krijgt een knop "bekijk": een gekleurde, inklapbare JSON-boom in CG-kleuren of een BPMN-diagram (bpmn-js-viewer), met tab Tekst en kopieer. Directe link: inhoud.html#/t/artefacten/3?toon=payload.
  • V3.1-veldsleutels overleven de Studio (30-10, BACKLOG §39). verplicht, uniek, type en format gaan heen en terug tussen V3 en het canonieke profiel; oude modellen zonder V3.1-sleutels blijven ongewijzigd. uniek (entiteit/domein/register) is te zien en te zetten op een attribuut.
  • Ontvankelijkheid: beslistabel (DMN) in het oppakproces (30-10, bpmn-naar-gzac 0.4.0). Een DMN-schrijver (dmnXmlSchrijver.js) en dmnArtefact.js maken uit een beslistabel in het DMN-model een dmn-artefact. Elke kolom bindt aan een modelveld, en de traceregels van het objecttype zeggen waar dat veld in het dossier staat. Het oppakproces toetst eerst de ontvankelijkheid: een businessRuleTask met vaste decisionRef en input-parameters uit het dossier, daarna een gateway (nee → dossierstatus Niet opgepakt). Taakvelden beslissing, resultaat en dossierstatus. Toetsen DMN-VELD, BPMN-BESLISSING (docs/TRANSFORMATIES.md §11.12). 0.4.1: een procesvariabele (bsn) krijgt een input-parameter met getVariable (null in plaats van een FEEL-fout), en de pasfoto-kolom controleert eerst of er bijlagen zijn.
  • BPMN-schrijver en uitvoerbare BPMN voor GZAC (30-10, engine-regelset bpmn-naar-gzac 0.1.0). Een diagram van het BPMN-profiel wordt BPMN 2.0 XML met BPMNDI (bpmnXmlSchrijver.js); de engine-regelset voegt het Operaton-dialect toe; bpmnArtefact.js maakt er een inrichtings- artefact van. Het taakelement kreeg BPMN-id, multi-instance en aangeroepen proces (de lezer vult ze). De rondgang van de GZAC-processen is semantisch gelijk, op de call activity na (docs/TRANSFORMATIES.md §11.11). Engine-regelset 0.2.0: de call activity noemt een vaste proces-id, omdat de dossierexport van GZAC geen expressie in calledElement volgt (toets BPMN-AANGEROEPEN). Engine-regelset 0.3.0: oppakken en behandelen zijn losse processen; het oppakproces werpt een bericht en het beoordelingsproces start op een message start event, op hetzelfde dossier (toets BPMN-BERICHT). Events kregen richting (werpt) en bericht (naam).
  • Exporteren → Inrichtingsartefacten (30-10, stap a+b voor FUNDAMENT). Het transformatiepaneel maakt alle artefacten van een e-dienst in één keer: objecttype, formulier, zaaktype en dossierdelen. Het model komt uit de map of uit een V3-bestand, het e-dienstmodel en de referentielijsten uit gekozen bestanden. Het resultaat is een zip voor het inrichting-register op Fundament, met dezelfde hash als de CLI. Met "vergelijk met het inrichting-register" toont het paneel per artefact nieuw, gewijzigd of ongewijzigd. Het paneel kreeg daarvoor bestandsopties, verplichte opties en een resultaattabel (docs/TRANSFORMATIES.md §11.10). Een model uit de map verloor eerst verplicht/uniek van velden; opgelost (BACKLOG §39, hierboven).
  • Inrichting: GZAC-dossierbundel uit het model (30-10, regelset canoniek-naar-gzac-dossier 0.1.0). Documentdefinitie (dossierschema), form.io-samenvatting en taakformulier (dossierformulier) en tabbladen (dossiertabbladen), elk één artefact. De inhoud komt uit het objecttype-artefact plus behandelvelden uit de e-dienst (dossierArtefact.js, maak_inrichtingsartefact.mjs --soort, docs/TRANSFORMATIES.md §11.9).
  • Inrichting: zaaktype-artefact (Catalogi API) (27-10, regelset canoniek-naar-zaaktype 0.1.0). Identificatie en onderwerp uit het aanvraagtype (M0), omschrijving uit de e-dienst, de rest letterlijk uit de e-dienst, met toetsen op bijlage ↔ informatieobjecttype, initiator en selectielijst (zaaktypeArtefact.js, maak_inrichtingsartefact.mjs, docs/TRANSFORMATIES.md §11.7).
  • Objecttype: verzoek-envelop voor GZAC (27-10, regelset canoniek-naar-objecttype 0.4.0). projectie.envelop legt het schema als data in het productaanvraag-formaat (type, bsn, attachments, pdf_url) voor de Verzoek-plugin; het formulier koppelt daar vanzelf naartoe (data-voorvoegsel, verzoek_type, attachment_urls, pdf_url, iot_submission_report). docs/TRANSFORMATIES.md §11.8.
  • Inhoud-editor: materiële elementen als lijst van voorkomens (27-10). Een materieel GE of materiële relatie (ook enkelvoudig, zoals MeldingStatus) toont zijn voorkomens op volgorde van aanvang, met aanvang, einde en het label nu; + Nieuw voorkomen legt een opvolger vast (de engine geeft het vorige automatisch een einde). Bij tijdprecisie tijdstip vul je datum én tijd in (RFC 3339 naar de API). Aanvang of einde corrigeren wordt een eigen opvoer op _Aanvang/_Einde. Zie docs/inhoud-editor-technisch.md §8b.
  • Tijdprecisie in het canonieke profiel (27-10, besluit Mark met BACKEND). Naast materieel op entiteit, gegevenselement en relatie: tijdprecisie datum (standaard) of tijdstip (aanvang en einde als RFC 3339-tijdstip). V3 → Studio → V3 rondreis (ook in store/adapters.js); geschreven alleen bij materieel + tijdstip, "datum" nooit. Relatielijn «materieel, tijdstip»; waarschuwing als tijdstip zonder materieel staat.
  • M3: voorwaardelijk tonen van een eigenschap (PropertyType.zichtbaarAls, 27-10, Mark). De inspector toont een eigenschap pas als een andere aan staat (of een waarde heeft); een gevulde eigenschap blijft zichtbaar. Eerste gebruik: tijdprecisie pas bij materieel. diagramcore/model/zichtbaarAls.js; ook voor velden (FieldType-properties).
  • Formulier: registratie en uploadveld na de eerste inzending (27-10, openforms-schrijver 0.2.0). Aanvraagnummer en ingediendOp komen uit Open Formulieren zelf (public_reference, now; e-dienst registratie.uitOpenFormulieren), zodat Open Object het object aanneemt; het uploadveld krijgt de volledige standaarddefinitie van de formulierbouwer (de minimale liet de SDK vastlopen). Daarna (tweede inzending): bestanden naar de Documenten API onder het informatieobjecttype uit de e-dienst (registratie.bijlagen, catalogus als plaatshouder), en per veld bestand met toegestane typen en verkleinen bij upload (Open Zaak weigert > 2,5 MB). Daarna (derde inzending, regelset 0.2.0): per lijst in het objecttype een lijst-aanzet als gebruikersvariabele, de mapping in de volgorde die Open Formulieren nodig heeft, het BSN expliciet via auth_bsn, en decimalLimit: 0 voor gehele getallen; de registratie-optie heet iot_attachment (snake_case, zoals het exportformaat).
  • Formulier: waarde bij afronden (27-10). registratie.bijAfronden in de e-dienst geeft een eigen variabele en een logica-regel op de laatste stap (formLogic.json); zo is ingediendOp het moment van afronden in plaats van het registratiemoment (now).
  • Objecttype: optionele velden mogen leeg zijn (27-10, regelset canoniek-naar-objecttype 0.3.0). Een niet-verplichte string met patroon, formaat, minimumlengte of enum krijgt anyOf: [{const: ""}, {…eisen…}], zodat een leeg of verborgen formulierveld (Open Formulieren stuurt "") het object niet laat weigeren.
  • Inrichting van e-diensten: formulier uit het canonieke model (27-10, regelset canoniek-naar-formulier 0.1.0). De e-dienst kiest stappen, velden, labels en tonen-als; het model bepaalt de vorm (referentielijst → keuzelijst, enum → keuzerondjes, ja/nee → vinkje, getal, e-mail, lange tekst) en de validatie uit de datatypen. Uitvoer is een Open Formulieren-export ({bestandsnaam: inhoud}) met deterministische uuid's, als artefact met herkomst en trace; een aansluitingscontrole toetst per component of het objecttype hetzelfde gegeven kent. Eerste gebruik: de gehandicaptenparkeerkaart-aanvraag. Nieuw: transformatie/formulierGraaf.js, transformatie/openformsSchrijver.js; de runner scripts/maak_inrichtingsartefact.mjs kiest op de artefactsoort. Registratie naar Open Object met plaatshouders voor wat per omgeving verschilt (objecttype-url en -versie, Objects API-groep); inloggen verplicht op de eerste stapdefinitie. Zie docs/TRANSFORMATIES.md §11.6.
  • Objecttype: overerving en partijen met een rol (27-10, regelset canoniek-naar-objecttype 0.2.0). Een subtype (erft) geeft één schema met de velden van de ouder; een relatie met eigen velden (AanvraagPartij met partijrol) wordt een lijst van {partijrol, partij}; velden binnen het doel van een relatie zijn niet verplicht; het e-dienstmodel kan namen geven (projectie.namen). Eerste gebruik: aanvraag v2 en de gehandicaptenparkeerkaart-aanvraag. Zie docs/TRANSFORMATIES.md §11.5.
  • Inrichting van e-diensten: objecttype uit het canonieke model (25-10). Een transformatie "canoniek model + e-dienst → objecttype (JSON Schema)" voor Open Object, als artefact in de vorm van het inrichting-register op Fundament (herkomst, trace per modelknoop, hash = sha256 over JCS/RFC 8785), met een runner (scripts/maak_inrichtingsartefact.mjs) die het artefact schrijft en met een bestaand artefact vergelijkt. Nieuw in src/transformatie/: v3Graaf.js (samengestelde bron), jsonSchemaSchrijver.js, jcs.js. De gedeelde datatypen staan als snapshot in testdata/gegevenstypen.json, bewaakt door een Go-test. Zie docs/TRANSFORMATIES.md §11.

