Bestand: docs/BACKLOG_UITVOERING_INCREMENTEN.md

Backlog — Uitvoeringsplan Increment 3

Opgesteld: 2026-05-13. Bovenop BACKLOG.md. Increment 2 (zie BACKLOG §"Visie & Plan") was IDE-georiënteerd en deels uitgevoerd. Increment 3 legt het accent op de backend (typering, validatie, afgeleide klassen, materialisatie, materieel tijdreizen), gevolgd door PBAC/organisatieregister, referentielijst-UX, documentatie-by-example, testdata-generatie en widgets. Cross-cutting lopen er twee sporen mee: code-review en end-to-end-tests.


Accenten en ordening

A. Backend verrijking (typering → validatie → afgeleide klassen → DB-materialisatie → materieel tijdreizen)
B. PBAC / FTV + organisatieregister
C. Referentielijst-UX
D. Documentatie by example (FE + BE)
E. Testdata-generatie via UI
F. Widgets (na A, dan iteratief)
G. UI/IDE rest-werk (zie BACKLOG Increment 2A/2D/2E)
H. Cross-cutting: code-review + end-to-end-tests

A → B → C lopen sequentieel; D, E en F kunnen parallel zodra A.1 (typering) staat. G en H lopen continu naast alles.


Accent A — Backend verrijken

A.1 Sterkere typering — uitbreiding datatypes (B26)

Status: 🟢 meerdere iteraties geleverd (2026-05-13/14). Geïmplementeerd in model/datatype_aliases_extra.go en model/gegevenstypen_datatype_registry.go. Nog open: GeoLijn, GeoVlak, Bestand, DatumIncompleet, RSIN, Vestigingsnummer, BAGLigplaatsID, BAGStandplaatsID. Zie docs/validatie.md — §Gegevenstypen-catalogus voor de volledige status per type.

Doel: meer first-class datatypes met semantiek, format en (later) eigen widget. Dit is het fundament voor A.2 (validatie) én voor de widget-laag (F).

Volledige catalogus: zie docs/validatie.md — §Gegevenstypen-catalogus voor alle types met OAS-format, validatie-aanpak en status (✅ geïmplementeerd / 🔄 gepland / ⚠️ overgeslagen).

Stappen:

  1. Datatype-aliassen in datatype_aliases.go (cross-domein); marshal/unmarshal-tests
  2. Custom Bun-tag mapping (PG-kolomtype: TEXT met CHECK, NUMERIC voor Bedrag, GEOMETRY/JSONB voor geo)
  3. Schema-API v3-runtime: format + weergave-hints uitbreiden
  4. cmd/codegen/: detectie van nieuwe types (geen breaking change)
  5. Codegen-output voor demonstratie-domein (1–2 ENT met enkele nieuwe types)

Verifieerbaar: unit-tests per type, OpenAPI-export controleert format, GraphQL-input-builder accepteert types.

A.2 Validatieregels op alle typen (B27)

Status (2026-05-14): 🟢 fundament + R1+R2-refactor geleverd. Implementatie:

  • model/regels_eval.go — generieke evaluator voor V3Regel.Type ∈ {checksum, formula, function}; pure-stdlib expressie-engine via go/parser + AST-walker (geen externe dependencies). Function-dispatch (validatieFuncties) met iban_mod97 (mod-97 met letter→cijfer) en geo_range als escape hatches.
  • model/validation.go — datadriven: regex (Pattern), lengte (Min/MaxLength) en Regels[]. Geen per-type hardcoding meer — een modelleur kan in de IDE een nieuw type met regels toevoegen zonder Go-code te wijzigen. Plus ProblemDetails / BuildProblemDetails helper voor RFC 9457 + NL API Strategie response-vorm (invalidParams[]).
  • model/gegevenstypen_datatype_registry.go — canonieke, handmatig onderhouden registry van algemene cross-domein datatypes met regels (BSN met checksum-regel, IBAN met function-regel, GeoPunt met geo_range, etc.). Wordt als laatste in init() uitgevoerd; registreerOfVervangDatatype dedupliceert oudere entries uit register_/cg_/financieel_/extra_-bestanden zonder die te hoeven aanraken.
  • model/validation_walker.go — reflectie-walker over Representatie-velden met schema:"datatype:..."-tag.
  • model/validation_test.go en model/regels_eval_test.go — tabel-tests voor BSN/IBAN/Postcode/Email/Kleur/GeoPunt + de evaluator + ProblemDetails-mapping.
  • handlers/registration_core.go — valideert vóór insert; strict = HTTP 422 + rollback met application/problem+json; lenient = errors in response; warnings-only = alle violations als warning. RegistreerError.Problem doorgegeven naar Gin-adapter.
  • handlers/registration_handlers.go — query-parameter ?validatiestrengheid=strict|lenient|warnings-only; bij blokkerende fouten een RFC 9457 problem-response.

Zie ook: docs/validatie.md voor het volledige ontwerp.

Nog open: per-veld Validatieregels []Validatieregel op TypeMeta.Velden[i], cross-veld regels (B4 CEL-engine), reflectie-cache R3 in walker, client-side preview in editor (B6).

Doel: per-datatype én per-veld validatie, optioneel afgedwongen door registratie-API.

Aanpak:

  1. Per-datatype: ingebouwd in datatype-registry (Validate(value) error). Voorbeelden: BSN 11-proef, IBAN mod-97, postcode ^[1-9][0-9]{3}\s?[A-Z]{2}$, e-mail RFC-compliant.
  2. Per veld in MetaRegistry: nieuw veld op TypeMeta.Velden[i]:
    Validatieregels []Validatieregel // CEL-expressie + foutbericht + severity (warning/error)
    
    Voorbeeld: length(value) >= 3 && length(value) <= 50 voor Voornaam.
  3. Cross-veld (op TypeMeta-niveau): regels die meerdere velden binnen één representatie bekijken. Bijv. aanvang <= einde. Sluit aan bij B9.
  4. API-flag: POST /registratie/?validatiestrengheid=strict|lenient|warnings-only.
    • strict (default): hard fail bij elke error
    • warnings-only: hard fail bij error, return warnings in response
    • lenient: alle violations als warning
  5. CEL-validatie bij opslaan in editor (B6): same regels client-side preview.

Verifieerbaar: nieuwe validation_test.go met tabel-tests per type; integratietests die registratie-API met opzettelijke schendingen aanvallen.

A.3 Modelvarianten verder doortesten (B28)

Systematische test-matrix:

Materieel Overerving Hub+_Data Multipliciteit Cross-domein-REL
× elk × elk × elk × elk

Concreet: fixture-generator die per combinatie een mini-model bouwt + een replay-file + een suite van API-calls (POST registratie, GET full, PATCH, DELETE, ongedaan maken). Doel: ontdek bugs in minder belopen takken.

A.4 Berekende klassen — concept introduceren (B29)

Doel: niet alleen velden maar complete representaties (GE, REL of zelfs ENT) afleiden uit andere model-elementen.

Ontwerpvragen (op te lossen vóór implementatie):

  • Berekening: live in FE, server-side bij read, of gematerialiseerd in DB? Per item te kiezen.
  • Schrijfbaar? Doorgaans nee; uitzondering: "afgeleid maar overschrijfbaar" (zoals weergavenaam met handmatige override).
  • Cache-invalidatie: dependency-graph van bron-velden → afgeleide records. Bij wijziging van bron-record: triggeren herberekening van afhankelijke afgeleide records.
  • API-zichtbaarheid: read-only endpoint, met _afgeleid: true in response-meta.
  • GraphQL: aparte resolver-laag die op-aanvraag berekent.
  • Visueel: oranje randen + cursief in UML-editor (analoog aan afgeleide velden).
  • MetaRegistry-veld: IsBerekend bool + BerekeningsRegel string op TypeMeta.

Concrete startgevallen:

  • "Volwassen" als afgeleid GE op NatuurlijkPersoon op basis van Geboortedatum.
  • "ActieveBereikbaarheid" als afgeleide REL die de bereikbaarheid met meest recente aanvang en geen einde selecteert.

Eerst ontwerp-document docs/berekende-klassen.md (analoog aan afgeleide-velden.md), pas daarna code.