[studio/v0.24.0] — 2026-10-23

Toegevoegd

  • ArchiMate: groupings en locaties zijn containers (20-10, Mark; ArchiMate 3 §4.5): een aggregatie of compositie vanuit een grouping of locatie maakt het doel lid. Het lid reist op het canvas mee met zijn grouping, slepen erin legt een aggregatie, en de lagen-layout zet het lid in de grouping en laat die meegroeien. Ligt een deel in zijn geheel, dan verdwijnt de compositie-/aggregatielijn (zoals in Archi); erbuiten blijft hij zichtbaar. Slepen in een grouping laat andere relaties van het element met rust. (M3: containerVoor mag een lijst zijn.)
  • M3: het superprofiel — notitie, constraint, annotatie-lijn en diagramverwijzing in elk profiel (20-10, Mark): elk profiel erft vier ingebouwde typen (diagramcore/types/superprofiel.js). De notitie (UML Comment) en de constraint (UML Constraint: specificatie tussen {…} in natuurlijke taal, OCL of CEL; lichtblauw ezelsoor) zijn modelinhoud. De annotatie-lijn (notitielijn) gaat van notitie of constraint naar élk element van het profiel — ook in profielen die er geen hadden (canoniek, state machine, CMMN, ERD, OAS, GraphQL, …). De diagramverwijzing (zoals Archi's view reference) wijst naar een ander diagram; sinds 21-10 een gewoon modelelement. Een type wordt altijd geërfd; een profiel mag het alleen uit het palet halen (DiagramType.superprofiel = {constraint: {inPalet: false}}). Een eigen constraint van een profiel blijft (ArchiMate, MIM, canoniek). ArchiMate's toelichting-lijn ging erin op (DiagramType.hernoemdeTypen, migratie bij het laden; ook de Exchange-import). Ontwerp: docs/plans/2026-10-20 Notities, constraints en doorklikken — het superprofiel (ontwerp).md.
  • Doorklikken in de Studio (20-10, Mark): in de eigenschappen kies je bij verwijst naar een diagram uit élk profiel (gegroepeerd per taal), met ↗ om het te openen. Een element met een doorklik krijgt de ⧉-badge; dubbelklik of Open in het rechtsklikmenu opent het, ook in een andere taal (nieuwe tab). De assistent en de MCP kunnen een doorklik zetten (verwijstNaar in het plan) en zien hem bij wat er al is.
  • Diagramverwijzing (20-10, Mark): zet met ⧉ in de Maken-balk een verwijzing naar een ander diagram (ook in een andere taal) op het canvas; je kiest het doel bij het plaatsen. Hij toont de naam van dat diagram, volgt een hernoeming en is doorgestreept als het doel verwijderd is; dubbelklik opent het. Een gewoon modelelement: in de projectboom en op meer diagrammen te zetten.
  • Verwijst naar: zoeken in plaats van scrollen (21-10, Mark): de kiezer in de eigenschappen is dezelfde als bij elke verwijzing — keuzelijst per taal plus 🔍 met zoekveld, voor modellen met honderden diagrammen. De zoek-popup stak tegen de rechterrand 2 px buiten beeld; gerepareerd.
  • Herkenbare knoppen voor diagramverwijzing en constraint (22-10, Mark): in de compacte Maken-balk hadden ⧉ en { } een nietszeggend doosje als icoon, waardoor de ⧉-knop niet te vinden was; nu een eigen icoon.
  • Dubbelklik op de naam opent de doorklik (20-10, Mark): bij een element dat naar een diagram verwijst start de eerste klik op de naam niet meer meteen het hernoemen.
  • Verwezen door (20-10, Mark): bij een diagram staat welke elementen ernaar doorklikken, uit elk profiel — in de eigenschappen van het diagram (boom) en in het lege eigenschappenpaneel als er op het canvas niets geselecteerd is. Klik: open een diagram waarop dat element staat.
  • Zoek in projectboom voor een diagram (20-10, Mark): rechtsklik op het lege canvas; dichte mappen klappen open (ook als het diagram als uitwerking onder een element hangt) en de regel licht op. Het rechtsklikmenu op het lege canvas begint nu met het kopje Diagram (zoeken, de assistent, plaatje-link), zoals bij een element het kopje Element.
  • ArchiMate-lagen volgen de afhankelijkheden (20-10, Mark: "in de ene staat alles op één lijn; in de andere zou de afhankelijkheid beter gevolgd kunnen worden"). Binnen een laag bepalen de relaties boven en onder: wie samenstelt, toewijst of voorgaat staat boven. Een laag met meer dan zes elementen naast elkaar slaat om in een volgende rij, in plaats van één lange strook. Stijl-optie maxPerRij.
  • M3: doorklikken naar een diagram, ook in een ander profiel (20-10, Mark): elke knoop heeft de vaste eigenschap verwijstNaar ({profielId, diagramId}), zoals EA's composite element — in de inspector achteraan, naast de vaste beschrijving vooraan. Niet op connectoren en notities; een type zet hem uit met verwijstNaar: false. De gedragsverwijzing (gedragDiagramId bij de activity-aanroep, BPMN en state machine) is er een betekenis-variant van: die property draagt betekenis: "verwijzing" en ís dan de doorklik, zonder tweede veld. diagramcore/model/ verwijstNaar.js (doorklikVan, normaliseerVerwijzing); een kale diagram-id blijft "dit profiel". De kiezer over alle profielen, het openen in een andere activiteit, de ⧉-badge en "Open …" volgen bij OMNIUM-UI. Ontwerp: docs/plans/2026-10-20 Notities, constraints en doorklikken — het superprofiel (ontwerp).md.
  • Use case: doel, trigger, pre- en postconditie, flow of events; primaire actor (18-10, Mark; naar Cockburn): een use case heeft nu doel, trigger (met soort: actor, tijd, gebeurtenis), preconditie, postconditie en een vrij flowOfEvents; de associatie actor–use case heeft primair (de belanghebbende wiens doel de use case dient — UML 2 kent het begrip niet, dus zonder pijl). Een use case zonder primaire actor én zonder trigger geeft een waarschuwing (hook valideer, usecase/controle.js). De EA-import neemt pre- en postcondities over uit EA's constraints (t_objectconstraint). Richting voor flows en scenario's: docs/plans/2026-10-18 Use case — doel, trigger, condities, flows en scenario's (ontwerp).md.
  • Use case-layout zoals een modelleur hem zet (18-10, meting van ARCH-PROJECT tegen Marks handwerk in "Omnium architectuur"): een actor staat op de hoogte van zijn use cases, een secundaire actor (van wie elke use case al een sterkere actor heeft) rechts van het kader, het kader staand — use cases met een actor in de eerste kolom, wat alleen via include of extend bereikt wordt in de tweede — en een specialisatie geeft geen eigen kolom (het kind naast zijn ouder). Op de vier diagrammen daar: hoogstens één kruising (was 2–5), lijnen even kort of korter dan het handwerk, het kader rechtop. Voor alle profielen: de volgorde binnen een laag volgt de buren over kadergrenzen heen (een paar rondes), en elk element op het bovenste niveau staat op de hoogte van zijn buren. Stijl-opties secundairAchteraan en kaderKolommen.
  • Primaire actor bepaalt links of rechts (18-10, Mark: Cockburn, "primair links, secundair rechts"): staat op een associatie de eigenschap primair, dan komt een actor zonder primaire associatie rechts van het kader. Staat primair nergens op het diagram, dan geldt de vuistregel. Stijl-optie secundairUit: "primair".
  • Meldingen in de inspector: een profielregel (hooks.valideer) laat zijn meldingen bovenaan de eigenschappen zien — waarschuwing, fout of info. De use case laat zo "geen primaire actor en geen trigger" zien.
  • M3: betekenis en weergave van de auto-layout gescheiden (18-10, Mark via OMNIUM-UI; M3-MOF): ElementType.aard zegt wat een type ís — connector: stroom, specialisatie, realisatie, bericht, associatie, afhankelijkheid, toewijzing, insluiting, annotatie; element: begin, eind, baan — en ElementType.facetten deelt in op de facetten van het profiel (DiagramType.facetten, geordend; ArchiMate: laag en aspect uit het raamwerk). De weergave is een nieuw M3-begrip LayoutStijl (DiagramType.layoutStijlen, per diagram te kiezen): renderer, richting, alleenStroom, rijen per facet en regels die per type kiezen zoals CSS. regelsVoorStijl (diagramcore/types/ layoutStijl.js) vertaalt dat naar het formaat dat de leesvolgorde-renderer al leest; registratie controleert aard, facetten en stijlen. Activity, BPMN, state machine, CMMN, use case en ArchiMate hebben aard/facetten en een stijl; die levert exact de huidige leesvolgorde, behalve dat een notitie-lijn (aard annotatie) niet meer meetelt.
  • De auto-layout leest de LayoutStijl (18-10, OMNIUM-UI): per stijl van het profiel vier richtingen (de richting van de stijl eerst; ArchiMate heet nu Lagen, …), de afstanden uit de stijl, en de minimale maat van lanes, pools en partities uit het type (minBreedte/minHoogte). Het oude leesvolgorde-veld in de profielen is weg; layoutStijlen: [] = geen auto-layout (sequence, formulier). De MCP leest dezelfde stijlen (uit profielen.json).
  • Profielontwerper: aard, facetten en layoutstijlen (18-10): aard en facetten als eigenschappen op een elementtype en aard op een verbindingsregel; nieuwe knopen Facet («facet», met de waarden in volgorde) en Layoutstijl («layoutstijl»: richting, alleen stroom, rijen/kolommen per facet, afstanden, regels als JSON). Werkt beide kanten op: een bestaand profiel bekijken toont ze, activeren neemt ze mee.
  • Auto-layout in zes richtingen (18-10, Mark): de deterministische layouts van de IDE staan nu ook in de Studio, voor het canonieke model: gelaagd van boven naar beneden, van onder naar boven, van links naar rechts, van rechts naar links, een waaier rond een middelpunt, en hiërarchisch (generalisaties als boom). Rechtsklik op het canvas → Auto-layout ▸; met twee of meer elementen geselecteerd alleen de selectie. Ook in de taakbalk Auto-layout (↓ ↑ → ← ⊙ 🌳) en in het menu Diagram.
  • Auto-layout voor alle profielen, op leesvolgorde (18-10, Mark: "boven/onder is per profiel een ander concept; het heeft te maken met leesvolgorde"). Elk profiel zonder eigen layout krijgt een gelaagde layout die volgt hoe je het diagram leest: waar je begint (start-events, begin, actoren), welke verbindingen de stroom vormen, wat achteraan komt, en welke containers banen zijn. Vier richtingen, de standaard van het profiel eerst: BPMN van links naar rechts (de stroom loopt door de lanes, alle lanes even lang), activiteitendiagram van boven naar beneden (partities als banen), use cases van links naar rechts (actoren links, het systeemkader groeit om zijn use cases), toestanden van boven naar beneden, ArchiMate in zijn lagen (motivatie, strategie, business, applicatie, technologie, fysiek, implementatie). Containers groeien mee met hun inhoud. Sequence en formulier krijgen bewust geen auto-layout.
  • De assistent en de MCP kunnen verplaatsen (18-10, Mark): een element naar een plek, of rechts, links, onder of boven een ander element; en een diagram opstellen met een layout van zijn taal ("zet dit diagram hiërarchisch neer"). Ze zien daarvoor waar elk element nu staat.
  • "Niet gedaan" bij de assistent: wat de AI van de opdracht niet kan (kleuren, lijnroutes, diagrammen weghalen), en wat bij het toepassen niet lukte, staat apart in een oranje blok — niet meer alleen verstopt in de uitleg (Mark, 18-10: "een uitgebreid antwoord, maar geen effect").

Gewijzigd

  • BPMN-lane: minimale hoogte 100 in plaats van 200, zodat een lane met één rij taken niet onnodig hoog is.

[studio/v0.23.0] — 2026-10-16

Toegevoegd

  • Plaatjes als link voor Confluence (16-10, Mark): Confluence laat ingebedde plaatjes bij plakken weg, maar toont een plaatje van een ander adres wél. Bij Kopieer voor Teams/Confluence kies je nu hoe de diagrammen meegaan:

    • ingebed (Teams, Word, Outlook), zoals tot nu toe;
    • als link, momentopname: het plaatje van nu, op een vast adres;
    • als link, houd up to date: één adres per diagram. Verandert het diagram, dan zet Studio er na een paar seconden een nieuw plaatje op, en wie de Confluence-pagina opnieuw laadt, ziet het nieuwe.

    Het adres is openbaar maar onraadbaar: wie het kent, ziet dat ene plaatje en niets anders van het project. Gedeelde plaatjes in het documentvenster toont alle links van het project, met adres kopiëren en intrekken (het plaatje verdwijnt dan overal waar het geplakt is). Eén diagram kan ook direct: rechtsklik op het lege canvas, Kopieer als plaatje-link. Alleen voor projecten op de server; vraagt api 0.17.0.

  • Op raster (16-10, melding #7 van Hugo): schakelaar # in de taakbalk Uitlijnen (ook via rechtsklik op het canvas en in de instellingen). Aan: elementen vallen bij slepen én bij plaatsen op het 16px-puntenraster. Onthouden per gebruiker. Alles op raster (▦) blijft de eenmalige actie.

  • Velden via de assistent en de MCP (16-10, melding #4): "kun je wat statussen aan status toevoegen" voegt waarden toe aan een bestaande enumeratie; attributen met type ("geef pakket naam: tekst") op een bestaande of nieuwe klasse. Bestaande namen niet dubbel; de assistent ziet welke velden er al zijn.

Gewijzigd

  • Use case-document zonder lege rijen (16-10, Mark/Hugo): bij een use case staan Actoren, Bevat, Uitgebreid door en Specialiseert alleen nog als er iets in staat. Sjabloontaal: {{#if lijst type=… richting=…}} (waar als de gefilterde lijst niet leeg is).

Opgelost

  • Studio-instellingen crashten (16-10, Mark): de vormvoorbeelden tekenden de sequence-levenslijn buiten een canvas, en die vraagt de canvas-store op (React Flow-fout #001). De voorbeelden hebben nu een eigen React Flow-context, ook in het gedaantepaneel van de profielontwerper.
  • Documentdiagram scheef (16-10, melding #8): lijnen tussen vakken die naast of boven elkaar staan lopen nu recht (horizontaal of verticaal, op het midden van de overlap) zoals op het canvas, en kardinaliteit en rolnaam staan bij de uiteinden.

[studio/v0.22.0] — 2026-10-16

Toegevoegd

  • Een use case als map: de uitwerking eronder (15-10, Mark; M3 ElementType.uitwerking): een element van een type dat een uitwerking mag dragen — use case en collaboratie, actie en aanroep, BPMN-subproces, toestand, requirement — is in de projectboom zelf een ouder. Sleep er een diagram of element op (uit welke taal dan ook: het activiteitendiagram onder de use case), en het hangt eronder in een uitklap; wat je daarna op dat diagram tekent, volgt mee (boomregel). Dubbelklik op het element op het canvas opent de eerste uitwerking. Verwijder je het element, dan valt de uitwerking terug naar zijn map. De assistent en de MCP kennen het ook: map mag de naam van zo'n element zijn ("maak een activiteitendiagram onder Leen boek"), en wat eronder hangt telt als inhoud van de map. De boom blijft ordening, geen model: de inhoudelijke band is het kruisverband (realiseert) of een gedragsverwijzing.
  • Kopieer voor Teams/Confluence (16-10, Mark): in het documentvoorbeeld kopieert een nieuwe knop het document als opgemaakte tekst met de diagrammen als afbeelding (PNG). Markdown met ingebedde SVG werd in Teams en Confluence als XML-code geplakt; die editors begrijpen geen markdown of SVG, wel HTML met plaatjes. Werkt ook in Word en Outlook.
  • Waar wordt een element gebruikt? (16-10, melding #5 van Hugo): de eigenschappen van een element tonen Gebruikt op — de diagrammen waarop het staat (met ×2 bij meer voorkomens), klik opent het diagram. Staat het nergens, dan zegt het paneel dat weghalen geen diagram verandert, en in de projectboom en de elementenlijst staat zo'n element cursief. (In de elementenlijst betekende cursief eerst "niet op het open diagram"; dat zie je nu aan de +-knop.)
  • Assistent vanaf het canvas, en weghalen (16-10, AI-2 stap 2): rechtsklik op een element of op het lege vlak van een diagram → ✨ Vraag de assistent…. Het gesprek gaat over de map van dat diagram (of het element waar het onder hangt), en nieuwe elementen komen op het open diagram. Het plan kan nu ook weghalen: "haal de actor Lid weg" verwijdert het element met zijn relaties uit het model, van alle diagrammen en uit de boom (rood in het voorstel; Ctrl+Z maakt het ongedaan); een relatie alleen zelf. Diagrammen en mappen haalt hij bewust niet weg. Ook via de MCP (verwijderen in het plan).
  • Projectboom opgeruimd (16-10, BOOM-1 stap 4): onder Niet ingedeeld staan alleen nog profielen die écht zwervende diagrammen hebben (geen twaalf regels "geen diagrammen" meer), met één + in de kop voor een nieuw diagram in welke taal dan ook; de elementenlijst onderin heet ‹profiel› — niet ingedeeld en toont alleen wezen (elementen die nergens staan), anders één regel "alle elementen staan in de boom". In de profiel-ontwerper zijn uitwerking, gedragsverwijzing, meerdere voorkomens, niet in het palet, geen beschrijving en beweegt alleen in x/y nu velden op een elementtype, Delete = uit het model op een verbindingsregel en betekenis op een eigenschap — de M3-velden die de ontwerper nog miste (werklijst M3-MOF).
  • Token of toegangscode? (15-10, Mark): Mijn API-tokens (omt_…, voor MCP en scripts) en de AI-instellingen (toegangscode om-…, uit AI-toegang) verwijzen nu naar elkaar — ze werden door elkaar gehaald.