A.5 Afgeleide velden materialiseren in DB (B30)

Inzicht: opvoer/afvoer zijn al gematerialiseerd op het Hub-record; dat patroon is uit te breiden:

  1. Actuele aanvang/einde op Hub (materiële plumbing): vandaag staan ze in _Aanvang/_Einde-versie-records. Voor querysnelheid kan de actuele waarde ook op de Hub geprojecteerd worden — analoog aan opvoer/afvoer. Trigger: na elke nieuwe registratie de Hub-rij updaten.
  2. Andere afgeleide velden: opt-in per veld via TypeMeta (MaterializeIn: "hub"|"data"|"none").
  3. Dependency-tracking:
    • Bij CEL-evaluatie: bouw graaf van geraakte velden/records (uit CEL-AST + runtime-context).
    • Bij wijziging van bron-record: query "welke afgeleide records gebruiken dit als bron?" → herregistreer (correctie) die afgeleide records.
    • Vraag: is dit wenselijk? Risico op cascade-correcties die de audit-trail vervuilen.
  4. Alternatief: lazy invalidation — markeer afgeleide records als "verouderd" en herbereken bij eerstvolgende read.

Beslismoment: design-review na A.4. Pas implementeren als A.4-ontwerp er staat.

A.6 Materieel tijdreizen (B31, was B7)

Volgt na A.5 omdat materieel tijdreizen op gematerialiseerde aanvang/einde efficiënter is.

Implementatie:

  1. Querystring ?geldig_op=YYYY-MM-DD op alle list/full-endpoints, naast ?t= (formeel).
  2. Bun-query helper: WHERE aanvang <= geldig_op AND (einde IS NULL OR einde > geldig_op).
  3. GraphQL: parameter peil_materieel: Date.
  4. Combinatie ?t= + ?geldig_op= levert volledige bitemporele snapshot.
  5. Tests: KVK-scenario's uit B14 — uitgebreid met materiële variant.
  6. Frontend: peilkiezer met twee datum-velden (formeel + materieel), zichtbaar in publicatie + content-editor (F6).

Accent B — PBAC / FTV + organisatieregister

B.1 Organisatieregister opzetten (AUTH3)

Eigen domein organisatie/ met bitemporele entiteiten:

  • Organisatie (naam, KvK?, adres-FK)
  • OrganisatieEenheid (parent-org, rol)
  • Functie (titel, niveau)
  • Gebruiker (login, displayname, e-mail) — uitbreiding van GB1
  • Lidmaatschap (REL Gebruiker × OrganisatieEenheid × Functie, met aanvang/einde)
  • Rol (rolnaam, scope) — referentielijst of eigen ENT (GB2)

Codegen-pad. Levert bonus: meteen een realistisch test-domein voor A.3 (modelvarianten).

B.2 PBAC ophangen aan organisatieregister (AUTH4)

authz/-package uitbreiden:

  • PIP haalt principal_attributes direct uit het org-register (incl. tijdreis: "wie was bevoegd op tijdstip t").
  • Policies in CEL of XACML-light JSON.
  • PEP-middleware in Gin: blokkeert request, retourneert 403 met policy-id.
  • PDP cache (1 minuut TTL).

B.3 FTV-policy-editor aansluiten (AUTH1)

In de IDE een tab "Policies" — bestaande FTV-editor (extern) wordt geladen via iframe of als embedded React-component, met save naar /admin/policies.

B.4 AuthZEN tokens (AUTH5)

Experimenteer-spike: aparte branch, AuthZEN PEP-client implementeren, vergelijken met directe Go-PDP qua latency en flexibiliteit.


Accent C — Referentielijst-UX (R8/R9/R10)

C.1 En-masse opvoer-variant voor ref-lijst-items (R8)

Nieuw endpoint POST /reflijst/{id}/items/bulk accepteert eenvoudige array [{code, naam, omschrijving?, aanvang?, einde?}]. Server bouwt één registratie met N wijzigingen. Vervangt de huidige replay-file-route voor de meeste gevallen.

C.2 Ref-lijst items wijzigen (R9)

Twee paden in UI:

  • Standaard: enkel veld bewerken → correctie of opvolger (kies in modal)
  • Specifiek: full editor met alle velden + audit-trail

C.3 Materiele tijd in ref-lijsten visualiseren (R10)

Op de ref-lijst-detailpagina:

  • ⏳ icoon naast items met eindige aanvang/einde
  • Tooltip toont begin/eind-datum
  • Optioneel: tijdlijn-balkje per item

Accent D — Documentatie by example (DOC1, DOC2)

D.1 Voorbeelden als first-class element op REPs (DOC1)

  • TypeMeta-veld Voorbeelden []Voorbeeld { Naam, JSON, Toelichting }.
  • V3 JSON roundtrip.
  • IDE: "Voorbeelden"-tab in DetailsPanel; voorbeeld bewerken als JSON of via formulier.
  • API-docs (Swagger/ReDoc): voorbeelden in examples-sectie van OpenAPI 3.1.
  • Detailpagina's: voorbeeld-knop opent placeholder-versie van het detail-template.