[studio/v0.21.0] — 2026-10-15

Toegevoegd

  • Sequence: koppen, guard en retourwaarde (14-10, Mark): een levenslijn heeft een kop — object (rechthoek), actor, de robustness-stereotypes boundary, control en entity (Jacobson) en hun business-varianten (met schuine streep). Is de levenslijn een instantie van een element uit een ander profiel (bv. een ArchiMate-applicatiecomponent) en is er geen kop gekozen, dan tekent de kop dat element zoals zijn eigen profiel het doet. Een bericht heeft een guard en een retourwaarde, getekend als [guard] naam(…): retour (een retour die al in de naam staat, komt er niet dubbel bij); een benoemd bericht toont altijd zijn haakjes (Verzend()), zoals EA. Het label staat bóven de lijn (edgePresentatie.labelsBoven). De EA-import zet de kop uit Actor of het stereotype en de guard uit Btm_Mid_Label; de retourwaarde las hij al.
  • Sequence: berichten verticaal slepen (14-10, Mark): pak een bericht vast en sleep het omhoog of omlaag (spooklijn tijdens het slepen). Beide punten gaan mee en de lijn wordt horizontaal; omlaag duwt de berichten eronder weg zodra ze dichter dan 32px komen (trapsgewijs), zo maak je ruimte voor een bericht ertussen. Omhoog schuift vrij — een ander bericht kruisen verandert de volgorde, want in v0 is de hoogte de volgorde. Een notitie die met een notitie-lijn aan een punt hangt, schuift evenveel mee (plan §3: relatief aan haar anker). Motor: nieuwe M3-hook verschuifConnector (connector, dy, {elements, diagram}) → posities; sequence: sequence/verschuif.js.
  • Sequence: activaties afgeleid uit de berichten (14-10, Mark): de levenslijn tekent zelf haar execution-balken, met dezelfde aanroepstapel-regel als EA (dat ze ook niet bewaart, Activation=0) en als het plan: een zender die niet op de stapel staat opent een episode, een bericht nest een activatie op de ontvanger, een retour sluit hem, anders eindigt hij 18px na zijn laatste bericht; zelf-aanroepen nesten 5px naar rechts. Niets wordt opgeslagen, de balken volgen de berichten (sequence/activaties.js, AfgeleideActivaties in shapes.jsx).
  • Sequence: levenslijn beweegt alleen opzij (14-10, Mark): omhoog/omlaag slepen zette alle berichten scheef (punten hangen aan de lijn). M3: ElementType.layoutDimensie: "x"|"y"|"xy"; het canvas klemt de sleep al tijdens het slepen.
  • Sequence: lijn hecht aan de rand van het punt/de balk (14-10, Mark): berichten begonnen en eindigden 8px buiten de punten en leken naar rechts verschoven (eigen .dc-seq-punt-klasse: de aanhechtpunten staan óp de rand van het punt = de rand van de activatiebalk, zoals EA). Punten zijn nu onzichtbaar (een ring zodra de muis erop staat of bij selectie) — in UML tekent men ze niet. Een zelf-bericht is niet langer een lus op één punt maar loopt tussen een zend- en een ontvangpunt op dezelfde lijn (EA: 15px lager): rechts eruit, hoekig, rechts erin — het haakje van EA — en de "rugzak"-activatie volgt uit de afleiding. Tekenen (15-10, Mark): kies het berichttype in de balk Verbinding en sleep van levenslijn naar levenslijn op de gewenste hoogte — de punten ontstaan daar vanzelf (horizontaal; naar dezelfde lijn 15px lager = het haakje), de activaties volgen; Punt en Activ staan niet meer in het palet (M3 ElementType.inPalet: false). Motor: hooks.edgePresentatie mag sourceHandle/targetHandle/ vorm voorstellen; nieuwe M3-hook naVerbinden(connector, {s, diagramId, van, naar}) zodra een verbinding op het canvas is getrokken, met de muispositie bij begin en eind. Delete haalt een bericht uit het model, mét zijn punten (M3 verwijderen: "model", hook naVerwijderen); tekenen en verwijderen zijn elk één undo-stap (Ctrl+Z liet eerst losse punten achter). Parameters van een EA-bericht vallen terug op params als paramsDlg ontbreekt (Meld mij aan(anyID): id).

Opgelost

  • Notitie op een sequencediagram (14-10, Mark): kon niet kleiner dan 180×60 (EA-notities zijn 120×70) — nu 100×44 (minBreedte/minHoogte, de notitie-vorm zelf vraagt niet meer dan 100×44); had onzichtbare handles, dus geen notitie-lijn te trekken zonder eerst de verbind-modus te kiezen — handles zichtbaar; een levenslijn die later in de volgorde kwam tekende dwars door de notitie — notities (vorm note) liggen nu in elk profiel op z-index 5, boven gewone elementen.
  • Sequence-berichten hechtten aan de verkeerde kant (14-10, Mark): de zijdekeuze van een lijn rekende met de positie van de punten relatief aan hun levenslijn (beide x≈1), koos daardoor aan beide kanten "rechts" en de berichten stonden 18px naar rechts met de pijl voorbij de balk. Nu het absolute midden (absMidden in materialiseerConnectoren.js); EA-punten krijgen hun maat mee.
  • Her-import van een EA-sequencediagram werd geweigerd (14-10, Mark): de punten op de lijnen hadden geen EA-GUID, dus de merge op GUID zag ze als nieuw en botste op hun id ("Element-id bestaat al: …~van") — het hele sequence-profiel kwam dan niet binnen. Een punt heeft nu de GUID van zijn bericht + ~van/~naar; een element zonder GUID met hetzelfde id als in de import geldt als dezelfde EA-bron (ids zijn afgeleid van de GUID), zodat oude imports ook bijwerken. Motor: de edgeLabels-hook kent rondNaam (delen vóór en na de naam in hetzelfde, inline bewerkbare label). Eerste stap van het plan Sequence — volgorde in het model, layout erbovenop.

Toegevoegd

  • Mijn API-tokens (14-10, AI-1): onder Gebruikers maak je een persoonlijk token voor de Omnium-MCP-server (AI in VS Code) of een script; je ziet het één keer, daarna het begin, wanneer het verloopt en wanneer het laatst gebruikt is; intrekken kan altijd. Vereist de api met /api/auth/tokens.

  • ✨ Assistent in context (14-10, AI-2): rechtsklik op een map → Vraag de assistent…: beschrijf een model in gewone taal ("maak een use case-model met de actoren gebruiker en beheerder …"), kies de taal, en je krijgt een voorstel met elementen en relaties, gecontroleerd tegen het profiel (wat niet mag, wordt met uitleg weggelaten). Toepassen zet ze met een diagram in de map (één keer Ctrl+Z maakt het ongedaan). Rechtsklik op een element: velden erbij ("aap: string, noot: int"). Bijsturen in hetzelfde gesprek. Werkt met de bestaande AI-instellingen (eigen sleutel of toegangscode voor de Omnium-proxy).

  • Assistent stap 1b (14-10, na Marks eerste proef): de assistent kent wat er al in de map staat en sluit erop aan — "maak een associatie tussen gebruiker en test" legt de relatie tussen de bestaande elementen (geen dubbele, geen nieuw diagram), hernoemen kan ook. Eén opdracht mag meerdere talen raken (een use case met een activiteitendiagram eronder, met een kruisverband) en submappen maken. Het gesprek blijft open na Toepassen: kijken, bijsturen, verder. Talen kies je als chips; talen die de opdracht noemt of die al in de map staan gaan vanzelf mee. Strengere controle: een associatie hoort tussen actor en use case (omgekeerd wordt gedraaid, anders weggelaten), geen relatie naar zichzelf, geen dubbele; een actor ligt niet in een systeemkader. Aanwijzingen en voorkeursparen staan in het profiel (M2, descriptor.assistent). Ook via rechtsklik op een element (de map waar het staat); velden heten nu Velden toevoegen met de assistent…. Meldingen #8 en #9 (lokaal): een bestaand element in een kader zetten werkt nu (in, of een bevat-relatie van de AI); het element komt op het diagram ook echt in het kader en het kader groeit mee. Een plan dat een bestaand diagram bij zijn id noemt, wordt geaccepteerd. Wat de controle weglaat staat opvallend open bij het voorstel (de uitleg van de AI kan meer beloven). Melding #11: de assistent kan uitlijnen en opstellen ("lijn alles horizontaal uit en test en Omnium verticaal"): naast elkaar, boven elkaar, verdelen, links/rechts/boven/onder of het hele diagram automatisch — met hetzelfde rekenwerk als de werkbalk Uitlijnen; leden van een kader schuiven mee. Verandert een voorstel niets, dan staat dat er eerlijk bij (met wat de assistent wél kan) en is er geen Toepassen.

  • Elementen volgen hun diagram in de projectboom (14-10, BOOM-1): één regel — een niet-ingedeeld element komt in de map van het eerste geplaatste diagram waarop het staat. Dus: een element dat je tekent (paletknop, magic link) of uit de lijst op een diagram sleept staat meteen in de map van dat diagram; zet je een (geïmporteerd) diagram in een map, dan volgen zijn elementen; en bij het laden van een project worden bestaande niet-ingedeelde elementen zo opgeruimd. Niet ingedeeld houdt alleen wezen over (op geen enkel geplaatst diagram). Een hiërarchie-kind reist met zijn top-voorouder mee; connectoren staan niet in de boom. Via de projectsync zien anderen dezelfde plaatsing. Dat is waar de context is (Mark); de losse elementenlijst kan daarna weg.

Tests

  • Tokens (14-10): tests/e2e/20-studio-tokens.spec.js.
  • Boom (14-10): tests/e2e/23-studio-boom-nieuw-element.spec.js en studio/boomRegels.test.js.
  • Assistent (14-10): tests/e2e/21-studio-assistent.spec.js (AI gemockt: submap met twee talen en verband, bestaande elementen + doorpraten, velden) en unittests voor assistentKern.js en wijziging.js. Met DeepSeek Flash via de proxy nagespeeld op Marks scenario's (1–7 s per beurt).

[studio/v0.20.1] — 2026-10-14

Nooit meer een release missen: de Studio meldt een nieuwe versie zelf en laat zien wat er nieuw is. Plus de eerste eigen meldingen opgelost. Alleen frontend; api blijft 0.15.0.

Toegevoegd

  • Nieuwe versie zonder F5 (14-10, Mark: Hugo kreeg de release pas na een F5): de Studio kijkt elke 5 minuten, en als je terugkomt in het tabblad, of er een nieuwere build is (versie.json, bij de build gemaakt). Dan verschijnt bovenin een strook met wat er nieuw is en Herladen (stuurt eerst wat nog naar de server moet). Werkt vanaf deze versie; daarna niet meer nodig.
  • Wat is er nieuw (14-10, Mark): na het laden van een nieuwere versie één keer de wijzigingen sinds je vorige bezoek, uit de CHANGELOG van de build; ook via Help → Wat is er nieuw…. Plus Help → Releaselog (CHANGELOG)… naar de releaselog bij de draaiende versie (HELP-4).

Opgelost

  • Meldingen (14-10, eigen meldingen #5–#7): Mijn meldingen en Melden hebben een sluitknop (#5); de link naar de losse meldpagina wees naar …/studio/melden.html (#6); F8 met Mijn meldingen open neemt die nu mee op de afbeelding, en F8 met een open formulier voegt een schermafbeelding toe in plaats van een nieuwe melding te beginnen (#7).

Tests

  • Versie (14-10): tests/e2e/19-studio-versie.spec.js (5) en unittests voor het lezen van de CHANGELOG.

[studio/v0.20.0] — 2026-10-14

Melden vanuit Omnium: een bug, wens, vraag of compliment, met een schermafbeelding (F8) en de plek waar het over gaat; Mijn meldingen met status en gesprek; melden.html als de Studio hangt. Samen met api 0.15.0 (vereist).

Toegevoegd

  • Melden vanuit Omnium (14-10, Mark): Help → Melden… (Alt+M) voor een bug, wens of vraag, met bijlagen (plakken, slepen, kiezen); Melden met schermafbeelding… (F8): trek een kader om wat je wilt laten zien, het komt als bijlage mee, met de plek eronder. Rechtsklik op een map, diagram of element: Melden over dit item… (pad en onderwerp gaan mee). Mijn meldingen… toont status, toelichting en het gesprek; een beheerder behandelt er (status, prioriteit, behandelaar). melden.html werkt ook als de Studio hangt. F8 en Alt+M zijn instelbaar. Na de eerste eigen meldingen (14-10): F8 bevriest eerst het scherm, zodat ook een open rechtsklikmenu op de afbeelding komt (#3); het formulier heeft + schermafbeelding (#2); en er is een soort compliment (#4). Vereist de api met /api/meldingen.

Tests

  • Melden (14-10): tests/e2e/18-studio-melden.spec.js (7 tests) en unittests voor de meldhulpen en de context.

[studio/v0.19.0] — 2026-10-14

Mensen uitnodigen om Omnium te proberen: uitnodigingen met een rol en toegang per project ("alles dicht tenzij"), vijf rollen, en voor nieuwe gebruikers een kennismakingstour, een opdrachtenpalet met uitleg, sneltoetsen, lege staten en tips. Verder het relatiepaneel, de modelleer-voorkeuren, beschrijvingen bij mappen en diagrammen, gegevenselementen als 0..* {enkelvoudig} en de Studio-regressietests. Samen met api 0.14.0 (vereist voor de uitnodigingen en de projecttoegang).