D.2 Object-diagrammen voor data-scenario's (DOC2)

  • Nieuw element-type Scenario in IDE (apart canvas).
  • Nodes zijn instances (naam:Klassenaam lollipop-stijl), edges zijn instance-links.
  • Persistentie in V3 als V3Scenario { Naam, Instanties[], Links[] }.
  • Export naar replay-file (TD4) of direct registratie-API.

Accent E — Testdata-generatie (TD1–TD4)

E.1 UI-driven generator (TD1)

In de IDE een dialoog:

  • Selecteer REPs (multi-select uit project-browser)
  • Variatie-eisen: aantal, distributie (uniform/skewed), randwaarden (min/max), talenmix
  • Preview (eerste 5 records)
  • Publiceer als replay-file of direct als batch-registratie

Backend: cmd/testdata-gen/ met kerngenerator + gofakeit + custom rules per datatype.

E.2 MCP-koppeling voor AI (TD2)

Eigen MCP-server die de schema-API exposeert. LLM kan dan realistische voorbeelden voorstellen. Aandachtspunten:

  • Kostenbegrenzing: hard token-cap per dag, configureerbaar
  • Authenticatie: per gebruiker een API-key, niet gedeeld
  • Rate-limit: max N requests per uur
  • Dry-run preview verplicht voor commit

E.3 Bootstrap-variaties bij rebuild (TD3)

docker-compose.yml env var BOOTSTRAP_VARIANT=empty|minimal|demo|stress. Bij up wordt de overeenkomstige replay-file ingespoeld.

E.4 Scenario's als fixture-bron (TD4)

Object-diagram (DOC2) → JSON-fixture → replay-file → DB. Eén-klik "scenario inspoelen" in de IDE.


Accent F — Widgets (na A iteratief)

Volledig uitgewerkt in BACKLOG.md §Increment 2D.2. Afhankelijk van A.1 (datatypes) — elke nieuwe widget heeft een datatype nodig waaraan hij vastzit. Volgorde: per datatype-uitbreiding direct de widget toevoegen, in plaats van big-bang.


Accent G — UI/IDE rest-werk

Verwijst naar BACKLOG §Increment 2A en 2E. Hoogste prio's:

  • I52 editor-v2 removeChild definitief oplossen (acuut)
  • I1–I4 multi-diagram (blokkeert grote modellen)
  • I10 kardinaliteit [0..*] op velden
  • DM2/DM5/DM7 actief domein + boundary + verwijderen
  • C8-UI notes/constraints rendering (datalaag is ✅)

Loopt continu mee, niet noodzakelijk in lockstep met A.


Accent H — Cross-cutting

H.1 Code-review-pass (drie blikken)

Drie aparte review-rondes met expliciet andere "bril":

H.1.a Senior Go-developer (backend)

Scope: handlers/, dynql/, model/, dbsetup/, cmd/, routes/, middleware/, schemadiff/, authz/.

Checklist:

  • Idiomatisch Go: error-wrapping (fmt.Errorf("%w")), context-propagatie, defer-volgorde, geen panics in handlers
  • Concurrency: race-condities, transactie-scope (Bun), sync.Mutex waar nodig
  • Dependency-injection: testbaarheid, geen globals waar vermijdbaar
  • Performance: N+1 in Bun-relations, allocaties in hot paths, regex-compilatie buiten loops
  • Security: SQL-injectie (Bun raw), pad-traversal in upload, JWT-validatie volledig
  • API-consistentie: HTTP-status codes, error-format (RFC 7807?), pagination-headers
  • Test-coverage hotspots (go tool cover -func controleren <50%-functies)

Deliverable: docs/code-review-go.md met bevindingen + prioritering.

H.1.b Senior JS/React-developer (frontend)

Scope: web/vite/src/, uml-editor/src/, alle .jsx/.js.