Toegevoegd

  • Help en rondleiding (14-10, Mark): het opdrachtenpalet (Ctrl+K) toont per opdracht een regel uitleg, groepeert per menu en vindt ook beginletters; het Help-menu kreeg Rondleiding, Sneltoetsen… (overzicht met de actuele toetsen) en Tips opnieuw tonen. Een leeg diagram legt uit wat je in dat profiel maakt, met startknoppen. Korte tips verschijnen één keer (eerste element, eerste relatie per profiel). Een kennismakingstour van acht stappen start bij het eerste bezoek en gaat vanzelf verder als je een diagram en een element maakt.

Gewijzigd

  • Kardinaliteit van gegevenselementen (14-10, Mark): de lijn van een entiteit naar een gegevenselement toont nu 0..* met {enkelvoudig} of {meervoudig} eronder, in de Studio en in de render-API (/api/render/svg, dus ook bij Imprint). In een bitemporeel model zijn de voorkomens alle voorkomens in de tijd; het momentvoorkomen is een constraint, geen 0..1. Relaties volgen nog.

Tests

  • Help (14-10): tests/e2e/16-studio-help.spec.js, 17-studio-tour.spec.js; unittests voor palet, tips en rondleiding (elk anker bestaat in de code).

Toegevoegd

  • Uitnodigen en toegang per project (14-10, Mark): Gebruikers → Uitnodigen met e-mail, rol, geldigheid en per project lezen/schrijven; de link verschijnt één keer (en gaat per mail als de server SMTP heeft). De genodigde opent studio.html#uitnodiging=…, kiest gebruikersnaam en wachtwoord en is ingelogd. Van server ophalen… toont alleen projecten waar je bij mag, met "alleen lezen" waar dat geldt; eigenaar en beheerder krijgen Toegang… (gebruikers of iedereen, lezen/schrijven). Vijf rollen (lezer, modelleur, ontwerper, bouwer, beheerder) in shared/rollen.js; de Studio staat open voor elke rol, de API beslist per project.

Tests

  • Uitnodigen (14-10): tests/e2e/15-studio-uitnodigen.spec.js (accepteren, ongeldige link, uitnodigformulier, Toegang…) en unittests voor rollen, token en toegangsrijen.

Tests

  • Regressietests voor de Studio (13-10, Mark): Playwright-specs tests/e2e/10…14-studio-*.spec.js (20 tests: deselecteren incl. muisbeweging, klik-door in kaders, geen groepskader; relatiepaneel, Delete/Ctrl+Delete, "relaties mee terug"; inspector zonder diagram, pijltjes, meegroeiend tekstveld, typekiezer, CSS-lekken; projectboom zoeken/slepen, REL, beschrijving; BPMN-maat, vergroten, handle). Nieuw script npm run test:e2e:studio. Unittests voor relaties.js (relatiepaneel-logica, uit de activiteit gehaald), verbergen/tonen per diagram, het sync-vocabulaire en de schets-maat van use cases.

Toegevoegd

  • Modelleer-voorkeuren per gebruiker (13-10, Mark en Hugo): Studio-instellingen → Modelleren. Verborgen relaties komen mee terug als je een element weer op een diagram zet (standaard aan; uit werkt zoals Archi). Relatiepaneel standaard uitgeklapt (standaard ingeklapt; de kop van het paneel klapt in/uit en onthoudt de stand).

Toegevoegd

  • Relatiepaneel in de inspector (13-10, Mark): bij een element alle relaties van/naar dat element, met type, richting, het andere uiteinde en de stand op het actieve diagram (zichtbaar, verborgen, andere kant niet op dit diagram); per relatie van diagram, toon en uit model.

Opgelost

  • Relaties van het diagram halen (13-10, Mark): "Van diagram halen" in de inspector deed niets bij een verbinding, en Delete op een lijn haalde de relatie uit het model. Nu verbergt beide de relatie alleen op dit diagram; Ctrl+Delete haalt (na bevestiging) ook lijnen uit het model.

Gewijzigd

  • Mappen en diagrammen hebben een beschrijving (13-10, Mark): de map-omschrijving heet nu beschrijving, consequent met elementen en velden (M3). Oude mappen migreren bij binnenkomst (opslag, projectbestand, sync-snapshot; mappenMetBeschrijving in structuurKern.js); de oude sync-operatie zetMapOmschrijving blijft werken. Een diagram heeft nu ook een beschrijving (eigenschappenpaneel; diagram.beschrijving via zetDiagram). In documenten komt die onder de plaat; {{omschrijving}} blijft als alias van de mapbeschrijving werken.

Opgelost

  • Typekiezer valt niet meer buiten het paneel (13-10, Mark): de minibrowser (🔍 bij een verwijzing, bv. het type van een veld) was 240px breed en rechts uitgelijnd op het anker; in een smal eigenschappenpaneel stak hij links buiten beeld en werd afgesneden. Nu een portal met vaste positie, binnen het venster geklemd, boven het veld als er onder te weinig ruimte is; sluit bij een klik ernaast, scrollen of venster-resize.
  • BPMN-events en -gateways zonder opgeslagen maat waren enorm (13-10, Mark): hun SVG (breedte 100%) kreeg in een krimpende node de browser-standaard 300×150. Nu ligt de SVG absoluut over de vorm en bepaalt de minimummaat de grootte (event ±60px, gateway ±68px).
  • Use cases in de documentexport niet meer scheef (13-10, Mark): de schets nam voor een ovaal zonder opgeslagen maat altijd 160×64, terwijl het canvas de breedte aan de naam aanpast (150–280px, afbreken). Nu dezelfde rekensom (gekalibreerd op het canvas, ±2px), en actoren 64px breed met een label dat meegroeit; vormen die op het canvas uitgelijnd staan, blijven dat in Markdown en HTML.

[studio/v0.18.0] — 2026-10-13

Beschrijving als vaste M3-eigenschap van elk element en veld (M3-MOF), eigenschappen die altijd zichtbaar zijn (pijltjes in de boom, zonder open diagram, meegroeiende tekstvelden), en projectboom-fixes: zoeken vindt elementen onder een domein, relaties staan onder hun entiteit, en knoppen kleuren niet meer groen door globale CSS van de schemapagina's. Daarnaast exporteert de Toegang-activiteit een beleidsbundel voor de API. Alleen frontend: api blijft 0.13.0.

Toegevoegd

  • Beschrijving als vaste M3-eigenschap (12-10, besluit Mark): elk element en elk veld heeft naast zijn naam een beschrijving (data.beschrijving; UML Comment::body, EA Notes), zonder dat een profiel hem declareert — de inspector toont hem vooraan. Notities en notitie-lijnen hebben er geen (een notitie ís een tekst). De profieleigen varianten zijn opgeheven en migreren bij het laden (DiagramType.oudeBeschrijvingSleutels): toelichting (use case, DMN, de acht EA-profielen), description (canoniek; V3 houdt description, de adapter vertaalt) en notes (EA-import). MIM houdt zijn definitie — volgens MIM "de beschrijving van de betekenis" — en markeert die met betekenis: "beschrijving"; MIM-toelichting en de GEMMA-tags blijven eigen. EA-import (Notes), ArchiMate-import (documentation), Mermaid, DMN-XML, XMI-export en de documentsjablonen (beschrijving, met toelichting als alias) volgen.
  • Beleidsbundel exporteren (12-10, toegangsplan fase 1a): de Toegang-activiteit heeft "Exporteer beleidsbundel voor de API (TOEGANG_BUNDEL)", alleen bij een volledig opgelost beleid; met voorbeeldbeleid cg-portfolio. De Go-uitvoerder die de bundel gebruikt, komt met een volgende api-release.

Opgelost

  • Eigenschappen volgen de pijltjes in de projectboom (12-10, Mark): wie met ↑/↓ door de boom liep, zag bij elementen een leeg eigenschappenpaneel (alleen mappen en diagrammen werkten). Nu krijgt de inspector het element door, zoals bij een klik — binnen het profiel van de actieve tab.
  • Eigenschappen ook zonder open diagram (12-10, Mark: "elementen hebben eigenschappen, of er nu een diagram open is of niet"): een element uit de boom toont zijn eigenschappen ook als er geen tab open is, of als de actieve tab een ander profiel heeft. Een klik op het canvas zet de selectie in de boom.
  • Inspector-opmaak zonder open diagram (12-10, Mark: "het toelichting-veld is heel klein"): de stylesheet van de diagramkern laadde alleen met het canvas mee; zonder diagram stonden de labels erboven en was het tekstvak smal. De element-inspector laadt hem nu zelf. Grote tekstvelden (datatype tekst, zoals toelichting en beschrijving) groeien mee met de inhoud, tot ±14 regels; daarboven een schuifbalk. string blijft één regel.
  • Knoppen en labels lekten niet meer groen de Studio in (12-10, Mark: "soms grijs, soms uitbundig groen"): shared/schema-viz.css en styles/tijdlijn-schema.css hadden globale regels voor label, input, select en button (groen = de tijdlijn-accentkleur). Zodra een van die pagina's in een sessie geladen was, golden ze overal. Nu alleen binnen .schema-pagina.
  • Zoek in projectboom vindt kinderen (12-10, Mark: "NP zoeken levert het domein op"): een element onder een domein-package of entiteit heeft geen eigen plaatsing; het zoeken klapt nu de voorouders open en laat de rij van het element zelf oplichten.
  • Canoniek: relaties in de projectboom (12-10, Mark: "REL is niet in de tree te zien, terwijl het gewoon een speciale GE is"): een relatie staat nu onder zijn bron-entiteit, net als een GE.

[studio/v0.17.0] — 2026-10-12

Canvas en modellering na 0.16.0: klik op leeg deselecteert betrouwbaar, kaders laten klikken door, vergroten grijpt beter, ovalen en ruiten hechten aan op hun toppen, donker thema leesbaar, en elementen onder een domein (V3-package) zijn weer naar een diagram te slepen. Afgeleide relaties en de UML 2.5.1 Property-kernset in UML, MIM, canoniek en SysML; documenten als Markdown + afbeeldingen (.zip). Alleen frontend: api blijft 0.13.0. De register-kant van afgeleide relaties (backend, op main sinds 11-10) gaat mee met de volgende api-release; tot dan maakt codegen voor een afgeleide relatie nog gewoon een tabel.

Opgelost

  • Elementen onder een package/domein naar een diagram slepen (12-10, Mark): in de projectboom waren alleen rijen met een eigen plaatsing sleepbaar, dus na een V3-import kon je wel het domein-package (np-loc) op een diagram zetten, maar niet de entiteiten eronder. Kindrijen in de hiërarchie (ook GE's onder een entiteit) zijn nu sleepbaar naar het canvas; het lidmaatschap van het domein blijft ongemoeid.

Toegevoegd

  • Afgeleide relaties: de Studio rekent mee (11-10, bij de backend van BACKEND-GEN): de CEL-evaluator kent collect (ouders.ouders) en parset strikt, gelijk met de Go-evaluator (gedeeld testdata/cel-pariteit.json, 60/60). De inspector controleert de afleidingsregel van een afgeleide relatie tegen het model (✓/⚠/✗: rolnamen, doorkijk naar het doel, het doeltype aan het eind). geordend gaat mee naar V3; een afgeleide relatie stuurt geen velden mee.
  • Afgeleide relaties (10-10, Mark): afgeleid (UML isDerived) op relaties in UML, canoniek, MIM (indicatieAfleidbaar) en SysML, met "/" voor de naam; ook op SysML-waarden en -delen. M3: PropertyType.betekenis: "afgeleid" laat de motor het "/" tekenen ongeacht de naam van de eigenschap. V3-rondreis (afgeleid, afleidingsregel, afleidingsregelTaal op een relatie), EA-import ("/" in de naam of een rol met Derived=1) en XMI-export (isDerived). Register-kant (geen tabel, alleen lezen) volgt in de backend; zie docs/plans/2026-10-10 UML Property en afgeleide relaties.md.
  • UML 2.5.1 Property-kernset (10-10, Mark): attributen in UML en SysML met kardinaliteit, standaardwaarde, zichtbaarheid en {ordered, nonunique, readOnly, id}, getoond als +/naam : Type [0..*] = 5 {ordered}; associatie-uiteinden met rolnaam, kardinaliteit, navigeerbaarheid per uiteinde (pijl of ×; directioneel leest als doel navigeerbaar) en dezelfde eigenschappen. MIM toont zijn kardinaliteit en "identificerend" in UML-notatie. M3: meer betekenis-waarden; motor: marker kruisje. EA-import (rolstijl, IsOrdered, AllowDuplicates, Const, Default) en XMI-export (isOrdered/isUnique/isReadOnly/isID, defaultValue, navigableOwnedEnd) volgen.
  • Document als "Markdown + afbeeldingen (.zip)" (10-10, Mark): het voorbeeldvenster levert naast de losse Markdown een zip met het .md-bestand en de diagrammen als losse .svg's. GitHub toont inline SVG in Markdown niet; zo wel. Eigen ZIP-schrijver zonder afhankelijkheden.

Gewijzigd

  • Canoniek: afgeleide velden boven de gewone, met "/" (10-10, Mark): bij entiteit, gegevenselement (ook opgenomen in een entiteit) en relatie staat het afgeleid-compartiment nu bovenaan, en elk veld daarin krijgt de UML-"/" — generiek via het nieuwe M3-attribuut FieldType.afgeleid. De render-API (diagramsvg) volgt dezelfde volgorde.
  • Vergroten grijpt beter (10-10, Mark): de hoekpunten van de resizer zijn 9px (was 5) en de zijkanten hebben een klikvlak van 10px (was 1). Bij een geselecteerd kader wint de resizer van de verplaatsrand, die sinds de klik-door-fix het trekken aan de zijkant afving. De verbindingshandles liggen boven de verbrede zijlijnen, zodat relaties trekken blijft werken.
  • Ovalen en ruiten hechten aan op hun toppen (10-10, Mark): een lijn naar een use case, een begin/eind-stip, een beslissing of een BPMN-event/gateway raakt de vorm nu op het dichtstbijzijnde uiterste punt (links, rechts, boven, onder) in plaats van schuin op de boog richting het middelpunt. Generiek via het nieuwe M3-attribuut ElementType.aanhechtpunten, met als default wat uit omtrek volgt; geen profielcode.

[studio/v0.16.0] — 2026-10-10

Sparx EA ↔ Omnium: EA-modellen uit een .qea lezen (in de browser, of via de server rechtstreeks uit git), terugschrijven als XMI 2.1, acht nieuwe profielen voor de EA-diagramsoorten en BPMN/DMN op EA-niveau; overerving en abstracte elementtypen in het M3. Daarnaast documenten uit sjablonen, ArchiMate-blokken en canvas-fixes. Samen met api 0.13.0 (EA-import via de server). Onderzoek en EA-schema: docs/plans/2026-10-07 Sparx EA-sync — vier routes vergeleken (onderzoek).md.

Toegevoegd

  • Acht profielen voor de EA-import (09-10, opdracht Mark; docs/PROFIELEN-EA-AANVULLING.md): Component & deployment (component, interface/lollipop, poort op de rand, artifact, node/device/execution environment; realisatie, «use», assembly, «deploy», «manifest», communicatiepad), Object (instanties naam : Klasse met slots en links; klasse via cross-profiel verwijzing), Requirements (EA-stijl: requirement/feature/issue/change met status/prioriteit; trace/derive/verify/refine, realisatie, aggregatie), Business (EP) (Eriksson-Penker: proces-pijl, doel, fysieke/mensen-/informatie-resources, gebeurtenis, bedrijfsobject; «input»/«output»/«control»/«supply»), XML Schema en WSDL (eigen schema-profielen met XSD-/WSDL-stereotypen, geen laag op puur-uml), Composite structure (parts, poorten, connectoren, collaboraties) en Communication (links met genummerde berichten als compartiment). Elk met eaMapping.js (EA Object_Type/Connector_Type/stereotype → stabiele elementtype-id's) voor de lezers, abstracte wortels via erft/isAbstract, notitie + notitie-lijn, en tests. Interaction overview = uitbreiding van activity (interactiegebruik), timing past niet in het M3 (tijdas) — toegelicht in de notitie. Gedeeld: uml2Basis.js, uml2Iconen.jsx.
  • BPMN-profiel naar EA-niveau (10-10, Mark legde GGM-diagrammen naast EA): taaktype op taak (data.taakSoort: user/service/send/receive/manual/script/businessRule, icoon linksboven in de nieuwe bpmn-taak-vorm), gateways complex (✱) en event-gateway (ring in de ruit), event-soorten escalatie/compensatie/conditioneel/link/annulering/terminate, data-store (cilinder), data.verzameling op een data-object (drie streepjes), message flow met open rondje + open driehoek (bron-marker cirkel-open, motor-kant bij EA-SYNC), en een stereotype op de data-associatie (EA «toekomst» als label). De XML-lezer en eaMapping.js (TAAK_SOORT, GATEWAY_TYPE, EVENT_SOORT) volgen.
  • BPMN 2.0 XML → BPMN-model en DMN XML → DMN DRD-model (10-10, opdracht Mark; docs/TRANSFORMATIES.md §7): native imports in de vorm lezer → regelset → toepasser, mét de BPMNDI-/DMNDI-diagramlaag (posities, maten, waypoints als knikpunten; een uitgeklapt subproces krijgt een eigen diagram). Generieke aansluiting transformatie/planNaarCoreModel.js; XML-lezers transformatie/bpmnXml.js, dmnXml.js, xmlBoom.js. In Modelleren: Transformeren → Importeren. bpmn en dmn-drd kregen een notitie-lijn en een eaMapping.js; object een generalisatie.
  • Sparx EA importeren uit een .qea (SQLite, client-side met sql.js): in Modelleren Bestand → Importeer Sparx EA (.qea)… leest één pakket (keuzelijst met zoekveld) en zet elk diagram in zijn eigen profiel — klassediagrammen naar UML of, bij MIM-/MIG-stereotypen, naar MIM (tagged values → mim12-eigenschappen), activiteitendiagrammen naar Activity (aanroepen, pins, guards, partities), use case-diagrammen naar Use case (incl. collaboratie en «legt vast»). Posities, maten, knikpunten, verborgen lijnen en kleuren komen mee (schaal 1,5); stabiele ids uit de EA-GUID; stereotypen, tagged values en notities reizen mee op data. De EA-boom wordt de projectboom: pakketten, use cases en activities als mappen, het diagram bij zijn eigenaar met de knopen ernaast; je kiest de doelmap of de wortel (of een nieuwe map daarin). Toevoegen met undo per profiel. Per profiel bestaat ook een import "alleen dit profiel". scripts/inspecteer-qea.py doorlicht een .qea. Opnieuw importeren is een merge op EA-GUID met een review als boom (profiel → pakket → regels; nieuw, gewijzigd, verdwenen; een tak uitvinken haalt alles eronder uit de import).
  • Studio: een map verwijderen mét inhoud (submappen, diagrammen en elementen) achter een dubbele bevestiging; Opheffen is het oude gedrag (inhoud naar het niveau erboven).
  • Lijndata per diagram (diagram.lijnen, de "Position" van een connector op een diagram in het M3): pad, lijnvorm, vastgezette uiteinden en labelposities horen bij het diagram, zoals in EA; dezelfde relatie ligt op elk diagram anders. Alle lijn-bewerkingen op de canvas (knikken, lijnvorm, boomstijl, uiteinden, normaliseren, verhangen, labels) schrijven naar het actieve diagram (zetLijn/zetLijnen, één undo-stap); het element blijft de standaard voor oude modellen. De EA-import zet per diagram EA's pad en Line Style.
  • Profielstores in IndexedDB (diagramcore/model/opslag.js): de modellen van alle profielen worden in IndexedDB bewaard in plaats van localStorage — geen plafond van ±5 MB meer (de Zandbak MW met 25.800 elementen past), bewaren gebundeld en asynchroon buiten de hoofddraad, als object in plaats van JSON-tekst. Eenmalige migratie uit localStorage bij het eerste laden; zonder IndexedDB blijft localStorage. Mislukt bewaren, dan werkt het model in het geheugen en meldt de EA-import dat.
  • EA-boom in één stap: mappen en plaatsingen van een import komen in twee store-stappen in het project (nieuweMappen, plaatsPerMap), ook via projectsync.
  • Sequence-diagrammen uit EA naar het sequence-profiel: levenslijnen, berichten (synchroon, asynchroon, retour, zelf-bericht) op hun hoogte, notities; notitielijn in het profiel.
  • Export naar Sparx EA (XMI 2.1) uit UML en MIM: EA's eigen XMI-vorm met pakketten, klassen, attributen, associaties, generalisaties, notities, tags, kleuren én diagrammen (posities, lijnpaden), met de bewaarde EA-GUIDs — EA werkt bestaande elementen bij in plaats van ze te verdubbelen.
  • EA-import via de server (Project → EA-import via de server (uit git)…): kies repo (met de uitgecheckte branch) → .qea in die repo → pakket → mappad, met vinkjes voor "eerst git pull" en "ook verwijderen"; de api start de sidecar, de Studio volgt de taak en haalt de operaties binnen. Api: handlers/studio_ea_import_handler.go, env STUDIO_EA_IMPORT_MAPPEN e.a. (zie docs/API_REFERENCE.md).
  • Projectboom snel bij grote projecten: de Zandbak-snapshot (25.000 MIM-elementen, 1.900 mappen) laadde in 176 s en bevroor bij elke hertekening; nu < 1 s. De hiërarchie wordt één keer per modelstand berekend (was: per elementregel), mappen gebruiken een index op submappen en inhoud, en mappen dieper dan twee niveaus staan standaard dicht.
  • Lijnvorm kiezen wist de knikpunten (contextmenu → Lijnvorm): knikpunten winnen van de vorm, dus "Hoekig" op een uit EA geïmporteerde lijn deed niets; nu zoals Boomstijl, Ctrl+Z zet ze terug.
  • "Verwijder uit model" haalt overal de boomplek weg: de knop in de inspector en Ctrl+Delete op het canvas ruimen nu ook de plaatsing in de projectboom op, net als het boommenu (één structuur-undo-stap).
  • Wees-plaatsingen niet meer in export en snapshot: een element of diagram dat buiten het boommenu om verwijderd is (canvas, inspector, browser) liet zijn boomplaatsing staan; die reisde mee in het werkbestand en kwam terug als het id weer opdook. Het werkbestand (Studio én sidecar) laat ze nu weg; live blijven ze staan, zodat Ctrl+Z het element mét plaatsing terugzet.
  • BPMN-events en -gateways vullen hun node: een bewaarde maat (EA: 30/42 pt × 1,5) is nu ook de getekende ring/ruit; eerst stond een vaste ruit van 34px linksboven en hechtten de lijnen met een gat op de grotere omtrek.
  • Bron-marker cirkel-open in de motor (ConnectorEdge + typeicoon): een open, canvas-gevuld rondje net buiten de bron, voor de BPMN message flow (verzoek van het profielwerk).
  • EA-lijnen en BPMN zoals in EA (Marks vergelijking van twee GGM-procesplaten): knikpunten alleen bij EA's Custom-stijl (bij Direct en Auto Routing zijn opgeslagen paden verouderd: zigzaglijnen); BPMN-events en -gateways hechten zwevend op hun echte omtrek (cirkel/ruit; geen trapjes meer) en de "zo recht mogelijk"-routering werkt ook voor die vormen; taken in een subproces hangen in de pool erboven (het subproces bedekte ze), het subproces toont dan zijn naam linksboven; een bewaarde maat kleiner dan het minimum (180px) wint; labels van data-objecten breken niet meer per letter af. Taaktypes, complexe/event-gateways, escalatie-events, datastores en de pijlpunten van berichtstromen liggen bij M3-MOF (BPMN-profiel).
  • Projectboom in EA-volgorde: binnen een map eerst de diagrammen, dan de submappen, dan de elementen (diagrammen verdwenen eerder onder lange submappen, zoals de pools van een BPMN-proces).
  • Onbekende profielen blijven bewaard: een werkbestand met profielen die deze Studio niet kent, gaat bij "Naar server sturen" en de automatische snapshot ongewijzigd mee terug (werd gewist).
  • Sidecar maakt na een import zelf een snapshot (--geen-snapshot om over te slaan; --alleen-snapshot compacteert een bestaand project); servergrens werkbestand 20 → 100 MB.
  • Worktree-poorten 5176–5179 praten nu met de lokale api (api-basis, inloggen, CORS).
  • Node-sidecar voor de EA-import (npm run importeer-qea, scripts/importeer-qea-uit-git.sh): een .qea-pakket zonder browser in een serverproject zetten — zelfde lezers, zelfde merge op GUID, zelfde projectboom; stand van de server (snapshot + operatielog) nagespeeld in node, het verschil als operaties naar het log, dus open Studio's zien het meteen. --droog, --map, --verdwenen-verwijderen, --lijst-pakketten. Nog niet tegen een draaiende api getest.
  • IndexedDB-opslag: dataverlies bij herladen verholpen (10-10, vóór release): een store-stand van vóór de hydratatie werd ná het inladen alsnog weggeschreven en wiste de bewaarde store; de volgende herlaad was leeg (alleen de mappen, uit localStorage, bleven). Nu wordt zo'n stand genegeerd; regressietest in opslag.test.js.
  • Dialogen verplaatsbaar (slepen aan de titel), geklemd op het venster (een uitklappende review-boom scrolt) en een reeks dialogen blijft bij de menukeuze staan in plaats van steeds verder naar rechtsonder te schuiven.
  • Compartimenten verbergen per diagram (Beeld → Compartimenten verbergen op dit diagram, per voorkomen te overrulen via het contextmenu): EA's "Hide attributes"; de EA-import neemt het over, de XMI-export schrijft het terug.
  • EA-import voor de nieuwe profielen van M3-MOF (component/deployment, object, requirements, business, xsd, wsdl, composite-structure, communication) via één gegevensgestuurde lezer op hun eaMapping.js-tabellen; interaction overview landt in activity als interactiegebruik.
  • BPMN en DMN uit EA via dezelfde lezer en M3-MOF's tabellen: EA's "Analysis"-diagrammen worden op stereotype verdeeld over BPMN, DMN en Eriksson-Penker; events, gateways, boundary- events en condities uit EA's tagged values; DMN-eisen in DRD-richting.
  • Hoekige lijnen zo recht als het kan: een hoekige lijn zonder knikken loopt recht als de dozen elkaar in x of y overlappen, anders met één hoek (zoals EA's Auto Routing).
  • Boomstijl op een lijn wist eerdere knikpunten; een EA-import bracht die mee en dan "deed" de boomstijl niets.
  • M3: overerving en abstracte elementtypen — ElementType.erft en isAbstract (EMOF superClass/isAbstract), uitgevlakt bij registratie (types/erfenis.js); een abstract type staat in elk bereik voor zijn concrete afstammelingen (een abstract knoop-type nooit voor connectoren); profiel-ontwerper tekent Erft van (▷) en kent een vinkje abstract. Canoniek-uml staat op Marks Metamodel v2026: abstracte representatie, entiteit en gegevenselement eronder, relatie onder gegevenselement.
  • Profielen: notitie-lijn in puur-uml, activity, use case en MIM; collaboratie, klasse, realiseert en dependency in use case; ElementType.omtrek (ruit/ellips) zodat lijnen de echte vorm raken — activity hecht nu zwevend.
  • Studio: bestandsimport in een niet-lege sandbox vraagt toevoegen (undo) of vervangen; keuzedialoog vraagKeuze met zoekveld; importBestand.binair.