Checklist:

  • React: useEffect-deps, geen stale closures, key-prop correctheid, suspense-boundaries
  • State-management: Zustand store-shape, selector-stabiliteit, persist-compatibiliteit
  • Performance: useMemo/useCallback discipline, bundle-size per entrypoint, lazy-loading
  • Accessibility: ARIA, focus-management, keyboard-navigatie
  • TypeScript? — overwegen typings via JSDoc + checkJs
  • Schema-gedrevenheid: nergens hardcoded veldnamen
  • Error-boundaries rond riskante panelen

Deliverable: docs/code-review-fe.md.

H.1.c DBA-blik (database)

Scope: dbsetup/, alle *_modellen_*.go Bun-tags, schemadiff/migration.go, ddl-scripts.

Checklist:

  • Indexen: dekken alle WHERE/JOIN-kolommen die in handlers/queries voorkomen
  • FK-constraints: ON DELETE-gedrag bewust gekozen
  • Partitioning-overwegingen: wijziging en _data-tabellen kunnen groot worden — overwegen partitionering op registratie-tijdstip
  • Datatype-keuzes: TEXT vs VARCHAR, TIMESTAMP vs TIMESTAMPTZ (TZ overal!)
  • Materiële plumbing: efficiënte query voor "actuele versie op tijdstip t"
  • Migratie-strategie: zero-downtime mogelijk?
  • Backup/restore-procedure beschreven

Deliverable: docs/code-review-dba.md.

H.2 End-to-end tests (Playwright + integratie)

Doel: data-integriteit aanvallen. Bestaande Playwright-skelet (zie BACKLOG 0.9.6) uitbreiden naar 12+ end-to-end-scenario's:

# Scenario Wat het test
E2E-01 Opvoer → Lees → Wijzig → Lees Basis happy-path, audit-trail correct
E2E-02 Opvoer → Corrigeer → Tijdreis vóór correctie Formeel tijdreizen werkt
E2E-03 Opvoer → Wijzig 3× → Maak laatste 2 ongedaan Ongedaanmaking-stack
E2E-04 Opvoer met aanvang in toekomst → Materieel tijdreis Materiële tijd (na A.6)
E2E-05 Twee parallelle correcties op zelfde versie Conflict-detectie / ETag (N15)
E2E-06 Cascade-delete: ENT verwijderen die nog REL's heeft FK-integriteit
E2E-07 Registratie met bewuste datatype-violation Validatieregels A.2
E2E-08 Bulk-import 10.000 records Performance + transactie-scope
E2E-09 Wijzigen GE met afgeleid veld → controleer cascade A.5 dependency-tracking
E2E-10 Ongedaanmaking van een ongedaanmaking (B11) Diepere audit-edgecase
E2E-11 Schema-rebuild met destructieve migratie → data-behoud check DDL-migratie veiligheid
E2E-12 PBAC: gebruiker zonder rol → 403; met rol → 200 (na B.2) Autorisatie

Elk scenario:

  • Eigen tests/e2e/integriteit/E2E-XX-*.spec.js
  • Zet via fixture-helper een schone DB-state op (Docker testcontainer of _baseline/)
  • Asserties op zowel HTTP-response als DB-state direct (Bun query in helper)
  • Trace-files bij failure

Continue integratie: GitHub Actions workflow e2e.yml met PG-service en Playwright-headless.


Tijdlijn-suggestie (indicatief, geen estimates)

Iteratie I3.1: A.1 typering + A.2 validatie  + H.1.a Go-review        + E2E-01..E2E-03
Iteratie I3.2: A.3 modelvarianten testen    + H.1.c DBA-review       + E2E-06..E2E-08
Iteratie I3.3: A.4 berekende klassen ontwerp + DOC1 voorbeelden       + E2E-07
Iteratie I3.4: A.5 materialisatie + dependency-tracking                + E2E-09
Iteratie I3.5: A.6 materieel tijdreizen                                + E2E-04
Iteratie I3.6: B.1 organisatieregister + B.2 PBAC                      + E2E-12
Iteratie I3.7: C reflijst-UX + D scenarios + F widgets (iteratief)     + E2E-05, E2E-10
Iteratie I3.8: E testdata-generatie + B.3/B.4 PBAC-vervolg             + E2E-08, E2E-11
Cross-cutting: H.1.b FE-review halverwege; backlog-pass per iteratie

Backlog-hygiëne (BH1)

Probleem: items zijn al gebouwd maar niet ✅-gemarkeerd.