Toegevoegd (documenten en canvas, 09/10-10)

  • Documenten uit sjablonen (09-10): rechtsklik op een map → Document maken…: use case-overzicht, gegevenswoordenboek of generiek map-overzicht, met de diagrammen als tekening; voorbeeldvenster, Markdown/HTML-download en afdrukken. Sjabloontaal en context: docs/DOCUMENTEN.md. Plus het sjabloon Projectdocument (volgt de mappen): hoofdstukken = submappen, tekst = de nieuwe omschrijving van een map (eigenschappenpaneel), platen = de diagrammen in de map.
  • ArchiMate-gedaante "Blokken (informeel)" (09-10): effen blokken zonder icoon, Grouping als laagkader, bediening getekend als "gebruikt" (pijlpunt aan de bron) — voor overzichtsplaten. In documenten volgen diagrammen de volgorde van de projectboom. ArchiMate-Grouping is in de standaardnotatie een gestippeld kader achter de inhoud. Afbeelding-exports bevatten geen selectie meer (tijdelijk opgeheven en daarna hersteld). De shape-set is nu per diagram bewaard en gegenereerde documenten volgen hem.
  • Deselecteren binnen kaders (09-10): een klik op het lege binnenvlak van een systeemkader, Kader, Grouping of laagkader gaat door naar het canvas en deselecteert. Het kader zelf pak je bij de naam of de rand. Droppen uit de boom op een Kader of Grouping plaatst het element nu ook. Na een selectie met Shift+slepen verschijnt geen blauw groepskader meer; dat ving elke klik tussen de geselecteerde elementen, zodat deselecteren daar niet werkte. Samen slepen werkt nog.
  • Klik op leeg deselecteert weer betrouwbaar (09-10, Mark: "ik klik toch echt op leeg"). Een echte muisklik beweegt vaak een paar pixels. d3-zoom maakte daar een pan van en slikte de klik in, en het pan-einde liet de canvas de oude selectie terugzetten. Nu telt alles tot 8px als klik op leeg, en de canvas zet een selectie alleen nog terug voor een element dat net geplaatst is.
  • Het Instellingen-icoon is een echt tandwiel; het oude leek naast de ☀-themaknop op een zon.
  • Donker thema beter leesbaar (10-10): de vaste slate-grijzen uit de profielen (lijnen, actor, start/eind, fork-balken, levenslijnen, BPMN-events) lopen via thema-variabelen (--dc-lijn-slate-*); licht blijft exact gelijk, donker wordt lichter. Zoomknoppen en minimap volgen het donkere thema.
  • Projectsync: de volgorde van regels in de boom (Ctrl+↑/↓) en de mapomschrijving gaan nu mee (schuifPlaatsing, zetMapOmschrijving in STRUCTUUR_OPS); een volgordewijziging bleef eerder lokaal.

Gefixt

  • Zwevende lijnuiteinden mikken op hun dichtstbijzijnde knikpunt (niet op de andere doos); een knikpunt óp de rand is het uiteinde.
  • EA-import: het lijnpad kwam van het eerste diagram in de bron, niet van het geïmporteerde (Metamodel v2026 lag met zijn generalisaties ver naast de dozen); nu per diagram. EA's Auto Routing en Orthogonal - Square worden Hoekig (waren rechte lijnen of krommen). Kleuren per diagramobject komen mee. Een her-import ruimt pad en vorm van een oude import op.
  • Bestand-menu in Modelleren toonde twee scheidingslijnen onder elkaar.
  • Een model dat niet in de lokale opslag van de browser past (localStorage ±5 MB) laat de import niet meer "weigeren": het blijft in het geheugen werken en het verslag meldt het.

[studio/v0.15.2] — 2026-10-08

Patch: de snapshot-grens ging niet mee naar de server. Alleen frontend; api blijft 0.12.0.

Gefixt

  • Snapshot-grens (tot_volgnummer) reist mee (08-10): de opslag-aanroep liet het veld weg, waardoor de grens op de server 0 bleef, de compactie nooit iets deed en een client na Van server ophalen álle operaties nogmaals afspeelde bovenop de snapshot. Voor posities onschadelijk, maar een Omhoog/Omlaag van vóór de snapshot werd zo tweemaal toegepast (één wissel verschil tussen twee browsers). Test op de aanroep; apiBase() is node-veilig.

[studio/v0.15.1] — 2026-10-08

Patch: de volgorde in de projectboom synct nu en overleeft de snapshot. Alleen frontend; api blijft 0.12.0.

Gefixt

  • Boomvolgorde synct (08-10): Omhoog/Omlaag (Ctrl+↑/↓) in de projectboom kwam niet bij collega's aan — schuifPlaatsing ontbrak in het operatievocabulaire en het vangnet zag alleen waarden, niet de sleutelvolgorde van plaatsing. Nu een benoemde operatie; het vangnet meldt een volgorde-wissel (ook bij undo) als volgordePlaatsing in patchStructuur.
  • Boomvolgorde overleeft de snapshot (08-10): de volgorde zat alleen in de sleutelvolgorde van plaatsing, en jsonb op de server herschikt objectsleutels — wie ophaalde kreeg een andere volgorde dan wie stuurde. Het werkbestand draagt nu structuur.plaatsingVolgorde expliciet mee; laden herstelt die volgorde (herschikOpVolgorde).

[studio/v0.15.0] — 2026-10-08

Samenwerken wordt live (projectsync stap 2, api 0.12.0) en het vervolg van de canvas-bediening: geen browser-popups meer, sorteren en navigeren in de projectboom, velden herordenen, zelfde maat, instelbare sneltoetsen. Zie docs/plans/2026-10-07 Projectsync …, docs/STUDIO.md en RELEASE.md.

Toegevoegd (projectsync stap 2)

  • Live synchroniseren (07/08-10): elke modelwijziging is een benoemde operatie (studio/sync/operaties.js) die via een outbox naar POST …/ops gaat; wijzigingen van anderen komen direct binnen over een SSE-kanaal (EventSource, startKanaal) en anders via een poll als terugval (interval van de instantie of per browser in Studio-instellingen → Samenwerken). Operaties van anderen gaan niet in je undo, en je eigen Ctrl+Z wist hun werk niet (undo-rebase). Menu Project: sync-stand in de kop (live / poll / N te verzenden / offline), Live synchroniseren, Nu verversen.
  • Snapshot-compactie: na 200 operaties zet een client stil een nieuwe snapshot en ruimt de server het log op; wie te ver achterloopt laadt de snapshot opnieuw (tabs blijven).
  • Wie is online: "N anderen online" rechts in de menubalk (namen in de tooltip) en "Online: …" in het Project-menu.
  • Werkruimte los van het project: tabs, actieve tab en open/dicht mappen per project (studio-werkruimte:<projectId>) én per gebruiker op de server, zodat je op een andere computer verdergaat waar je was. Het werkbestand is v3, zonder tabs en viewports.

Gewijzigd

  • Geen browser-popups meer (07-10): alle prompt/confirm/alert-vensters zijn vervangen door de eigen dialoogservice (naamDialog.jsx), die bij de muisklik verschijnt. Nieuwe map en Nieuwe submap vragen geen naam meer: de map staat er meteen en je typt de naam inline in de boom; submappen kunnen willekeurig diep. Zie docs/STUDIO.md.

Toegevoegd

  • Sorteren in de projectboom (07-10): Ctrl+↑/↓ of Omhoog/Omlaag in het contextmenu voor mappen, diagrammen en elementen. Pijltjes lopen door de boom: ↑/↓ regels, ← sluit een map of gaat naar de ouder, → opent een map of gaat naar het eerste kind, Enter opent een diagram. De scheiding tussen Mappen en Elementen is een versleepbare splitter (per browser bewaard).
  • Velden herordenen (attributen, operaties, …): ↑/↓ en Ctrl+↑/↓ in de inspector, Ctrl+↑/↓ in het inline-veld op het canvas.
  • Zelfde breedte / hoogte / maat in de Uitlijnen-balk en het contextmenu: naar de laatst geselecteerde (dus ook kleiner maken kan).
  • Sneltoetsen, instelbaar in Studio-instellingen → Sneltoetsen, met EA-achtige standaarden (Ctrl+Alt+pijlen uitlijnen, Alt+V verticaal centreren = boven elkaar, Alt+H horizontaal = naast elkaar zoals in EA, Alt+-/= verdelen, Alt+W/E/R zelfde maat, Alt+Z maat aan inhoud, Ctrl+Delete verwijderen uit model, Alt+G zoek in projectboom).
  • Graaf (demo), SP en de Profiel-editor staan standaard niet meer in de activity bar.

[studio/v0.14.0] — 2026-10-07

Samenwerken aan een project, eerste trede: het Studio-project krijgt een naam en een id en kan als geheel naar de server en terug (api 0.11.0). Daaronder ligt de operatielaag die elke modelwijziging als benoemde operatie vastlegt (nog niet verzonden). Plus projectboom-fixes uit gebruik. Zie docs/plans/2026-10-07 Projectsync — eenmalig naar de server, daarna operaties als events (plan).md en docs/STUDIO.md (project op de server, 2026-10-07).

Toegevoegd

  • Project op de server (07-10): menu Project toont de projectnaam en de sync-stand en heeft Hernoem project…, Nieuw project… (huidige parkeren), Naar server sturen (met versiecontrole: bij een conflict kies je overschrijven of afbreken) en Van server ophalen… (activities/ProjectServerDialoog.jsx, lijst van alle projecten van ingelogde gebruikers). Het werkbestand "studio-project" is nu v2 met project: {id, naam}; v1 wordt bij import opgewaardeerd. Samenwerken is hiermee "om de beurt". Eigen profielen/vormen/iconen (M2) en klassieke editors reizen niet mee.
  • Operatielaag (07-10, studio/sync/operaties.js, sync/outbox.js): model-, structuur- en kruisverband-acties worden benoemde operaties {store, op, args}; een diff-vangnet meldt wat buiten de acties om verandert (undo/redo, migraties). Operaties van een ander worden toegepast met de undo gepauzeerd én gerebased. De outbox blijft in het geheugen tot de verzender er is (studio-outbox-persist=1 zet persistentie aan voor ontwikkeling).
  • Hele groepen naar een map (06-10): rechtsklik op een typekop in de elementen-browser → Selecteer alle N of Verplaats alle N naar map ▸ (bestaande map of Nieuwe map…); het contextmenu van een element heeft Verplaats naar map ▸. Eén undo-stap per bundel.
  • Projectboom (07-10): elementregels hernoemen inline (F2, nog eens klikken, dubbelklik); Shift+klik selecteert een bereik binnen dezelfde lijst; de eerste Ctrl+klik neemt de al geselecteerde regel mee, zodat de bundel als geheel sleept.

Gefixt

  • Slepen uit de projectboom naar het canvas gaf een verbodsbord (ook in 0.13.0): de canvas zette dropEffect "link" terwijl de bron "copyMove" toestaat; de canvas kiest nu een toegestaan dropEffect. Droppen op een kader maakt het element lid.

[studio/v0.13.0] — 2026-10-07

Canvas-bediening in Omnium Studio: inline hernoemen (ook van velden en relatienamen), een verbind-modus vanaf het hele vlak, kaders die hun inhoud meeslepen, en een reeks kleine ergernissen uit gebruik. Alleen frontend; api blijft 0.10.0, render-svc 0.1.0. Details per onderdeel in docs/STUDIO.md (canvas-bediening, 2026-10-07) en BACKLOG §31.11.

Toegevoegd

  • Inline hernoemen (07-10): op het canvas met F2, dubbelklik, of een klik op de naam, op een veldregel (attribuut van een klasse) of op een relatienaam — het veld ligt óp de tekst en neemt maat en letter over (NaamEditor.jsx, InlineNaamContext). In de projectboom en de elementen-/diagramlijst met F2 of een klik op de al geselecteerde regel; de window.prompt-popup is weg. Hernoemen trekt naam-verwijzingen door (attribuuttype typeLabel; model/hernoemen.js, één undo-stap).
  • Verbind-modus (07-10): met Shift begint een sleep vanaf élke plek op een vorm een lijn (vlak-handle), en tijdens het slepen is élke plek op een doelvorm losplek; React Flow in loose-modus met vangstraal 24. Gemeld: vanaf een use case (ellips) greep een lijn slechts op één punt.
  • Informeel kader in het use case-profiel (zoals puur-uml), en kaders slepen hun inhoud mee (ElementType.sleeptInhoudMee, M3) — zonder modelrelatie; het systeemkader blijft de formele grens.
  • Beeld → Taakbalken op een rij bovenin: balken liggen standaard automatisch op één rij bovenin (doorlopend naar een tweede rij als het canvas te smal is); zelf slepen zet dat per balk uit.
  • Diagram verwijderen via het contextmenu van de diagramregel in de projectboom, voor elk profiel.
  • Slepen uit boom of lijst naar het diagram, ook óp een container (systeemkader, package, pool): het element wordt dan meteen lid.
  • Transformatie "Use case-model → Mermaid flowchart" (06-10): de terugweg van de import. Schrijft de use case-diagrammen van een map als .mmd, één flowchart per diagram, met toelichtingen als notities. Roundtrip getest: import → export → import geeft hetzelfde model en een tweede export dezelfde tekst. Nieuw in src/transformatie/: modelNaarGraaf.js (graafbeeld van een model als bron voor een regelset) en mermaidSchrijver.js (de Mermaid-schrijver). Zie docs/TRANSFORMATIES.md §6.

Gewijzigd

  • Naamloze kleine vormen (begin/eind, gateway) heten in lijsten naar hun type, "(Begin)", niet naar hun id (weergaveNaam.js).
  • Een geselecteerde lijn wordt niet meer dikker (de pijlpunt schaalde mee) maar gekleurd met een zachte gloed eronder.
  • ElementType.minBreedte/minHoogte sturen ook de CSS-minima van de shape (activity-actie kan nu 100 px smal); de resizer gaat nooit onder het minimum van de shape zelf (ShapeResizer).
  • Compacte taakbalkknoppen zijn 30×30, zodat Maken, Verbinding en Uitlijnen even hoog zijn; de balkbreedte wordt alleen nog bewaard als je zelf aan de hoekgreep trekt.
  • "Kinderen in boomstijl" is één undo-stap (store-actie updateElementen).

Opgelost

  • Resizen vanaf de linker-/bovenrand: de positie wordt samen met de maat bewaard en blijft tijdens het trekken live (eerder haalde de bovenrand omlaag trekken de onderrand omhoog en sprong de node daarna terug).
  • Hernoemen van een datatype ververste het attribuuttype in de klasse niet.
  • Boomrijen van de elementenlijst gaven bij slepen de element-referentie niet mee, zodat een drop op het diagram niets deed.

[studio/v0.12.0] — 2026-10-06

Gebruikersbeheer in de Studio: accounts, rollen en wachtwoorden als activiteit, en uitloggen in de menubalk. Backend: api 0.10.0 in RELEASE.md.

Toegevoegd

  • Activiteit Gebruikers (groep beheer, 06-10): accounts, rollen en wachtwoorden op het nieuwe gebruikersbeheer (domein beheer, docs/AUTH_DEVELOPER_GUIDE.md §11). Iedereen die is ingelogd wijzigt er zijn eigen wachtwoord (lijn-oogje per veld zoals in Imprint; zodra de herhaling afwijkt staat er meteen een melding onder en kan het formulier niet weg); admins maken gebruikers aan (de server maakt een wachtwoord dat je één keer ziet), voegen rollen toe met een optionele einddatum, trekken rollen in, blokkeren, deblokkeren en beëindigen accounts. Elke wijziging is een registratie. Je eigen admin-rol, blokkeren en beëindigen staan voor je eigen account uit.
  • Uitloggen in de Studio (06-10): rechts in de menubalk staan je naam en rol en een knop Uitloggen (StudioGebruiker.jsx); klik op je naam opent Gebruikers (eigen wachtwoord). Na het uitloggen toont de Studio het inlogscherm. De inhoud-editor, publicatie en het dashboard hadden dit al (GebruikerBadge).

[studio/v0.11.0] — 2026-10-06

Modelleren en uitwisselen: het GraphQL-schema als profiel, transformaties in een vaste vorm, de ODRL-export voor de viewer van de werkgroep FTV en modeldiagrammen als SVG voor Imprint. Backend: api 0.9.0 in RELEASE.md.

Gewijzigd

  • Kaart van Nederland (29-09):
    • elke stip staat op de mediaan van de adressen van de gemeente, niet op het middelpunt van het vlak (Rotterdam stond op de Maasvlakte);
    • de kaders met Caribisch Nederland staan er altijd (caribbean: false om ze te verbergen);
    • in de weergave is de toetsenhulp alleen voor schermlezers;
    • een lege groep verdwijnt uit de legenda.

Toegevoegd

  • Toegangsspraak → ODRL (ODRL-AP-NL) als Turtle (05-10): een tweede export naast de JSON-LD uit de editor, in de transformatievorm graafbeeld → regelset → schrijver.
    • toegangsspraak/graaf.js, odrlApNlRegels.js en odrlExport.js; de uitvoer volgt de ODRL Visualisation Note, zodat de ODRL-viewer van de werkgroep FTV het beleid als document toont.
    • Eerste schrijver: transformatie/turtleSchrijver.js (plan → triples → Turtle, met een contexttabel zoals een JSON-LD-context).
    • De toepasser geeft een getypeerde waarde uit één kale placeholder ongemoeid door.
    • Nog geen menu-ingang; voorbeelden en runner in authz/odrl-viewer-voorbeelden/.
  • Transformatie "Mermaid flowchart → use case-model" (05-10). Importeert een Mermaid flowchart (bestand of geplakte tekst) als use case-model: actoren, use cases, geneste systeemkaders, include/extend/generalisatie; notities worden de toelichting van hun element.
    • Eerste transformatie in de vorm lezer → regelset → toepasser (src/transformatie/); de afbeelding staat als leesbare regels in diagramprofielen/usecase/mermaidRegels.js. Zie docs/TRANSFORMATIES.md.
    • Transformatiepaneel: bij importeren kan de bron ook geplakt worden.
    • Use case-profiel: eigenschap Toelichting op actor, use case en systeemkader; een systeemkader mag een systeemkader bevatten; een lange actornaam breekt niet meer op de breedte van de strekfiguur.
  • GraphQL-schema-profiel (02-10): het typesysteem van GraphQL als diagramprofiel (M2) op de generieke motor (diagramprofielen/graphql, activiteit "GraphQL", preview via Modelleren).
    • Elementtypen: schema, type, interface, union, enum, input, scalar en directive, alle op class-box.
    • Importeer en exporteer SDL (.graphql) met een eigen parser, zonder dependency. De export is deterministisch; schema-meldingen komen als commentaar bovenaan.
    • Veld- en argumentlijnen worden afgeleid uit de velden; de kardinaliteit volgt uit ! en [ ].
    • Schema-validatie: onbekende typen, typen op de verkeerde positie, ontbrekende interface-velden, lege unions en enums, en de query-root.
  • SVG-tekenaar voor modeldiagrammen (30-09): src/diagramsvg tekent een V3-model als pure SVG, zonder DOM en zonder <foreignObject>, met dezelfde mapping en auto-layout als de Studio.
    • De render-API van de backend gebruikt hem via de sidecar render-svc; zie docs/RENDER_API.md.
    • Keuze van de weergave: een opgeslagen diagram, één domein of een lijst entiteiten; licht, donker of meebewegend met de site via CSS-variabelen. Dezelfde invoer geeft byte-gelijke SVG.
  • Kaart van Nederland: toetsenbord en zoeken (28-09).
    • Pijltjes lopen naar de buurstip in die richting, niet meer alfabetisch.
    • Shift+↑/↓ gaat per beginletter, Shift+←/→ alfabetisch.
    • Een zoekveld zoekt op gemeente en woonplaats; typen op de kaart gaat erheen. Zo is kiezen ook te doen waar het druk is.
    • De bedieningstekst is aangepast (vormenregister en vorm-nl-map).
  • scripts/maak_uitleg_correctie.py: de tekst van een uitleg wijzigen in één replay (afvoer + opvoer).

Opgelost

  • Kaart van Nederland: Urk en Medemblik op een dijk (28-09). De eerste reparatie gebruikte het middelpunt van de woonplaats, en ook dat vlak bevat water. Urk kwam zo op de Houtribdijk. Nu de mediaan van de adressen van de gemeente. De test controleert de afstand tot de hoofdplaats.
  • Aanmelden (05-10): de technische teller "n opvoeren in één registratie" staat niet meer op openbare formulieren.
  • V3-import: velden met goType integer, number of boolean (de JSON-Schema-namen uit Imprint) werden string; ze houden nu hun type.

[studio/v0.10.0] — 2026-09-28

Het werk voor het Common Ground-portfolio (pf.common-ground-lab.nl), 22–28 september. Backend: api 0.8.0 in RELEASE.md.

Toegevoegd

  • Publicatie en embed.
    • Een kale embed-modus voor de iframe op commonground.nl, in de opmaak daarvan (Rijksoverheid Sans).
    • Een detailpagina in de commonground-opmaak, met {{#if}}-blokken, template-paden die op het GraphQL-schema worden afgestemd, en weergavevormen in detail-templates ({{#vorm naam pad}}…{{/vorm}}).
    • Lijst en detail lezen via opgeslagen documenten (QueryDefinitie).
    • Een tweede weergave naast de standaard (?weergave=<code of id>), met de weergaven Initiatief met vormen en Initiatief v2.
  • Formulieren.
    • Een nieuw-modus voor FormulierDefinities, het openbare aanmelden.html (met "Wat je hebt ingevuld" na het verzenden), en een nieuwe doelentiteit vanuit een relatieveld (nieuwFormulier).
    • Meerkeuze op referentielijsten (chips + zoekveld), en Bewerken via: een record bewerken met een gekozen formulier.
    • code op definities (?formulier=, ?lijst=, ?weergave= met code).
  • Invoersoort en vorm gescheiden, met een vormenbibliotheek:
    • image-map, button-group, cards, nl-map, switch, range, rotary, stepper, rating-grid, drag-sort, period, address-search;
    • masked, partial-date, duration, number-stepper, color, tag-input, markdown, code, ranking;
    • de weergavevormen scale-bars en chips;
    • configSchema's per vorm, de vorm in het formulierprofiel, en de showcase vormen.html.
  • Validatie bij het invullen volgens het datatype (patroon, 11-proef, mod-97, …), met een gedeelde testset met de backend.
  • LijstDefinitie: de kolommen van het overzicht als data, en het formulier waarmee een rij opent.
  • Dashboard (dashboard.html): tegels op QueryDefinities.
  • AI-assistent.
    • De vorm ai-assist: een voorstel doen en bijsturen, waarna de mens beslist.
    • De invulhulp: een formulier voorinvullen uit een tekst of webpagina.
    • Een eigen sleutel (Claude, DeepSeek, Alibaba, OpenAI-compatibel) of een toegangscode, het kiezen van een model, en de Studio-activiteit AI-toegang.
  • Uitleg bij een vraag: het (i)-rondje (28-09). Een losse, vertaalbare uitleglijst (entiteit Uitleg, code + taal, soort inhoud of vorm) met uitleg/uitlegTekst op veld, groep en lijst, plus de bediening van de vorm (uit de lijst als vorm-<naam>, anders het vormenregister). Toegankelijk als disclosure, in te stellen in de formuliereditor. Zie docs/FORMULIERDEFINITIES.md §2.5.
  • Kaart van Nederland (nl-map): Caribisch Nederland (28-09). Bonaire, Saba en Sint Eustatius (GM9001–GM9003) in kaders linksboven, zodra ze in de referentielijst staan.

Opgelost

  • Actuele data: een afgevoerde hub telt niet meer mee, ook niet als terugval (shared/actueleData.js). De inhoud-tabel toont alleen actuele hubs.
  • Inhoud: kolomfilter en sortering werken op GE- en relatiekolommen, en relaties zonder datavelden tonen hun doel.
  • Formulieren:
    • verplicht-meldingen verschijnen in de nieuw-modus pas na aanraking of een verzendpoging;
    • de EntiteitCombobox is een echte combobox;
    • FormulierDefinities worden met size=1000 opgehaald (de standaardpagina was 20).
  • Vormen: de keuzekaarten waren onleesbaar in het donkere Studio-thema.
  • Kaart van Nederland: stippen in het water (28-09). Bij 12 gemeenten met veel water (Urk, Hoorn, Vlissingen, Waddeneilanden, …) lag de stip in zee; nu op de eigen woonplaats, op land. Met een test op de kaartdata.
  • (i)-uitleg: openen markeerde het veld als aangeraakt, waardoor verplicht verscheen.

[studio/v0.9.0] — 2026-09-22

Toegevoegd

  • GE opnemen in de entiteit. Per diagram kan een gegevenselement ín zijn entiteit getoond worden als sub-vak (opname); de compositielijn vervalt dan en andere lijnen van de GE hangen aan de entiteit. Declaratie ElementType.opname, beslisplek diagramcore/canvas/opname.js; contextmenu op GE, compositie en entiteit.
  • Velden bewerkbaar in canoniek-uml, zoals in de oude IDE: van de GE (typenaam, domein, beschrijving, meervoud, materieel, kleur, label heen/terug), van de compositie (rolnaam, JSON-rolnaam, momentvoorkomen, kardinaliteit), van de entiteit (beschrijving, meervoud, materieel, kleur, subtype) en van de relatie (o.a. kardinaliteit bron/doel, label heen/terug, gericht, geordend). Het stereotype volgt het subtype.
  • Magic link. Een lijn slepen zonder gekozen verbindingstype: één passend type wordt direct gelegd, bij meerdere verschijnt een keuzemenu op de losplek. Een gekozen type dat hier niet mag verdwijnt niet meer stil; het menu legt uit waarom en biedt alternatieven. Werkt ook op het lege vlak (of het vlak van een container): nieuw element, lidmaatschap en verbinding in één gebaar. Canvasmenu's zijn met het toetsenbord te bedienen.
  • Containers houden hun inhoud vast. Leden die ín hun container liggen reizen mee en zijn begrensd door de rand (Alt+slepen tilt eruit); een nieuw element dat in een container belandt wordt er meteen lid van. Presentatie relatief, opslag absoluut: geen migratie. diagramcore/canvas/nesting.js.
  • Afbakening (pools). Motor-primitief ElementType.afbakeningVoor en ConnectorType.overbrugt; het menu noemt de reden van een weigering. BPMN-pool is de eerste afnemer: sequence flow binnen de pool, message flow ertussen of aan de poolrand. diagramcore/canvas/afbakening.js.
  • Reconnect. Het uiteinde van een lijn verhangen; het type blijft gelijk, knikpunten vervallen, een weigering wordt uitgelegd.
  • Zoekende combobox voor relatievelden (inhoud-editor). Op de nieuwe-entiteitpagina heet de secundaire id-kolom van een relatie naar de doel-entiteit ("gemeente" in plaats van gemeente_id); bij een referentielijst-item verschijnt een RefCombobox met zoeken op de server, in plaats van een op 100 afgekapte keuzelijst. Overige doelen pagineren over /full/.

Gewijzigd

  • Het profiel is de bron van de veldnamen voor heenreis, terugreis en migratie (mappingV3Canoniek.js: vertaalbareVelden(elementType)); de vaste veldlijsten vervallen. Een alleen in het profiel toegevoegde property gaat vanzelf mee, bewaakt door mappingV3Canoniek.test.js.
  • Verdelen gebruikt gelijke tussenruimte in plaats van gelijke linkerranden; aangehechte rand-elementen en label-ankers doen niet mee aan uitlijnen en verdelen.
  • Escape maakt de hele selectie leeg (nodig binnen containers en na een kader-selectie).
  • Tekenen zet de aanhechting niet meer vast. Bij zwevende randaanhechting bewaren tekenen, verhangen en de magic link geen handle; Shift bij het loslaten zet hem wél vast. In BPMN zweven taak, subproces, data-object, pool en lane; events en gateways houden hun vier punten.
  • Migratie van oude sandboxes. Een vóór 15 september geladen sandbox had ENT ◆ GE nog als presentatie-edge; die worden bij het laden compositie-connectoren.
  • Frontend-image instelbaar zonder nieuwe build (raakt de bundle niet): de nginx-config is een template met API_UPSTREAM (welke backend), FRAME_ANCESTORS (wie de Studio in een iframe mag tonen) en NGINX_RESOLVER; de defaults geven het oude gedrag. Zie deploy/frontend/default.conf.template en docs/VPS_DEPLOYMENT.md §9.