Aanpak:

  1. Per increment-afsluiting een handmatige backlog-pass: loop alle openstaande items langs, vink af met datum + bestand-link.
  2. Convention: in code/commit-message een BACKLOG_REF: B27 regel opnemen wanneer een item geraakt wordt.
  3. Optionele tooling: cmd/backlog-check/ script dat:
    • alle BACKLOG_REF: XX greppt uit de codebase
    • vergelijkt met openstaande items in BACKLOG.md
    • rapporteert "in code aangeraakt maar niet ✅" en "afgevinkt maar geen code-referentie"
  4. Nu (eenmalig): een review-sessie waarin we de backlog van boven naar beneden doorlopen en items afvinken die in recente release-notes (RELEASE.md) of git-log opduiken.

Uitwerking van de "N"-ideeën uit de chat

Voor de volledigheid hier dezelfde N1–N15 die in de chat-respons stonden, nu met meer context, motivatie en een schets van de minimale eerste implementatie.

N1. Snapshot/diff-viewer "view in tijd"

Wat: een UI die dezelfde entiteit in twee toestanden naast elkaar toont — links toestand op formeel tijdstip A, rechts op B. Veld voor veld kleurt het verschil rood/groen. Beide assen (formeel én materieel) onafhankelijk te kiezen. Waarom: bitemporeel registreren wordt pas concreet als je de "voor"/"na" letterlijk kunt zien. Cruciaal voor audits, voor uitleg aan beheerders, en voor het opsporen van foutieve correcties. Minimale eerste versie: nieuwe pagina /diff/<entiteitstype>/<id>?t1=...&t2=..., twee <RepresentatieDetail>-componenten naast elkaar, een derde kolom met diff-status per veld. Afhankelijk van: A.6 materieel tijdreizen (voor materiële vergelijking); werkt al met formeel.

N2. Webhooks / change-stream per registratie

Wat: wanneer een nieuwe registratie wordt vastgelegd, push een HTTP POST naar geconfigureerde URLs met de registratie-payload (eventueel geprojecteerd op specifieke domeinen of types). Waarom: maakt integratie met externe systemen triviaal. Huidig alternatief is polling, wat traag en duur is. Combineert mooi met B20–B23 (domein-tracking in registraties is er al). Minimale eerste versie: een Webhook-ENT in configuratie-domein (URL, secret, domein-filter, type-filter). Hook in RegistreerCore na succesvolle commit: in een goroutine fire-and-forget POST met HMAC-signature header. Retry met exponential backoff. Dead-letter-tabel voor permanente failures. Afhankelijk van: niets blokkerend.

N3. Saved queries / named views

Wat: een gebruiker bouwt een filter+sort+kolomkeuze+peiltijdstip op de publicatie- of contentpagina, geeft het een naam, en krijgt een deelbare URL. Net als "saved searches" in Jira/GitHub. Waarom: gebruikers hergebruiken filters constant; herhaaldelijk samenstellen is irritant en foutgevoelig. Verschil met F22 (WeergaveDefinitie): WeergaveDef is publicatie-breed beheerd, saved query is per gebruiker persoonlijk. Minimale eerste versie: SavedView-ENT (gebruiker-FK, naam, querystring). Knop "💾 Bewaar deze weergave" naast filter-balk. Sidebar met persoonlijke bewaarde weergaven. Afhankelijk van: GB1 Gebruiker-ENT (anders geen scoping).

N4. Bulk-importer met dry-run + delta-rapport

Wat: upload CSV/Excel/JSON → kolom-mapping naar MetaRegistry-velden → preview "deze 47 records worden opgevoerd, deze 3 zijn correcties op bestaande, deze 2 hebben validatiefouten" → confirm → commit als één registratie met N wijzigingen. Waarom: bestaand replay-file-mechanisme is voor ontwikkelaars; eindgebruikers willen Excel kunnen droppen. Sluit aan bij F4 (bulk-operaties) en B24 (mass-registratie zonder per-wijziging-overhead). Minimale eerste versie: nieuwe pagina /import, drop-zone, kolom-mapper-component, preview-tabel met gekleurde rijen (groen=nieuw, geel=correctie, rood=fout), commit-knop. Backend: POST /import/dry-run en POST /import/commit. Hergebruikt RegistreerCore. Afhankelijk van: A.2 validatie (voor goede dry-run).