Gerepareerd

  • 502 na het opnieuw aanmaken van de API-container. nginx onthield het oude IP-adres van de API; de frontend moest dan mee herstart worden. De nieuwe image zoekt de API per verzoek op en antwoordt direct na een IP-wissel (gemeten; de oude config bleef op 502 hangen).
  • Universum: dubbelklik naar objecten werkt weer. Bij een groot metamodel stond de node bij de tweede klik al niet meer onder de cursor; zo'n misklik wordt nu opgevangen (binnen 400 ms en 12 px). Een entiteit zonder objecten of een mislukte fetch geeft een korte melding in plaats van stil op het metaniveau te blijven.
  • GraphQL-veldnamen met koppelteken (nl-titel) worden nl_titel, zoals de backend ze aanbiedt; Kennisartikel en Trefwoord gaven een syntaxfout.
  • RefCombobox: ▼ toont de eerste opties, geen "Geen resultaten" tijdens het wachten, verouderde zoekantwoorden worden genegeerd, minimale breedte in smalle rijen.

Let op bij uitrol

  • De Studio roept /admin/rebuild/ en /admin/diff/ aan. Vanaf api 0.7.0 bestaan die routes alleen in een API-build met -tags devtools; zie RELEASE.md.

[studio/v0.8.0] — 2026-09-16

Toegevoegd

  • OpenAPI → canoniek model. Nieuwe transformatie onder Transformeren → importeren: components.schemas uit een OAS-document wordt een canoniek model (oasNaarV3.js puur, oasCanoniekImport.js als descriptor), met diagnostics per schema. Eerste stap — paths/operations en generalisatie via allOf blijven bewust liggen (backlog §29.7).
  • Doorkijk over relaties in de modelboom. bouwModelTree kreeg de optie relatieDiepte (default 0, dus ongewijzigd voor bestaande activiteiten; de toegang-activity zet 2), zodat beleidsketens over registergrenzen resolven — "de wijk van de woonlocatie van een natuurlijk persoon". ModelPicker kreeg dezelfde prop; modelpicker/veldenlijst.js deelt de platte veldenlijst met de activity. Doorkijk-takken zijn gemarkeerd met ↗.

Gewijzigd

  • Composities (ENT ◆ GE) zijn connectoren. De heenreis van het canoniek-uml-profiel vouwt structurele ENT→GE-edges tot een compositie-connector, net als relaties sinds fase 3B; de core leidt de lijn af op elk diagram waar beide uiteinden staan. Labels komen uit hooks.edgeLabels. Let op: de sandbox persisteert — een al geladen model krijgt de connectoren pas na Bestand → Importeer V3 JSON… of Herlaad uit UML-model…. Label-offsets van de oude edge gaan daarbij verloren (backlog §29.10).

Gerepareerd

  • Verdwenen compositielijnen. Modellen uit de eerste umleditor bewaren kale zijden als handle ("left", "bottom"); React Flow weigert zo'n edge stil, waardoor de lijn zonder melding verdween. normaliseerHandle() zet ze om, voor connectoren én opgeslagen presentatie-edges. Werkt direct, ook op een al geladen model.
  • OAS-import sloeg verwijzingen plat. allOf: [$ref X] op property-niveau werd een tekstveld (6 relaties weg in de OpenOrganisatie-casus) en oneOf: [Enum, BlankEnum] werd stil genegeerd. Beide met regressietest.

[studio/v0.7.2] — 2026-09-10

Gerepareerd

  • Help-menu gaf "Markdown file not found" in productie. De link wees op /docs/bitemp_register_v06/docs/STUDIO.md, dat de API alleen kan renderen als hij vanuit een git-checkout draait (findProjectRoot zoekt een .git-map); in de Docker-image zit alleen de binary. Wijst nu naar STUDIO.md op GitHub. Structurele fix (gecureerde docs in de image + DOCS_ROOT) staat op de backlog.

[studio/v0.7.1] — 2026-09-10

Gerepareerd

  • Profiel-editor liet de hele Studio crashen in productie. Openen gaf Setting the value of 'studio05-profiel-ontwerp' exceeded the quota, en omdat studio-shell onthoudt welke activiteit open stond crashte hij bij elke herlaad opnieuw — de Studio was daarmee onbereikbaar tot je localStorage leegde. Oorzaak: herlaadUitModel materialiseert alle twintig geregistreerde profielen tot ontwerp-diagrammen naast elkaar, en die hele bak ging als één waarde naar localStorage (~5 MB per origin). Alleen zichtbaar in productie: in dev vangt de studio05Map-plugin uit vite.config de opslag af naar bestanden in web/vite/, zonder limiet. De editor heeft die persistentie niet nodig — zijn inhoud is afgeleid en wordt bij openen opnieuw opgebouwd; de layouts staan apart in studio05-profiel-layouts. persistKey is daarom verwijderd.

[studio/v0.7.0] — 2026-09-09

Gerepareerd

  • Diagram-export sneed tekening af. Het kader kwam van getNodesBounds (alleen de node-boxen uit het model). Alles wat daarbuiten getekend wordt viel weg: de satelliet-velden van de graaf-bol, buitenlabels, bochtige of geknikte lijnen, edge-labels en rand-elementen (relatieve kind-positie). Het kader wordt nu aan de DOM gemeten (diagramcore/export/tekenBounds.js).
  • Selectie-export: tekent alleen nog de selectie — geen half-afgesneden buren meer in de rand, en zonder de blauwe resize-lijntjes van een geselecteerde node. Lijnen buiten de selectie bleven eerst nog wél staan: html-to-image kloont een <svg> in één keer diep en negeert daarbinnen het filter, en React Flow zet elke edge in zo'n <svg>-wikkel.

Gewijzigd

  • Kader-selectie (Shift+slepen) neemt geen lijnen meer mee naar elementen buiten het kader; een lijn hoort pas bij de selectie als beide uiteinden erin zitten.

[studio/v0.6.0] — 2026-07-29

Toegevoegd — Toegangsspraak & Toegangsregel

  • Toegangsspraak-editor: ontleding van regeltekst met autocomplete, element-focus, bijzinsvolgorde, spans en koppeling aan het metamodel; structuurwoorden en modaliteit-kleur, plus een canonieke tab.
  • Existentie-voorwaarden ("er is een lopend dossier voor de betrokkene").
  • Toegangsregel-profiel op de diagram-motor: read-only Diagram-tab (stap 1–2), policy + map en kruisverbanden (stap 3), kolom-resolutie naar echte canoniek-elementen, de terugweg diagram-model → tekst (stap 4), en ArchiMate-koppeling naar wet, doel en begrippen (stap 5 v0).
  • Vormentaal: de zin als silhouetten; lijnlabels alleen op structuur, layout blijft heilig bij herpubliceren.

Toegevoegd — diagram-motor & notaties

  • Sequence v1 — hermetisch minimum (ontwerp "Sequence hermetisch" §5.1): getypeerde levenslijnen via het nieuwe cross-profiel instantie-van-concept (datatype "element-verwijzing"; kop toont naam:Type onderstreept; element uit de boom op de lijn droppen typeert hem), OperatieResolver-facet per profieltype (puur-UML-operaties, OAS-operations) en operatie-keuze op berichten (label = signatuur, met argumenten-veld).
  • Core: onExternDrop op de canvas + ELEMENT_REF_MIME (cross-profiel drag-and-drop referenties) + descriptor-hook hooks.ontvangtDrop.
  • Sequence-profiel (v0): levenslijnen (smalle hoge node met naam-kop); punten (occurrences) en activaties als rand-elementen die op de lijn klemmen en meebewegen; sync/async/retour-berichten; alt/opt/loop/par-fragmenten. Volgorde = y-positie (as-primitief = v1).
  • Core: elementType.minBreedte/minHoogte voor de NodeResizer (smalle balken zoals activaties resizen nu correct).
  • BPMN-profiel op de eigen motor (v0): taak, subproces (doorklik), events met soort (bericht/timer/fout/signaal), boundary events op het rand-primitief, gateways ×/+/○, lane, data-object; sequence flow met [conditie], message flow. Naast de bestaande bpmn.io-activiteit.
  • ArchiMate-profiel (v0): ~22 elementtypen over vier lagen in de laag-kleuren (archimate-box met type-icoon rechtsboven), junction (en/of) en alle elf relaties; geldigheidsmatrix volgt in v1.
  • Core: property-datatype "keuze" (select over PropertyType.opties).

Gewijzigd

  • Core: lijndikte per connector (presentatie.dikte).
  • Kaderselectie selecteert wat het raakt; node-acties in het selectie-menu.

Gepubliceerd

[studio/v0.5.0] — 2026-07-17 (bij merge van feat/diagramcore-gedrag-primitieven)

Toegevoegd

  • Gedragsdiagram-primitieven in de diagram-motor (STUDIO-05-gedragsdiagrammen §3):
    • rand-aanhechting (elementType.randElement): elementen die vastklikken op de omtrek van een gastheer en meebewegen (entry/exit-points, pins; straks BPMN boundary-events);
    • gedragsverwijzing (elementType.gedragsVerwijzing + property-datatype diagram-verwijzing): dubbelklik opent het gekoppelde diagram (ook als tab in Modelleren), ⧉-badge op de node.
  • State machine v1: keuze, junction, historie (Ⓗ/Ⓗ*), samengestelde toestand (container), submachine met doorklik, entry/exit-points op de rand.
  • Use case-profiel (nieuw): actor, use case, systeemkader; associatie/«include»/«extend»/generalisatie.
  • Activity-profiel (nieuw): acties, beslissing/samenvoeging, fork/join, object nodes, pins (rand), aanroep (CallBehaviorAction, doorklik), partities; controle- vs objectstroom, "[guard]"-labels.
  • Sprekende taakbalken: eigen vorm-glyphs per elementtype (gedragTypeIconen.jsx, koppelvlak plan §8.6a) + eigen tooltips met naam en één-regel-omschrijving (ElementType.omschrijving); toggle in Studio-instellingen → Taakbalken.
  • Gedeelde naam-modal (vraagNaam) vervangt window.prompt bij diagram-aanmaak (ook in de Modelleren-host).
  • Plan: ArchiMate en verdere notaties (ArchiMate v0–v2, C4, SysML, ERD, OWL, mindmap) — docs/plans/2026-07-17 ArchiMate en verdere notaties (plan).md.

Gewijzigd

  • Handles zijn hulpchrome: overal klein en gedempt tot hover/selectie; op punt-nodes (junction e.d.) liggen ze búiten de vorm — kern blijft sleepbaar.
  • Lidmaatschaps-lijnen (bevat) verbergen zichzelf zolang het lid geometrisch ín zijn container ligt (edgePresentatie.verbergBijNesting).

Opgelost

  • "Nieuw diagram" deed niets bij koppeling-profielen (canoniek/MIM): de auto-herlaad-guard telde alleen elements, waardoor een net aangemaakt leeg diagram werd overschreven; guard telt nu ook diagrams.
  • .dc-node was content-box → shapes staken buiten hun node (scheve handles); nu border-box, exact gevuld en gecentreerd.
  • Begin/eind-pseudotoestanden werden overwoekerd door de standaard-handles.

[studio/v0.4.0] — 2026-07-16 (bij merge van feat/formulier-editor-studio)

Toegevoegd

  • Visuele FormulierDefinitie-editor als nieuwe Studio-activiteit "Formulieren" (balkgroep Presentatie): palette (ModelPicker) → veld met padadressering ENT.GE.veld → structuur-boom → inspector → live preview via CustomFormulierRenderer.
  • Opslaan naar register: definitie als nieuwe FormulierDefinitie (max-id + opvoer).
  • Meervoudigheid via het lijst-element: auto-wrap van meervoudige velden, herhaalbare sectie met item toevoegen/verwijderen; per-item opvoer/afvoer bij opslaan.
  • Renderer-uitbreidingen (backwards compatible): label-/beschrijving-override, object-condities, padgebaseerde veldadressering naast korte namen.

Gewijzigd

  • EntiteitFormulier: mapping/save geëxtraheerd naar pure, geteste customFormMapping.js.

[studio/v0.3.0] — 2026-07-14

Toegevoegd

  • Grafische kruisverband-view (fase 4) en kruisverbanden-matrix.
  • Transformatie-generatoren (bv. "Map → Markdown-overzicht") op de map.
  • State-machine-profiel v0 (gedragsdiagram).
  • Diagram/selectie exporteren als afbeelding (PNG/SVG + klembord) + export-voorkeuren.

[studio/v0.2.1] — 2026-07-13

Toegevoegd

  • Koppelingen v0 (kruisverbanden-matrix) + transformeren-raamwerk (import/export/transform).
  • Studio-versie zichtbaar in de UI; versionering-conventie vastgelegd.

Gefixt

  • Prism-syntaxkleuring in de productiebundel.

[studio/v0.2.0] — 2026-07-12

Toegevoegd

  • Consolidatie fase 0–2: Modelleren-tab-host (klassieke editors als profieltype), projectboom met mappen/hiërarchie/contextmenu's, project-werkbestand.
  • Structuur-undo (Ctrl+Z) + multiselect in de elementen-onderboom.
  • Shape-/icoon-editor in de Studio-instellingen.

[studio/v0.1.0] — 2026-06-17

Toegevoegd

  • Raamwerk van de geïntegreerde werkbank (VS Code-schil): activity-registry, auto-hide panelen, menubalk; eerste activiteiten (UML/canoniek model, DMN, BPMN, berichten).

Vóór studio/v0.1.0: de frontend deelde commits met de backend; niet per component te reconstrueren (zie git log).