N5. Modeldocumentatie-generator

Wat: één commando produceert een complete documentatieset (HTML + PDF + Markdown) van het hele model: alle entiteiten, GE's, relaties, afgeleide velden, enums, voorbeelden (DOC1), validatieregels (A.2), referentielijst-overzicht. Waarom: huidige docs zijn handgeschreven en lopen achter. Modelgedreven docs lopen per definitie niet achter. Minimale eerste versie: cmd/modeldocs-gen/ dat de MetaRegistry inleest en via Go templates HTML produceert. CSS gestolen uit ReDoc. Bonus: make docs als one-liner. Afhankelijk van: niets blokkerend (DOC1 maakt het rijker).

N6. Validatieregels als first-class element

Wat: Validatieregel-ENT in een eigen domein, met expressie (CEL), scope (entiteit/GE/REL/veld), severity (warning/error), bericht. Wordt server-side bij RegistreerCore én client-side bij SchemaFormField afgedwongen. Waarom: A.2 doet validatie deels, maar als modelelement in plaats van code wordt het beheerbaar door functioneel beheerders. Sluit ook aan op I42 ("business rule in model"). Minimale eerste versie: ENT toevoegen, CEL-evaluator hergebruiken (B4), in registratie-handler een loop "voor elke geraakte entiteit: pas alle scope-matchende regels toe". UI: lijstpagina + edit-formulier. Afhankelijk van: A.2 (basis validatie-infrastructuur), B4 (CEL in Go).

N7. Notificaties / abonnementen

Wat: een gebruiker zegt "stuur mij een notificatie als een nieuwe NatuurlijkPersoon wordt opgevoerd in domein X" of "als een specifieke entiteit wordt gewijzigd". Notificatie via e-mail of in-app. Waarom: huidige inzicht is pull-based; sommige use-cases (bewaking van een specifieke instantie) vragen push. Minimale eerste versie: Abonnement-ENT (gebruiker, predicaat als CEL, kanaal, actief). Hook in RegistreerCore (zelfde plek als N2): evalueer alle abonnementen tegen de wijziging, fire matching ones. Afhankelijk van: GB1 Gebruiker, eventueel B4 CEL-go.

N8. Replay-mode (audit-trail-animatie)

Wat: een tijdlijn-scrub-bar van de eerste registratie tot nu. Sleep en de huidige UI-toestand "speelt af" — zie hoe de data is ontstaan. Waarom: krachtige uitleg-tool. Demonstreert direct de waarde van bitemporeel registreren. Bouwt op de bestaande RegistratieReplayPage. Minimale eerste versie: extra control op replay-pagina: i.p.v. discreet "volgende registratie"-knop een continue scrub-bar; render-staat wordt periodiek opnieuw opgehaald op het gekozen tijdstip via ?t=. Afhankelijk van: niets blokkerend; profiteert van A.6 voor materiële variant.

N9. Schema-evolutie wizard met datamigratie-suggesties

Wat: bij IDE-rebuild detecteert schemadiff niet alleen DDL-veranderingen (✅) maar ook kandidaat-datatransformaties: kolom-rename → UPDATE ... SET nieuw=oud, type-conversie met fallback, default-fill-strategie. Toont preview op steekproef van bestaande data. Waarom: huidige migratie kan structuur, niet inhoud. Bij rename verlies je alle data — onnodig. Minimale eerste versie: in schemadiff/migration.go een nieuwe categorie "data-migratie-suggestie" met heuristieken (rename op basis van naam-similarity, type-compatibility-matrix). Preview als SQL-script dat de gebruiker bewerkt. Afhankelijk van: bestaande schemadiff-infra (✅).

N10. Embedded REST/GraphQL playground per entiteit

Wat: op iedere ENT-detailpagina een tabblad "API" met curl-snippet, GraphQL-query, OpenAPI-link voor exact deze entiteit en deze ID. Ook met live "voer uit"-knop. Waarom: zelfdocumentatie. Drempel verlagen voor ontwikkelaars die met de API willen integreren. Minimale eerste versie: nieuwe component <ApiSnippetTab entiteitId, typeMeta> die templates rendert op basis van TypeMeta. Geen backend-werk — TypeMeta is alles wat nodig is. Afhankelijk van: niets.

N11. Read-only tijdreis-deep-link

Wat: URL-pattern /r/<type>/<id>?op=<formele-tijd>&geldig=<materiele-tijd> rendert exact de toestand van toen, zonder controls (dus echt een "screenshot"). Bookmarkable bewijs voor audits, juridische zaken, e-mail-bijlagen. Waarom: combineert audit + presentatie in één URL. Iemand kan een link naar een rapport sturen die ook over een jaar nog hetzelfde toont. Minimale eerste versie: aparte route /r/... die bestaande detail-component rendert in "frozen mode" (geen edit-knoppen, watermerk met tijdstip). Combineert met N1. Afhankelijk van: A.6 voor materiële variant.

N12. CEL-evaluatie-cache voor afgeleide velden

Wat: memoization van CEL-evaluaties per (entiteitstype, veld, versie) in een aparte tabel of materialized view. Bij read: kijk in cache; bij wijziging van bron: invalideer. Waarom: CEL is flexibel maar niet gratis. Bij grote queries (lijsten) kan herhaalde evaluatie expensive zijn. Minimale eerste versie: tabel afgeleid_veld_cache (typenaam, ent_id, veldnaam, registratie_id, waarde, berekend_op). Cache-aside-patroon in handler. Trigger-of-event voor invalidatie. Pas optimaliseren als profiling het vraagt. Afhankelijk van: B4 CEL-go, A.5 dependency-tracking.

N13. Modelvergelijker tussen domeinen

Wat: visuele diff tussen twee domeinen (bijv. NP-loc-domein vs. CG-portfolio): welke entiteiten zijn vergelijkbaar, welke verschillen, kunnen ze geharmoniseerd worden tot een gedeeld supertype? Waarom: ontdekt herbruikbaarheid en standaardisatie-kans. Vooral bij meerdere registers met overlap. Minimale eerste versie: nieuwe IDE-tab "Domein-vergelijking", twee dropdowns, uitvoer als tabel "ENT in A — ENT in B — overeenkomst-score — actie". Afhankelijk van: niets.

N14. Homepage-feed met laatste registraties

Wat: simpele tegel op de homepage met de N meest recente registraties, gefilterd op domeinen waar de gebruiker rol in heeft. Waarom: onboarding-feature. Laat zien dat het systeem leeft. Helpt bij dagelijks "wat is er gewijzigd?"-overzicht. Minimale eerste versie: REST-call naar /registraties?limit=20, render als kaartjes met klik door naar detail. Afhankelijk van: niets.

N15. Conflict-detectie bij parallelle correcties

Wat: wanneer twee gebruikers gelijktijdig dezelfde GE-versie corrigeren detecteert het systeem het en presenteert een conflict-resolver. Mechanisme: ETag/If-Match (al ontworpen in docs/REST_CRUD.md). Waarom: zonder dit overschrijft de tweede correctie stilletjes de eerste — inconsistent met de bitemporele filosofie waarin elk verschil een audit-spoor verdient. Minimale eerste versie: implementatie van het al-ontworpen ETag-mechanisme; bij 412 Precondition Failed toont UI een conflict-modal met "behoud mijn versie / overneem hun versie / merge handmatig". Afhankelijk van: niets blokkerend; sluit aan bij I5 multi-user (geparkeerd).


Open punten / vragen

  1. A.5 dependency-tracking: wenselijk dat correcties cascade-effect hebben? Eerst experimenteren met lazy invalidation (gemarkeerd als "verouderd") in plaats van eager re-registratie?
  2. B.4 AuthZEN: spike-only of volledige integratie? Begin met spike.
  3. N12 cache: alleen toevoegen als profiling het vraagt — voorkom premature optimalisatie.
  4. D.2 scenario-editor: zelfde codebase als IDE-canvas (React Flow) of apart?
  5. H.1 code-review: doorvoeren als drie aparte iteraties of parallel? Aparte iteraties geeft focus.

Verifieerbare stappen (algemeen)

  • go test ./... en go test ./... -coverprofile coverage.out
  • Vitest in web/vite/ (bestaande suite, 110+ groen — uitbreiden)
  • Playwright e2e (zie H.2 — uitbreiden van skelet 0.9.6)
  • OpenAPI-export go run ./cmd/openapi-export
  • Schemadiff CLI voor C/D/A.5-items
  • Voor elke increment: backlog-pass (BH1)